Lời mở đầu
Có những lúc bạn đã giảm lượng ăn để giảm cân, nhưng bụng lại càng trở nên căng chướng hơn.
Chắc hẳn bạn sẽ cảm thấy bối rối vì dù ăn ít hơn trước rõ rệt nhưng bụng vẫn luôn ấm ách và thường xuyên bị ợ hơi.
Bản thân tôi cũng từng có thời kỳ quay cuồng với việc thăm khám, suốt ngày chỉ ngồi một chỗ và ăn uống qua loa cho xong bữa.
Khi đó, điều khiến tôi khổ sở nhất chính là tình trạng 'đầy hơi' và 'ấm ách khó tiêu' này.
Tôi cảm thấy đó không chỉ đơn thuần là vấn đề tiêu hóa, mà giống như toàn bộ quá trình trao đổi chất của cơ thể đang bị tắc nghẽn vậy.
Kẻ thù của ăn kiêng: Chứng chướng bụng vùng thượng vị
Rất nhiều người đến phòng khám của tôi cũng chia sẻ những nỗi niềm tương tự.
Chẳng hạn như: "Thưa bác sĩ, tôi chỉ ăn mỗi ức gà thôi mà sao lại hay bị ợ hơi thế này?" hay "Bụng tôi cứ đầy hơi khiến tôi thấy rất ngại khi đang họp".
Bạn có thể coi những triệu chứng này là một dạng tín hiệu SOS mà cơ thể đang gửi đi.
Đó là trạng thái mà cơ thể, thay vì đốt cháy năng lượng, lại đang phải vật lộn vì không thể xử lý được lượng thức ăn nạp vào.
Trong bài hướng dẫn hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu về nguyên nhân gây ra hiện tượng này, cũng như cách để khôi phục chức năng dạ dày và giảm cân hiệu quả.
Ai là người thực hiện những tìm kiếm này?
Nhìn vào dữ liệu của những người đang lo lắng về các triệu chứng này, có thể thấy một vài quy luật rõ rệt.
Chủ yếu là phụ nữ trong độ tuổi từ 30 đến 40 hoặc nhân viên văn phòng chiếm tỷ lệ áp đảo.
Có rất nhiều người ở trong tình trạng ít vận động nhưng chỉ số căng thẳng cao và thời gian ăn uống không điều độ.
Kịch bản 1: Nhân viên văn phòng ngồi làm việc trong thời gian dài
Điển hình là những người như nhân viên marketing online làm việc trước màn hình hơn 8 tiếng mỗi ngày.
Nếu vừa ăn trưa xong đã ngồi vào chỗ làm việc ngay, thì từ khoảng 3-4 giờ chiều, bụng sẽ chướng lên như quả bóng.
Cảm giác căng tức đến mức phải nới lỏng cúc quần, và những tiếng ợ hơi không tiếng động liên tục xuất hiện khiến khả năng tập trung vào công việc giảm sút nghiêm trọng.
Kịch bản 2: Người ăn kiêng kiên trì với chế độ ăn giàu protein
Những người chủ yếu ăn ức gà, trứng và uống protein shake để giảm cân cũng gặp nhiều khó khăn.
So với carbohydrate, protein có quá trình tiêu hóa phức tạp hơn và thời gian lưu lại trong dạ dày lâu hơn.
Việc nạp quá nhiều protein vào một dạ dày chưa sẵn sàng sẽ khiến dạ dày trở nên yếu đi và dẫn đến tình trạng tích tụ khí (đầy hơi).
Kịch bản 3: Nhóm người bị suy giảm trao đổi chất do mãn kinh hoặc sau sinh
Phụ nữ trải qua sự thay đổi nội tiết tố thường dễ bị giảm khả năng nhu động của dạ dày cùng với việc giảm khối lượng cơ bắp.
