Nóng trong người, không đổ mồ hôi, cảm giác như lửa đốt bên trong | Hư nhiệt, Thực nhiệt, Chứng thượng nhiệt hạ hàn

Hư nhiệt, Thực nhiệt, Chứng thượng nhiệt hạ hàn

Xin chào, tôi là Choi Yeon-seung, bác sĩ y học cổ truyền tại Phòng khám Y học cổ truyền Baekrokdam.

Khi thường xuyên nghe câu: “Người tôi nóng lắm”

Bệnh nhân ngồi trong phòng khám nói như thế này:

“Nhiệt độ cơ thể tôi bình thường. Nhưng… cổ họng tôi cứ nóng mãi.”

“Lòng bàn tay tôi lúc nào cũng nóng. Đặc biệt là vào buổi tối thì nặng hơn.”

“Tôi không cảm thấy nóng bức, nhưng dường như có nhiệt bốc lên phừng phừng trong người.”

Khi nghe những lời này, tôi nhận ra rằng cảm giác mà cơ thể truyền đi thì rõ ràng, nhưng lại có điều gì đó không thể xác định bằng các chỉ số xét nghiệm hay nhiệt kế.

Thực tế, ngay cả khi thân nhiệt không vượt quá 36,5 độ C, nhiều người vẫn than phiền về cảm giác như có lửa đốt bên trong cơ thể. Đặc biệt, bản thân bệnh nhân rõ ràng ‘cảm nhận’ được nhiệt đó. Và đó không chỉ là một cảm giác đơn thuần, mà thường liên quan mật thiết đến quá trình hồi phục tổng thể hay hướng tiêu hao năng lượng của người đó.

Trong trường hợp này, y học cổ truyền tiếp cận theo một cách rất khác biệt.

Chúng tôi không chỉ đơn thuần đánh giá “có nhiệt” bằng con số.

Chúng tôi xem xét nhiệt đó ‘phát ra từ đâu’, tại sao nó không tắt mà cứ tồn tại.

Là tâm nhiệt? Vị nhiệt? Nhiệt do khí trệ mà sinh? Hay là hư nhiệt do ‘tân dịch’ làm mát cơ thể bị khô cạn?

“Người tôi nóng lắm.”

Câu nói này không chỉ là một biểu hiện nhiệt cảm đơn thuần, mà còn là một tín hiệu quan trọng ám chỉ tình trạng cơ thể đã bước vào giai đoạn nào, quá trình hồi phục đang diễn ra theo hướng nào, và thể lực cơ bản hay cấu trúc tiêu hao của người đó ra sao.

Vì vậy, đừng bỏ qua cảm giác đó nữa. Từ bây giờ, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bản chất của cảm giác ‘nóng’ này. Câu chuyện về việc nhiệt không chỉ là nhiệt, xin được bắt đầu.

Sự đơn giản hóa nguy hiểm của từ ‘nhiệt’

“Người tôi nhiều nhiệt lắm.”

“Có vẻ là do nhiệt bốc lên.”

“Cảm giác nóng kéo dài, liệu có phải bị viêm nhiễm không?”

Rất nhiều người đến phòng khám và nói như vậy. Nhưng ở đây có một cái bẫy ẩn chứa. Đó là từ ‘nhiệt’ là một cách diễn đạt quá cô đọng.

Thoạt nghe, dường như có nghĩa là thân nhiệt tăng cao, nhưng thực tế, có rất nhiều trường hợp hoàn toàn không phải như vậy.

Trước tiên, trong y học cổ truyền, hiện tượng ‘nhiệt’ được phân loại thành ít nhất bốn dạng trở lên.

• Thực nhiệt: ‘Lửa’ thực sự phát sinh khi cơ thể có viêm nhiễm hoặc chuyển hóa quá mức.
• Hư nhiệt: Nhiệt giả phát sinh do thiếu tài nguyên làm mát cơ thể.
• Khí trệ hóa nhiệt: Nhiệt do khí bị ứ trệ, tắc nghẽn mà sinh ra.
• Âm hư hỏa vượng: Nhiệt xuất hiện khi tân dịch giảm sút và trạng thái mất cân bằng dẫn đến hỏa vượng.

