Q. Dù tôi có ăn kiêng nhưng cân nặng lại tăng trở lại rất nhanh. Làm thế nào để ngăn chặn hiệu ứng yo-yo?

Nguyên nhân yo-yo lặp đi lặp lại là do chế độ ăn kiêng chỉ giảm calo đơn thuần mà không thay đổi nền tảng chuyển hóa của cơ thể. Trong Y học cổ truyền Hàn Quốc, Tỳ (脾) đóng vai trò 'trung tiêu' (中焦) chuyển hóa thức ăn thành khí và huyết. Nhịn ăn hoặc ăn kiêng thiếu cân bằng làm suy yếu chức năng Tỳ, gây ra Tỳ hư (脾虛). Khi Tỳ hư, cơ thể có xu hướng tích trữ năng lượng, nước và chất thải tích tụ tạo thành đàm ẩm (痰飮) và ứ huyết (瘀血). Đây là cơ chế khiến mỡ khó giảm và dễ tăng lại. Các bước phòng ngừa yo-yo bao gồm: 1) Chẩn đoán thể chất: Bác sĩ Y học cổ truyền thông qua mạch chẩn, phúc chẩn, vấn chẩn để xác định thể chất Thái Âm, Thiếu Âm, Thiếu Dương… Mỗi thể chất có tốc độ chuyển hóa, khả năng tiêu hóa và phản ứng căng thẳng khác nhau, nên cùng một phương pháp ăn kiêng không hiệu quả cho tất cả. 2) Tăng cường chức năng Tỳ: Nếu nghi ngờ Tỳ hư, dùng các vị thuốc như Nhân sâm, Bạch truật, Phục linh để bổ Tỳ Vị. Khi tiêu hóa tốt và hấp thu dinh dưỡng thuận lợi, chuyển hóa tự nhiên được cải thiện. 3) Loại bỏ đàm ẩm và ứ huyết: Chất thải đã tích tụ được giải quyết bằng các vị như Bán hạ, Trần bì, Đào nhân, kết hợp thuốc hỗ trợ tuần hoàn máu. Nếu bỏ qua bước này mà giảm cân cấp tốc, yo-yo sẽ xảy ra. 4) Điều chỉnh nhịp sinh hoạt: Ăn uống thất thường, ngủ muộn, căng thẳng mãn tính làm Tỳ yếu thêm. Ăn đúng giờ mỗi ngày và ngủ đủ 6 tiếng trở lên rất có lợi. 5) Vận động bền vững: Thay vì tập luyện quá sức, đi bộ hoặc tập tạ nhẹ giúp duy trì lưu thông khí huyết. Tùy thể chất mà điều chỉnh tỷ lệ bài tập aerobic và kỵ khí. Quá trình này khác nhau ở mỗi người, nên cần tham vấn bác sĩ Y học cổ truyền và tiến hành từ từ. Bản thân tôi từng trải qua chế độ ăn kiêng khắc nghiệt, và nhận ra rằng sự kiên trì mới là chìa khóa.