Rối loạn Tic: Điều gì quan trọng hơn lời khuyên "Cứ chịu đựng đi"? | Rối loạn Tic Songdo

Xin chào. Chúng tôi là Phòng khám Đông y Baekrokdam.

Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về chứng rối loạn tic, một vấn đề mà nhiều bậc phụ huynh đang lo lắng, đặc biệt là lý do tại sao nó lại trở nên trầm trọng hơn vào mùa thi hoặc khi bắt đầu năm học mới, cũng như cách đông y nhìn nhận và điều trị chứng bệnh này.

1. Chứng nháy mắt đột ngột bắt đầu… Chỉ là căng thẳng thôi sao?

Đây là câu chuyện của một em học sinh cấp hai.

Sự căng thẳng phải hòa nhập tốt với bạn bè trong năm học mới, áp lực từ kỳ thi giữa kỳ đầu tiên và kỳ vọng của cha mẹ. Trong hoàn cảnh đó, đứa trẻ bắt đầu liên tục chớp mắt và nhún vai. Ban đầu, mọi người nghĩ đó chỉ là một thói quen, nhưng dần dần nó trở nên rõ rệt hơn, đến mức bị giáo viên nhắc nhở trong giờ học. Bệnh viện khuyên dùng thuốc, nói rằng “đây có thể là giai đoạn đầu của chứng rối loạn tic”, nhưng cha mẹ lại do dự. Bởi vì đứa trẻ có tính cách nhạy cảm, khó uống thuốc, và cha mẹ cũng lo lắng thuốc có thể ảnh hưởng đến não bộ. Nhưng thực tế, đây chính là thời điểm mà sự phục hồi quan trọng hơn việc kiềm chế.

2. Rối loạn tic, tình trạng đèn cảnh báo của thần kinh não bộ đã bật sáng

Tic không đơn thuần là một thói quen xấu hay do thiếu chú ý. Cần xem đây là trạng thái mà cơ chế ức chế của mạch điều khiển vận động của não, đặc biệt là vòng lặp hạch nền – vỏ não, bị phá vỡ tạm thời. Vấn đề là, đằng sau sự đổ vỡ này hầu như luôn là căng thẳng quá mức, thiếu ngủ và sự ức chế cảm xúc. Đặc biệt, trẻ em và thanh thiếu niên khó biểu đạt cảm xúc bằng lời nói, nên những căng thẳng nội tại này dễ bộc lộ qua các cử động cơ bắp vô thức. Nói cách khác, tic đôi khi còn đóng vai trò như một "cửa thoát" cảm xúc.

3. Tại sao mỗi kỳ thi nó lại trở nên trầm trọng hơn – Gợi ý từ hệ thần kinh giao cảm

Thi cử không chỉ là một kỳ đánh giá đơn thuần. Đối với một số người, đó là tình huống khủng hoảng đe dọa sự an toàn của bản thân. Trong những tình huống nguy cấp này, cơ thể chúng ta tăng cường hoạt động của hệ thần kinh giao cảm để chuyển sang chế độ "chiến đấu". Tic thường trở nên tồi tệ hơn chính vào thời điểm này. Bởi vì, trong tình huống căng thẳng, sự cân bằng của hệ thần kinh tự chủ bị phá vỡ. Giấc ngủ bị gián đoạn, bữa ăn thất thường, và trạng thái căng thẳng kéo dài khiến não bộ gửi tín hiệu rằng "đến lúc phải giải tỏa rồi". Điều đó chính là biểu hiện dưới dạng các triệu chứng tic.

4. Đông y nhìn nhận thế nào? Tại sao bài thuốc Ức Can Tán lại thường xuyên được nhắc đến?

Trong đông y, các triệu chứng tic này thường được lý giải là Can phong nội động (肝風內動). Đó là các triệu chứng do căng thẳng, ức chế và nhiệt tích tụ bên trong bộc phát ra ngoài "như gió". Một trong những bài thuốc thường dùng trong trường hợp này là Ức Can Tán (抑肝散). Đây không chỉ là một loại thuốc "ức chế gan" đơn thuần, mà là một bài thuốc phức hợp giúp làm dịu thần kinh quá mẫn và ổn định hệ thần kinh tự chủ. Ở Nhật Bản, Ức Can Tán đã được nghiên cứu rộng rãi cho chứng rối loạn tic, rối loạn kiểm soát giận dữ và cả giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer, và có những kết quả cho thấy tần suất và mức độ của tic đều giảm đáng kể trong các nghiên cứu lâm sàng trên trẻ em mắc rối loạn tic. Ngoài Ức Can Tán, tùy thuộc vào thể trạng và mức độ căng thẳng của trẻ, các bài thuốc như Ôn Đởm Thang, Quy Tỳ Thang, Bổ Can Ích Thận Thang cũng có thể được sử dụng kết hợp.

5. Mục đích điều trị không phải là "loại bỏ tic"

Nhiều bậc phụ huynh nói "hãy nhanh chóng loại bỏ tic đi", nhưng đông y không tiếp cận theo cách đó. Trọng tâm của điều trị không phải là kiềm chế tic, mà là phục hồi bối cảnh thể chất/tâm lý tạo ra tic. Châm cứu có hiệu quả trong việc ổn định hệ thần kinh tự chủ và thư giãn cơ thể, đồng thời được sử dụng để nâng cao chất lượng giấc ngủ hoặc giảm phản ứng giận dữ thông qua kích thích huyệt đạo. Và điều quan trọng hơn cả là phản ứng của cha mẹ. Thay vì nói "Đừng làm thế!", "Sao con cứ thế mãi!", cần tạo ra một môi trường có thể hiểu và ổn định sự nhạy cảm với căng thẳng của trẻ.

6. Lời kết – Kiềm chế không làm nó biến mất

Tic là một tín hiệu mạnh mẽ mà tiềm thức gửi đến. Đó là đèn cảnh báo cho biết con của chúng ta đang phải chịu đựng sự quá tải nội tâm nào. Thay vì "kiềm chế" tín hiệu đó, chúng ta cần lắng nghe, giải thích và phục hồi nó. Thuốc đông y và châm cứu có thể là những công cụ tinh tế cho quá trình phục hồi đó. Việc nghĩ "rồi thời gian sẽ chữa lành" có thể phải trả giá quá đắt. Ngay bây giờ, việc bắt đầu điều trị để chăm sóc cả thể chất và tinh thần của trẻ là con đường phục hồi nhanh nhất.

#RốiLoạnTic #TriệuChứngTic