Nếu bạn ăn uống giống như trước đây nhưng vẫn bị khó tiêu và mỡ chỉ tích tụ ở vùng bụng, rất có thể chức năng của dạ dày đã bị suy yếu.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Tây y
Y học hiện đại thường giải thích các triệu chứng này thông qua ba cơ chế chính.
Nó hơi khác so với việc chỉ đơn thuần là "bị khó tiêu", đây là vấn đề về chức năng chứ không phải vấn đề về cấu trúc.
Chứng khó tiêu chức năng (Functional Dyspepsia) và trào ngược dạ dày thực quản
Trường hợp nội soi không thấy viêm nhiễm gì đặc biệt nhưng bụng vẫn khó chịu được gọi là chứng khó tiêu chức năng.
Đó là do cơ dạ dày không co bóp và thư giãn đúng cách, khiến thức ăn lưu lại trong dạ dày quá lâu.
Do đó, thức ăn bị phân hủy sinh ra khí gas và có thể gây ra chứng ợ chua giống như bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).
Hội chứng tăng sinh vi khuẩn đường ruột non (SIBO)
Một trong những khái niệm đang được những người ăn kiêng chú ý gần đây chính là SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth).
Thông thường, các vi khuẩn tham gia vào quá trình trao đổi chất phải có nhiều ở đại tràng, nhưng đây là tình trạng chúng trào ngược vào ruột non hoặc sinh sôi quá mức.
Những vi khuẩn này ăn thức ăn và lên men, tạo ra một lượng lớn khí hydro hoặc khí metan.
- Thuốc điều hòa vận động đường tiêu hóa: Làm cho dạ dày cử động tạm thời nhưng không thể bồi bổ sức mạnh nền tảng.
- Thuốc kháng axit: Ức chế axit dạ dày để giảm chứng ợ nóng, nhưng ngược lại có thể làm giảm khả năng tiêu hóa protein.
- Probiotics: Trong tình trạng bụng đã đầy khí, một số chủng vi khuẩn nhất định thậm chí có thể làm trầm trọng thêm cảm giác chướng bụng.
Vì vậy, thường xảy ra một vòng quẩn quanh: khi uống thuốc thì ổn, nhưng khi ngừng thuốc thì các triệu chứng lại tái phát ngay lập tức.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Y học cổ truyền
Trong Y học cổ truyền, dạ dày không chỉ đơn thuần là một cái túi chứa thức ăn mà được xem là trục trung tâm của quá trình trao đổi chất.
Cảm giác đầy bụng và hay ợ hơi có nghĩa là trạng thái khí trệ (氣滯), khi mà trục này không hoạt động trơn tru.
Khi khí huyết không được lưu thông mà bị ứ đọng tại một chỗ, cơ thể sẽ trở nên khó giảm cân.
1. Tỳ vị hư nhược (脾胃虛弱): Khi bản thân "động cơ" bị yếu
Những người có chức năng tiêu hóa yếu bẩm sinh thường thiếu lực để dạ dày chuyển hóa thức ăn thành năng lượng.
Đặc điểm của họ là chỉ cần ăn một chút cũng thấy no ngay và thường xuyên muốn nằm nghỉ.
Với những người này, nếu triệu chứng tỳ hư (脾虛) không được giải quyết, thì dù có nhịn ăn bao nhiêu, cơ thể vẫn sẽ cố gắng tiết kiệm năng lượng khiến cân nặng không giảm.
2. Can khí phạm vị (肝氣犯胃): Khi căng thẳng (stress) tấn công dạ dày
Khi bị căng thẳng, "can khí" (khí của gan) lẽ ra phải được giải tỏa nhưng lại bị dồn nén và gây áp lực lên dạ dày.
Những người chỉ cần suy nghĩ, lo âu một chút là thấy bụng dạ tắc nghẽn và ợ hơi liên tục chính là thuộc trường hợp này.
Trong Y học cổ truyền, tình trạng này gọi là can uất (肝鬱), khi những bực dọc trong tâm trí cản trở sự vận động của dạ dày.
