Kích thích lạnh kích hoạt tế bào mast
Khi các chất gây viêm như histamine được giải phóng, mạch máu dưới da giãn ra và các mô bị sưng lên, gây ra các nốt mẩn ngứa (phù nề) và phù mạch sâu.
Nguyên nhân gây mề đay do lạnh, quá trình kích thích lạnh gây phản ứng tế bào mast
Mày đay do lạnh là một loại mày đay gây ra bởi tác nhân kích thích mãn tính, xảy ra khi không khí lạnh, nước lạnh hoặc các vật thể lạnh kích thích tế bào mast trong da giải phóng các chất gây viêm như histamine, dẫn đến sưng nề (phồng rộp) và phù mạch. Thông thường, không thể xác định chính xác tại sao một số người lại có phản ứng với kích thích lạnh, nên nhiều trường hợp không rõ nguyên nhân; một số ít trường hợp có thể liên quan đến các bệnh về máu hoặc bệnh nhiễm trùng. Tình trạng này không được kết luận đơn thuần là do cơ địa người lạnh hoặc hệ miễn dịch yếu. Mức độ nguy hiểm giữa việc chạm vào đá cục cục bộ và tình trạng toàn thân bị làm lạnh nhanh chóng (như bơi trong nước lạnh) là khác nhau; làm lạnh toàn thân có thể gây ra các phản ứng nghiêm trọng như khó thở, hạ huyết áp hoặc ngất xỉu.
Hướng dẫn về nguyên nhân gây mày đay do lạnh
Điểm chính cần nhớ
- 1Đây là loại mày đay do tác nhân kích thích, trong đó kích thích lạnh làm hoạt hóa tế bào mast, tạo ra histamine, gây sưng nề và phù mạch.
- 2Hầu hết các trường hợp khó tìm ra nguyên nhân chính xác, một số ít liên quan đến bệnh về máu hoặc bệnh nhiễm trùng.
- 3Việc tiếp xúc khiến toàn thân bị lạnh, chẳng hạn như bơi trong nước lạnh, có nguy cơ gây phản ứng toàn thân cao hơn so với tiếp xúc cục bộ.
Phân loại tình huống nguyên nhân
Phân biệt giữa tiếp xúc lạnh cục bộ và làm lạnh toàn thân
Hãy cùng kiểm tra phạm vi tiếp xúc, triệu chứng toàn thân và các điều kiện lặp lại.| Tình huống tiếp xúc | Luồng nguyên nhân có thể xảy ra | Việc cần làm trước tiên |
|---|---|---|
| Chỉ sưng ở vùng tiếp xúc với cốc lạnh hoặc vật lạnh | Phản ứng tế bào mast do kích thích lạnh cục bộ | Ghi lại hình ảnh vùng tiếp xúc, thời điểm bắt đầu và quá trình hồi phục |
| Mẩn ngứa diện rộng sau khi tiếp xúc gió lạnh hoặc máy lạnh | Phản ứng làm lạnh diện rộng trên da | Ghi lại loại trang phục, nhiệt độ và phạm vi triệu chứng |
| Sưng môi, cổ họng sau khi uống đồ lạnh | Có khả năng bị phù mạch do kích thích lạnh ở niêm mạc | Đi khám ngay nếu có triệu chứng khó thở hoặc khó nuốt |
| Mẩn ngứa toàn thân, cảm giác ngất xỉu sau khi bơi trong nước lạnh | Nguy cơ sốc phản vệ do lạnh toàn thân | Ứng phó khẩn cấp ngay lập tức và tuyệt đối không tiếp xúc lại với tác nhân lạnh |
| Kèm theo sốt, đau khớp, suy nhược toàn thân | Cần đánh giá các bệnh lý liên quan hiếm gặp | Đội ngũ y tế kiểm tra dựa trên tiền sử bệnh |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Có phải do cơ thể lạnh nên bị mày đay do lạnh không?
Đây không đơn thuần là vấn đề về thân nhiệt hay cơ địa lạnh. Đây là một bệnh lý mà tế bào mast phản ứng với kích thích lạnh gây ra sưng nề và phù mạch, và cần phải xem xét riêng biệt nguy cơ khẩn cấp khi làm lạnh toàn thân.Tìm hiểu nguyên nhân có thể gặp
Mề đay do lạnh là phản ứng của các tế bào mast trong da giải phóng các chất gây viêm sau khi tiếp xúc với kích thích lạnh. Chúng tôi phân loại theo nhiệt độ kích hoạt, phạm vi và triệu chứng toàn thân, đồng thời đánh giá các bệnh lý liên quan hiếm gặp khi có manh mối từ tiền sử bệnh.
Cơ chế có thể liên quan
Làm lạnh toàn thân làm tăng phạm vi phản ứng
Khi một vùng da rộng bị làm lạnh cùng lúc, chẳng hạn như khi bơi trong nước lạnh, nguy cơ xảy ra mẩn ngứa toàn thân, ảnh hưởng đến hô hấp và huyết áp sẽ tăng cao.
