Giám định y khoa최연승대표원장
Tôi thường nhịn ăn vào ngày hôm sau để bù lại sau một bữa ăn quá độ, liệu điều này có thực sự gây hại không?
Có, điều này giống như việc cơ thể bạn đang phải trải qua một chuyến tàu lượn siêu tốc đầy cực đoan. Việc nhịn ăn đột ngột sau khi quá tải do ăn quá mức sẽ làm suy giảm khả năng chuyển hóa, tạo nên một 'vòng xoắn ác tính' giữa tâm lý bù đắp và những cơn ăn uống vô độ tiếp theo.
Tôi hiểu cảm giác này, nhiều người khi bị căng thẳng thường ăn quá mức rồi hôm sau lại nhịn ăn vì hối hận, dẫn đến tình trạng mệt mỏi và chóng mặt. Tuy nhiên, mô hình này sẽ phá hủy hoàn toàn hệ thống chuyển hóa của cơ thể.
Xét theo góc độ Y học cổ truyền Hàn Quốc, tình trạng này thường liên quan đến chứng 'Tỳ hư' (脾虛) - tức là chức năng của tỳ vị bị suy yếu. Khi tỳ vị yếu, thực phẩm không được tiêu hóa và hấp thụ hiệu quả, dẫn đến tích tụ 'Đàm ẩm' (痰飮) - một dạng chất cặn bã trong cơ thể. Lúc này, nếu bạn chọn cách nhịn ăn để giải quyết, cơ thể sẽ nhận diện đây là 'tình trạng khẩn cấp' và chuyển sang chế độ tiết kiệm năng lượng, khiến cơ thể cố gắng tích trữ mỡ nhiều hơn.
Có hai ngã rẽ xảy ra ở đây:
1. Nếu chỉ giảm nhẹ lượng thức ăn: Tốc độ chuyển hóa sẽ điều chỉnh dần dần, giúp cơ thể có thời gian thích nghi.
2. Nếu nhịn ăn cực đoan: Lượng đường huyết sẽ biến động mạnh, khiến não bộ khao khát những kích thích mạnh hơn (như đồ ngọt, tinh bột tinh chế), dẫn đến những cơn ăn quá độ nghiêm trọng hơn.
Cuối cùng, việc nhịn ăn không phải là phương pháp kiểm soát cân nặng mà là quá trình làm hỏng 'công tắc' điều tiết sự thèm ăn. Thay vì kìm nén một cách khiên cưỡng, điều quan trọng trước hết là cải thiện tình trạng 'Tỳ hư' để giảm bớt những cơn thèm ăn giả tạo. Hiểu rõ trạng thái cơ thể để tiếp cận một cách khoa học sẽ là phương pháp hiệu quả hơn nhiều.