3. Ẩm thực thương (飮食傷) và Thực tích (食積)
Đây là trạng thái độc tố tích tụ trong dạ dày do chế độ ăn kiêng sai cách hoặc ăn quá nhiều.
Những cặn bã không được tiêu hóa hết sẽ bị ứ đọng và tạo ra chất thải gọi là đàm ẩm (痰飮).
Đàm ẩm (痰飮) có tính chất bết dính, gây cản trở lưu thông máu và đặc biệt khiến mỡ tích tụ tập trung ở vùng bụng.
Các phương pháp thường thử và giới hạn của chúng
Vì cảm thấy khó chịu trong bụng, nên trước tiên bạn thường thử nhiều cách khác nhau để tự giải quyết.
Nhưng thật đáng tiếc, những phương pháp đó thường lại làm suy giảm chức năng dạ dày nhiều hơn.
"Vì không ổn nên trước tiên hãy nhịn ăn" — Tiết thực và nhịn ăn
Vì bụng đầy hơi, nên nếu nhịn một hoặc hai bữa, bạn sẽ cảm thấy dễ chịu hơn.
Tuy nhiên, việc nhịn ăn lặp đi lặp lại sẽ làm cơ dạ dày co lại nhiều hơn và làm giảm đáng kể tỷ lệ trao đổi chất cơ bản.
Cuối cùng, sau này bạn có thể rơi vào trạng thái suy nhược, ngay cả khi chỉ uống nước cũng thấy bụng căng chướng.
Sự cám dỗ của enzyme và nước có ga
Các sản phẩm enzyme tiêu hóa trên thị trường tương tự như việc đưa thuốc tiêu hóa từ bên ngoài vào.
Về lâu dài, nó có thể làm cho khả năng tự tiết enzyme của cơ thể chúng ta trở nên trì trệ.
Nước có ga cũng vậy, nó gây ợ hơi và mang lại cảm giác sảng khoái tạm thời, nhưng thực tế lại là đang nạp thêm khí vào dạ dày.
Nó cũng có nguy cơ cao làm giãn cơ thắt thực quản và làm trầm trọng thêm các triệu chứng trào ngược.
Tập thể dục cường độ cao quá sức
Có những người vì không tiêu hóa được nên đã đến phòng gym chạy bộ đến vã mồ hôi, đúng không?
Lượng máu trong cơ thể chúng ta là có hạn, nhưng nếu tập thể dục mạnh, máu sẽ chỉ dồn về cơ bắp.
Máu không lưu thông đến dạ dày, nơi thực sự cần thiết cho việc tiêu hóa, có thể khiến tình trạng khó tiêu trở nên tồi tệ hơn.
Cách tiếp cận của Baekrokdam
Tại Baekrokdam, chúng tôi không chỉ đơn thuần đưa cho bạn loại thuốc giúp giảm cân, mà tập trung vào việc bật lại công tắc chuyển hóa của dạ dày.
Thay vì phương pháp phức tạp là sử dụng thuốc khác nhau tùy theo thể trạng, chúng tôi hướng tới mô hình Tongchibang (Thông trị phương) tiêu chuẩn hóa để giải quyết các triệu chứng hiện tại.
Nguyên lý và sự kết hợp dược liệu của Baekrok Gambi-jung
Trong thuốc Đông y mà chúng tôi kê đơn có chứa đựng nguyên lý của Bangpungtongseong-san (Phòng phong thông thánh tán) giúp tẩy sạch các chất cặn bã trong dạ dày.
Ngoài ra, thuốc còn chứa thành phần Mahwang (Ma hoàng) giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, nhưng được điều chỉnh một cách tinh vi để không gây gánh nặng cho dạ dày.
Chúng tôi kết hợp các loại dược liệu giúp làm ấm dạ dày, loại bỏ Dameum (Đàm ẩm) và thúc đẩy nhu động ruột một cách tự nhiên.