Hầu hết khó xác định nguyên nhân bắt đầu cụ thể
Thông thường khó tìm thấy nguyên nhân gốc rễ rõ ràng, và tình trạng này không được quy kết là do thực phẩm, vệ sinh hay vấn đề về ý chí.
Các yếu tố cần xem xét
Tiếp xúc với nước lạnh, gió lạnh hoặc vật lạnh
Không chỉ nhiệt độ tiếp xúc mà diện tích da và tốc độ giảm thân nhiệt cũng có thể làm thay đổi phạm vi triệu chứng và mức độ nguy hiểm.
Tiếp xúc lạnh lặp đi lặp lại trong nghề nghiệp và sinh hoạt
Làm việc với tủ lạnh, máy làm đá, nước lạnh, hoặc việc đi học, đi làm trong mùa đông và môi trường máy lạnh mạnh có thể là những tác nhân kích thích lặp lại khó tránh khỏi.
Liên quan đến các bệnh lý về máu hoặc nhiễm trùng hiếm gặp
Các bệnh lý liên quan chỉ được đánh giá khi có các dấu hiệu toàn thân như sốt, đau khớp, suy nhược nghiêm trọng; chúng tôi không thực hiện kiểm tra diện rộng cho tất cả bệnh nhân.
Thông tin giúp đánh giá
- Không khí lạnh, nước lạnh, vật lạnh và vùng tiếp xúc
- Thời điểm bắt đầu và phạm vi xuất hiện mẩn ngứa, phù nề
- Sưng môi, lưỡi, cổ họng và tình trạng hô hấp, nuốt
- Chóng mặt, cảm giác ngất xỉu, đánh trống ngực, triệu chứng ở bụng
- Bơi lội, tắm rửa, máy lạnh, tiếp xúc do nghề nghiệp
- Thời điểm uống thuốc kháng histamine, phản ứng và mức độ buồn ngủ
- Sốt, đau khớp, suy nhược toàn thân
- Hạn chế giấc ngủ, công việc, ra ngoài và vận động
Thông tin chi tiết
Hiểu về kích thích lạnh và phản ứng miễn dịch của da
Sưng nề xuất hiện khi da bị lạnh
Khi histamine được giải phóng từ tế bào mast sau kích thích lạnh, vùng da tiếp xúc có thể bị sưng, ngứa hoặc nóng rát.
Phản ứng có thể rõ rệt hơn sau khi ngừng tiếp xúc
Trong quá trình da ấm trở lại, các vết sưng nề có thể trở nên rõ ràng hơn, vì vậy hãy chụp ảnh lại cả thời điểm ngay sau khi tiếp xúc và trong quá trình hồi phục.
Không giải thích đơn thuần là do cơ địa lạnh
Điểm mấu chốt là đây là bệnh mày đay do tác nhân kích thích, trong đó tế bào mast phản ứng quá mức với kích thích lạnh; việc chỉ giữ ấm cơ thể không đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Phân biệt nguy cơ giữa tiếp xúc cục bộ và làm lạnh toàn thân
Phản ứng cục bộ ở tay và mặt cần xem xét điều kiện làm việc
Cần kiểm tra xem tình trạng sưng nề có lặp lại tại ranh giới tiếp xúc với vật lạnh/nước lạnh hay không và mức độ sưng tay gây cản trở chức năng công việc như thế nào.
Bơi trong nước lạnh là tình huống sinh hoạt nguy hiểm nhất
Khi toàn thân bị làm lạnh nhanh chóng, có thể xảy ra sưng nề toàn thân, khó thở, hạ huyết áp hoặc ngất xỉu, vì vậy tuyệt đối không tự thử nghiệm một mình.
Thông báo trước về đồ uống lạnh và môi trường y tế
Nếu có tiền sử phản ứng ở miệng, họng hoặc dự kiến thực hiện các thủ thuật có thể làm giảm thân nhiệt, bạn phải thông báo cho nhân viên y tế về tình trạng mày đay do lạnh và kế hoạch ứng phó khẩn cấp.
Xem xét các nguyên nhân liên quan hiếm gặp và ranh giới an toàn
Đánh giá các bệnh liên quan nếu có triệu chứng toàn thân
Nếu có các dấu hiệu không thể giải thích chỉ bằng mày đay, chẳng hạn như sốt, đau khớp hoặc suy nhược toàn thân, hãy lựa chọn đánh giá các bệnh về máu hoặc bệnh nhiễm trùng.
Tự kiểm tra kích thích lạnh có thể gây nguy hiểm
Nếu có tiền sử phản ứng toàn thân, đừng tự tái hiện bằng đá hoặc nước lạnh mà hãy để nhân viên y tế kiểm tra trong môi trường an toàn.
Điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc không thay thế cho ứng phó sốc phản vệ
Thuốc kháng histamine cùng với adrenaline khẩn cấp và kế hoạch hành động cần thiết phải được ưu tiên; Baekrokdam chỉ hỗ trợ tư vấn về gánh nặng sinh hoạt mãn tính.
