Lời mở đầu
Bạn đã bao giờ trải qua cảm giác khi mặc quần jeans, vòng eo thì vừa vặn nhưng lại bị khựng lại ở phần đùi chưa?
Tôi cũng từng tốn không ít công sức vô ích cho việc ăn kiêng trước đây, nên tôi rất hiểu cảm giác đó.
Cảm giác hụt hẫng khi cân nặng rõ ràng là có giảm, nhưng chỉ thấy mặt và ngực gầy đi, còn phần mỡ dưới mông – nơi mình lo lắng nhất – vẫn không hề lay chuyển, thật khó có thể diễn tả bằng lời.
Tại sao mỡ thân dưới lại đặc biệt khó giảm?
Không đơn thuần là do bạn thiếu nỗ lực.
Đó là bởi sự kết hợp phức tạp giữa cấu trúc sinh lý cơ thể, nội tiết tố và sự đình trệ tuần hoàn.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu dưới góc độ y khoa lý do tại sao mỡ mông và đùi lại "ngoan cố" đến vậy.
Thay vì chỉ nhịn ăn hay tập squat lặp đi lặp lại, hãy cùng suy nghĩ về cách đọc tín hiệu của cơ thể và thay đổi quá trình trao đổi chất từ gốc rễ.
Những ai thường tìm kiếm những điều này?
Tại phòng khám, tôi thấy những người đang lo lắng về béo phì thân dưới thường được chia thành ba nhóm chính.
1. Nhóm nhân viên văn phòng ngồi hơn 8 tiếng mỗi ngày
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Những người đi làm ở độ tuổi 20-30 thường nói rằng đôi giày vốn thoải mái vào buổi sáng lại trở nên chật chội và làm đau ngón chân vào giờ tan sở.
Mặc dù mức độ hoạt động thấp, nhưng máu dồn xuống thân dưới gây ra tình trạng tích tụ thủy thấp (水濕), đây là kiểu béo phì thân dưới điển hình do phù nề.
2. Nhóm 30-40 tuổi trải qua sự thay đổi khung chậu sau khi sinh
Đây là những người có khung chậu bị giãn rộng và hệ thống nội tiết thay đổi đột ngột sau khi mang thai và sinh con.
Họ thường buồn phiền vì trước đây chỉ cần quản lý một chút là giảm cân, nhưng giờ đây lớp mỡ cứng quanh hông hoàn toàn không có ý định biến mất.
Trong trường hợp này, nguyên nhân thường là do ứ huyết (瘀血) và lưu thông kém quanh vùng chậu hơn là chỉ đơn thuần là vấn đề về mỡ.
3. Nhóm tập thể dục chăm chỉ nhưng đường nét không đẹp
Đây là những người tập squat và leg press rất chăm chỉ tại phòng gym, nhưng lại lo lắng vì cơ đùi trước bị gồ lên.
Đây là trường hợp 'thân dưới dạng cơ', nơi mỡ và cellulite xen kẽ giữa các lớp cơ khiến đôi chân trông cứng và to hơn.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Tây y
Trong Tây y, lý do tại sao mỡ phần thân dưới khó giảm được giải thích bằng các căn cứ sinh học rất rõ ràng.
Mật độ các thụ thể ngăn cản quá trình phân giải mỡ
Trong các tế bào mỡ của cơ thể chúng ta, có 'thụ thể beta' giúp phân giải mỡ và thụ thể alpha-2 (α2) ức chế quá trình phân giải.
Vấn đề là ở vùng mông và đùi, các thụ thể alpha-2 này phân bố nhiều hơn hẳn so với phần thân trên.
Vì vậy, dù tập thể dục như nhau, mỡ mặt hay bắp tay sẽ giảm nhanh chóng, nhưng mỡ thân dưới lại 'trụ vững' đến cùng.
Mối tương quan giữa Estrogen và lưu thông tĩnh mạch
- Ảnh hưởng của nội tiết tố nữ: Estrogen có đặc tính mạnh mẽ là muốn tích trữ mỡ ở vùng mông và đùi.
- Giảm lưu thông tĩnh mạch: Phần thân dưới phải đẩy máu lên trên ngược chiều trọng lực, nhưng nếu thiếu cơ bắp hoặc tư thế xấu, lưu thông tĩnh mạch sẽ bị đình trệ.