Nguyên tắc Ôn thực (Ăn ấm) và hướng dẫn ăn uống
Khi nói đến ăn kiêng, mọi người thường nghĩ ngay đến các món salad lạnh, nhưng đối với những người có dạ dày yếu, điều này có thể gây hại.
Chúng tôi khuyến khích phương pháp Ôn thực (Ăn ấm), chẳng hạn như ăn rau chần hoặc dùng kèm các món canh ấm.
Bởi vì khi dạ dày ấm, quá trình lưu thông máu sẽ diễn ra tốt hơn và tỷ lệ hấp thụ thuốc cũng tăng lên.
Tối đa hóa hiệu quả trao đổi chất
Khi hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru, cơ thể mới bắt đầu tìm lại nhịp điệu bình thường là hấp thụ chất dinh dưỡng và đào thải chất cặn bã.
Ngay cả khi không nhịn ăn một cách gượng ép, nếu cơ thể ở trạng thái sử dụng năng lượng hiệu quả, cân nặng sẽ tự nhiên giảm xuống.
Thông qua thăm khám từ xa, chúng tôi cũng kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng dạ dày và điều chỉnh đơn thuốc theo từng giai đoạn.
Tự kiểm tra và những lưu ý
Hãy kiểm tra xem tình trạng dạ dày của bạn hiện đang bị đình trệ đến mức nào.
Nếu bạn gặp phải từ 3 mục trở lên dưới đây, đó không chỉ đơn thuần là vấn đề về ý chí mà có thể là tình trạng cần được điều trị.
- Cảm thấy tức vùng thượng vị ngay cả khi đã ăn xong được 2 tiếng.
- Thường xuyên có cảm giác đầy hơi khiến quần áo bị chật.
- Ợ hơi liên tục nhưng không thấy dễ chịu.
- Thường xuyên bị sưng mặt hoặc tay chân khi thức dậy vào buổi sáng.
- Đang trong quá trình ăn kiêng nhưng tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn hoặc mùi phân nồng nặc hơn.
- Cảm thấy bị đầy bụng, khó tiêu dù chỉ lo lắng một chút.
Thời điểm cần lưu ý
Nếu bạn bị ợ chua kèm theo ợ hơi hoặc có cảm giác đau rát ở vùng thượng vị, bạn cần phải cẩn thận.
Trong trường hợp này, không chỉ đơn thuần là chứng khó tiêu mà có thể đã bị tổn thương niêm mạc, vì vậy nhất định phải tham khảo ý kiến của chuyên gia.
Cũng hãy cẩn thận với việc tự ý uống các loại thuốc ức chế thèm ăn mạnh trên thị trường.
Bởi vì chúng có thể làm hệ thần kinh giao cảm hưng phấn quá mức và khiến nhu động dạ dày ngừng hoạt động hoàn toàn.
Lời kết — Bắt đầu từ những hành động nhỏ
Chắc hẳn bạn cảm thấy rất bế tắc khi khao khát giảm cân cháy bỏng nhưng cơ thể lại không ủng hộ.
Nhưng đừng quá nôn nóng. Cơ thể chúng ta rất trung thực, nếu bạn chăm sóc dạ dày trước, nó chắc chắn sẽ đáp lại bằng quá trình trao đổi chất hiệu quả.
Ngay từ hôm nay, hãy thử đi bộ chậm rãi chỉ 10 phút sau mỗi bữa ăn.
Và hãy bắt đầu bằng việc xoa dịu dạ dày với một ly nước ấm thay vì nước lạnh.
Đừng để bản thân kiệt sức vì lo lắng một mình, hãy thoải mái yêu cầu tư vấn bất cứ lúc nào.
Tôi sẽ luôn đồng hành và cùng bạn trăn trở để dạ dày của bạn có thể hoạt động khỏe mạnh trở lại.