Giám định y khoa최연승대표원장
Làm thế nào để không bị hiệu ứng yo-yo sau khi giảm cân? Lần trước tôi nhịn ăn giảm cân mà cuối cùng lại tăng cân hết lại.
Y học cổ truyền Hàn Quốc xem hiệu ứng yo-yo là vấn đề xuất phát từ Tỳ hư (tỳ suy yếu). Khi chức năng tỳ (láách) suy yếu, thức ăn không được tiêu hóa và hấp thụ đúng cách mà tích tụ thành mỡ. Dùng thuốc Bắc để củng cố tỳ và từ từ phục hồi nhịp ăn uống là chìa khóa. Tôi cũng từng nhịn ăn nên hiểu rõ, nên thường khuyên bệnh nhân theo phác đồ 3 tháng: tuần đầu dùng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, 2-4 tuần sau cơn thèm ăn được điều tiết và cân nặng dần ổn định.
Trước hết, nhiều người cho rằng hiệu ứng yo-yo là do 'ý chí yếu', nhưng Y học cổ truyền Hàn Quốc xem đây là tình trạng cơ chế trao đổi chất của cơ thể bị rối loạn. Đặc biệt, khái niệm 'Tỳ hư' rất quan trọng. Tỳ có chức năng chuyển hóa thức ăn thành khí và huyết, nhưng khi chế độ ăn kiêng hoặc nhịn đói lặp đi lặp lại, chức năng tỳ suy giảm. Khi đó, thức ăn không được chuyển thành năng lượng mà tích tụ thành đàm trước (đàm) hoặc ứ huyết (huyết ứ), khiến cân nặng dễ tăng, đặc biệt là mỡ bụng tích tụ nhanh. Tại Hàn Y Quan Bạch Lạc Đàm, chúng tôi áp dụng 'phương pháp tiếp cận theo giai đoạn':
**Tuần 1: Giai đoạn thích nghi của đường ruột**
Ban đầu dùng thuốc Bắc để khơi dậy nhẹ chức năng tỳ. Không nên thay đổi chế độ ăn đột ngột vì có thể gây tác dụng ngược, hãy duy trì lượng thức ăn như thường ngày trong khi thuốc hỗ trợ tiêu hóa. Giai đoạn này có thể cảm thấy hơi đói hoặc đi phân lỏng, đó là tín hiệu cơ thể đang thích nghi.
**Tuần 2-4: Giai đoạn ổn định cơn thèm ăn**
Khi chức năng tỳ dần phục hồi, bạn sẽ bắt đầu phân biệt được 'đói thật sự' và 'thèm ăn do stress'. Từ đây, số lần ăn quá nhiều sẽ tự giảm dần, thuốc Bắc giúp tan đàm trước nên cơ thể cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Dù cân nặng thay đổi tùy từng người, nhưng thông thường sau 3-4 tuần, dù lượng thức ăn giảm nhưng sức lực lại tốt hơn.
**Tuần 5 - 3 tháng: Giai đoạn duy trì và tái thiết lập**
Đây mới là giai đoạn quan trọng thực sự. Để ngăn hiệu ứng yo-yo, cơ thể cần nhận ra cân nặng mới là 'bình thường'. Đang giảm thuốc nhưng vẫn tập cho tỳ tự hoạt động. Bản thân tôi cũng từng mắc sai lầm và nhận ra rằng, nếu giai đoạn này tập luyện cường độ cao hoặc hạn chế ăn cực đoan thì cơ thể sẽ 'hiểu' là 'lại nhịn đói' và dẫn đến hiệu ứng yo-yo. Vì vậy, tôi thường nói với bệnh nhân đây là 'thời gian để cơ thể quen dần với cân nặng hiện tại'.
Tất nhiên, không phải ai cũng phản ứng giống nhau. Nhưng phương pháp Y học cổ truyền không đơn thuần là 'giảm cân' mà là 'thiết lập lại điểm chuẩn trao đổi chất của cơ thể', nên có lợi thế lớn trong việc ngăn hiệu ứng yo-yo. Nếu bạn thắc mắc, hãy đến thăm khám và tư vấn để được hỗ trợ tốt nhất.