Tư vấn nguyên nhân gây mày đay do lạnh tại Baekrokdam
Chúng tôi ưu tiên phân tích rủi ro giữa kích ứng lạnh cục bộ và làm lạnh toàn thân
Nếu xuất hiện tình trạng sưng phù toàn thân, sưng môi, lưỡi, cổ, khó thở hoặc cảm giác ngất xỉu đột ngột sau khi tiếp xúc với nước lạnh, việc ứng phó khẩn cấp với sốc phản vệ sẽ được ưu tiên hơn là điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc tại Baekrokdam. Đối với các phản ứng mãn tính và lặp đi lặp lại, chúng tôi sẽ theo dõi phạm vi tiếp xúc với lạnh, phản ứng với thuốc kháng histamine, tình trạng buồn ngủ, cũng như những hạn chế trong giấc ngủ và công việc.Sàng lọc trước các phản ứng toàn thân về đường hô hấp và huyết áp
Chúng tôi kiểm tra tình trạng sưng môi, lưỡi, cổ, các triệu chứng về hô hấp, ý thức, bụng và việc có bơi trong nước lạnh hay không để không làm chậm trễ việc ứng phó khẩn cấp.
Xác định sự tương thích giữa nhiệt độ, diện tích tiếp xúc và phạm vi phản ứng
Chúng tôi xem xét thời điểm bắt đầu và phạm vi sưng phù sau khi tiếp xúc với vật lạnh, gió, nước, máy điều hòa, cùng với các triệu chứng toàn thân và kết quả kiểm tra kích ứng lạnh từ nhân viên y tế.
Hỗ trợ giảm bớt gánh nặng mãn tính còn lại sau điều trị tiêu chuẩn
Không thay thế thuốc kháng histamine và kế hoạch ứng phó khẩn cấp, chúng tôi theo dõi khả năng cải thiện tình trạng ngứa, giấc ngủ, việc ra ngoài vào mùa đông và làm việc trong môi trường lạnh.
Vui lòng chuẩn bị sẵn thông tin về tình huống tiếp xúc với lạnh, hình ảnh da, thời điểm bắt đầu và hồi phục của vết sưng, các triệu chứng ở môi, cổ, hô hấp, chóng mặt, bụng, phản ứng với thuốc kháng histamine, tình trạng buồn ngủ và những hạn chế trong công việc hoặc bơi lội để được tư vấn.
Dấu hiệu cần đi khám sớm
Những thay đổi cần ứng phó khẩn cấp ngay lập tức thay vì ghi chép nguyên nhân
Trong các trường hợp sau, cần nghi ngờ ưu tiên là phản ứng dị ứng toàn thân sau kích thích lạnh:- Sưng môi, lưỡi, họng, khàn tiếng hoặc khó nuốt
- Khó thở, thở khò khè, tức ngực
- Chóng mặt, ngất xỉu, giảm ý thức kèm theo nổi mề đay toàn thân nhanh chóng
- Đau bụng, nôn mửa, đánh trống ngực và các triệu chứng toàn thân sau khi bơi trong nước lạnh
- Phù nề diện rộng chuyển biến xấu nhanh chóng sau khi tiếp xúc với lạnh
Câu hỏi thường gặp
Nguyên nhân chính xác của mề đay do lạnh là gì?
Cơ chế tế bào mast giải phóng histamine sau khi bị kích thích bởi cái lạnh đã được biết đến, nhưng lý do tại sao tình trạng này lại xảy ra ở một số người nhất định thì hầu hết vẫn chưa rõ.
Tại sao bơi trong nước lạnh lại đặc biệt nguy hiểm?
Vì diện tích da lớn và toàn bộ cơ thể bị làm lạnh nhanh chóng, có thể gây ra phản ứng toàn thân ảnh hưởng đến hô hấp, huyết áp và ý thức, thay vì chỉ dừng lại ở mức nổi mề đay cục bộ.
Nhiễm trùng có thể là nguyên nhân không?
Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh có thể liên quan đến nhiễm trùng hoặc bệnh lý về máu. Khi có các dấu hiệu như sốt, đau khớp, suy nhược toàn thân, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm cần thiết.
Có thể loại bỏ nguyên nhân bằng điều trị thuốc thảo dược Hàn Quốc không?
Không thể đảm bảo loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân. Ưu tiên hàng đầu là tránh tiếp xúc với lạnh, dùng thuốc kháng histamine và lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp; điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc đóng vai trò hỗ trợ cho những khó chịu mãn tính.
Tài liệu tham khảo
- DermNet — Cold urticariaCăn cứ về phản ứng tế bào mast với kích thích lạnh, các bệnh liên quan hiếm gặp/không rõ nguyên nhân và nguy cơ làm lạnh toàn thânMở tài liệu
- AAAAI — Urticaria practice parameterCăn cứ về việc tránh tác nhân gây bệnh, điều trị bằng kháng histamine và quản lý an toàn phản ứng toàn thân đối với mề đay do lạnhMở tài liệu
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.