Khi phân loại như vậy, chúng ta có thể thấy rằng triệu chứng ‘cảm giác nóng’ tương tự cũng có thể phát sinh trong những bối cảnh hoàn toàn khác nhau.

Thực nhiệt, trường hợp cần thanh nhiệt

Trạng thái mà chúng ta thường nghĩ là ‘sốt’, tức là có những phần trong cơ thể thực sự quá nhiệt và cần thanh nhiệt, chắc chắn tồn tại.

Ví dụ, miệng lở loét, mặt đỏ bừng, mắt đỏ ngầu, đại tiện táo bón, tiểu tiện vàng và nóng rát, thân nhiệt hơi tăng hoặc có sốt nhẹ, dễ cáu kỉnh, khó ngủ và hay mơ.

Trong trường hợp này, có thể xem xét các khái niệm như Can nhiệt, Vị nhiệt, Tâm hỏa. Thực tế, thường có chỉ số viêm hơi tăng hoặc rêu lưỡi dày và vàng. Lúc này, sử dụng thuốc thanh nhiệt hoặc các vị thuốc có tác dụng giải độc sẽ mang lại hiệu quả tốt.

Hư nhiệt, nhiệt giả sinh ra do tài nguyên cạn kiệt

Bản chất của cảm giác nóng mà chúng ta thường gặp nhất trong y học cổ truyền thực ra là ‘Hư nhiệt (虛熱)’. Đây đúng như tên gọi, là nhiệt không có thực chất, tức là cơ thể cảm thấy nóng, nhưng thực tế không phải là có lửa mà gần giống như ‘hệ thống làm mát bị hỏng’.

Không phải nhiệt nhiều, mà là nhiệt bị kẹt lại

Cơ thể nóng, nhưng không có viêm nhiễm, tân dịch cũng không khô cạn, nhiệt chỉ lên một lúc rồi lại hạ ngay, cảm giác nóng bốc lên từng cơn rồi lại biến mất như chưa từng có khi căng thẳng được giải tỏa? Đây rất có thể là vấn đề ‘khí huyết lưu thông bị tắc nghẽn’.

Cách đọc lại cảm giác ‘nóng’

Từ ‘người tôi nóng lắm’ thực ra không chỉ chứa đựng sự tăng thân nhiệt đơn thuần. Bên trong đó còn đan xen sự mệt mỏi kéo dài, cảm xúc mãnh liệt, nhạy cảm quá mức, và sự mất cân bằng.

Cuối cùng, nhiệt không phải là thứ cần được loại bỏ từ bên ngoài, mà là một phần của dòng chảy cần được hiểu và điều hòa từ bên trong. Quá trình điều trị của y học cổ truyền là làm cho dòng chảy đó thông suốt trở lại, giải tỏa tắc nghẽn, bổ sung nước vào những nơi khô cạn, điều hòa để hỏa không quá mạnh cũng không bị dập tắt, đưa cơ thể trở về nhịp điệu tự nhiên.

‘Người tôi nóng lắm’ có thể là một tín hiệu thầm lặng nhưng cấp bách mà cơ thể gửi đi, báo hiệu sự khởi đầu của quá trình đó.

Thông tin liên quan đến khám bệnh

Giờ khám bệnh:

• Thứ Hai - Thứ Sáu: 10:00 sáng - 7:00 tối
• Giờ nghỉ trưa: 1:00 chiều - 2:00 chiều

※ Chúng tôi không tiến hành tư vấn riêng lẻ qua blog.

Để đặt lịch hẹn và biết thêm thông tin liên quan đến khám bệnh, vui lòng kiểm tra qua Naver Place hoặc trang web chính thức.

Phòng khám Y học cổ truyền Baekrokdam, Tầng 3, Songdo Dream City, 81 Convention-daero, Yeonsu-gu, Incheon.