Q. Những lúc bận rộn, tôi thường uống sinh tố protein (protein shake) thay cho bữa chính. Cơ chế giảm cân của loại thức uống này là gì và liệu có tác dụng phụ nào không thưa bác sĩ?

Về nguyên lý cơ bản, sinh tố protein giúp giảm cân nhờ hàm lượng đạm cao tạo cảm giác no và ngăn chặn tình trạng suy giảm trao đổi chất do mất cơ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học Cổ truyền, việc lạm dụng thức uống thay thế này tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Hệ Tỳ (hệ tiêu hóa) của chúng ta cần quá trình nhai và nghiền thức ăn để vận hành khí huyết. Khi chỉ tiếp nhận chất lỏng, Tỳ vị không phải làm việc sẽ dần trở nên 'lười biếng', dẫn đến trạng thái 'Tỳ hư'. Khi Tỳ yếu, khả năng vận hóa thủy thấp kém đi, khiến các dịch thể dư thừa tích tụ lại thành 'Đàm ẩm' (chất cặn bã). Đàm ẩm ứ đọng sẽ khiến cơ thể nặng nề, dễ phù nề và chuyển sang cơ địa cực kỳ khó giảm cân dù ăn ít. Bên cạnh đó, thói quen uống sinh tố lạnh thường xuyên có thể làm 'hàn ẩm' tích tụ ở trung tiêu, gây cản trở lưu thông khí huyết và hình thành 'Ứ huyết'. Vì vậy, sinh tố protein chỉ nên là thực phẩm bổ trợ, không thể thay thế hoàn toàn thức ăn thực thụ. Nếu bạn cảm thấy đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón sau khi dùng, đó là tín hiệu đỏ cho thấy hệ tiêu hóa đang quá tải. Hãy lắng nghe cơ thể và ưu tiên việc nhai kỹ thức ăn để bảo vệ nguồn sinh khí của Tỳ vị.