- Hiện tượng xơ hóa: Khi lưu thông kém, các chất thải tích tụ giữa các mô mỡ và biến thành cellulite, loại mỡ này rất khó đốt cháy bằng các phương pháp ăn kiêng thông thường.
Cuối cùng, béo phì thân dưới không đơn thuần là vấn đề do 'ăn nhiều', mà có thể coi là kết quả của một môi trường được tạo ra khiến mỡ dễ tích tụ và khó giảm.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Đông y
Trong Đông y, béo phì thân dưới thường được ví như "hiện tượng nước đọng lại ở phía dưới".
Tỳ hư (脾虛) do hệ tiêu hóa yếu
Khi chức năng của Tỳ hệ (脾系 - hệ tiêu hóa) suy yếu, quá trình chuyển hóa nước sẽ không diễn ra suôn sẻ.
Nước không được đào thải kịp thời sẽ biến thành các chất thải nhớt bên trong cơ thể gọi là Đàm ẩm (痰飮) và Thủy thấp (水濕).
Những chất thải này chịu ảnh hưởng của trọng lực và xệ xuống dưới, khiến vùng mông và đùi trở nên nặng nề.
Can khí uất kết (肝氣鬱結) do khí bị dồn nén
Khi bị căng thẳng nhiều hoặc tình trạng căng thẳng kéo dài, khí không được lưu thông và bị tụ lại một chỗ, gọi là Can khí uất kết (肝氣鬱結).
Khi khí bị tắc nghẽn, lưu thông máu cũng bị đình trệ, đặc biệt gây cản trở lưu thông ở vùng bụng dưới và xương chậu.
Những người bị sưng chân nhiều hơn hoặc thân dưới bị lạnh trước và sau kỳ kinh nguyệt thường thuộc trường hợp này.
Ứ huyết (瘀血) do máu xấu lưu lại
Nếu ngồi lâu hoặc tư thế không đúng, dòng máu trong khoang chậu dễ trở nên đục ngầu, dẫn đến tình trạng Ứ huyết (瘀血).
Ứ huyết là thủ phạm chính làm giảm cực độ quá trình trao đổi chất ở thân dưới và ngăn cản việc đốt cháy chất béo.
Những người này có đặc điểm là da vùng đùi lạnh, cảm thấy đau khi chạm vào thịt hoặc dễ bị bầm tím.
Các phương pháp thường thử và giới hạn của chúng
Dù bạn đã thử đủ mọi cách vì nôn nóng, nhưng phần thân dưới thật sự không hề dễ dàng đúng không?
1. Chỉ tập trung tập Squat đến kiệt sức
Tất nhiên vận động là quan trọng, nhưng nếu chỉ tập trung vào các bài tập cơ bắp cường độ cao trong tình trạng tuần hoàn bị tắc nghẽn thì ngược lại có thể gây hại.
Khi lớp cơ dưới mỡ phình to ra, đường nét cơ thể sẽ trở nên gồ ghề hơn, hoặc độ căng của cơ tăng lên khiến tình trạng sưng phù trở nên nghiêm trọng hơn.
2. Ăn kiêng bằng cách nhịn ăn mù quáng
- Bi kịch của dáng người thân trên gầy gò: Khi nhịn ăn, cơ thể chúng ta sẽ lấy năng lượng từ những bộ phận dễ sử dụng nhất trước.
- Kết quả là khuôn mặt trở nên hốc hác và vòng một nhỏ đi, trong khi vùng đùi - nơi có nhiều thụ thể Alpha-2 - vẫn không hề lay chuyển.
- Điều này thậm chí còn làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, khiến thân dưới trở nên dễ tăng cân hơn về sau.
3. Vớ nén và thực phẩm chức năng
Vớ nén giúp hỗ trợ lưu thông tĩnh mạch và giảm sưng tạm thời, nhưng không thể thay đổi môi trường chuyển hóa cơ bản.
Các loại thực phẩm chức năng chứa Garcinia hoặc Catechin trên thị trường có thể hỗ trợ chuyển hóa toàn thân, nhưng thường không đủ để giải quyết vấn đề phân bố thụ thể đặc thù ở thân dưới.
Cách tiếp cận của Baekrokdam
Tại Baekrokdam, chúng tôi áp dụng mô hình Tongchibang (phương thuốc điều trị chung) để giải quyết tình trạng béo phì phần thân dưới.
Thay vì phân loại từng cơ địa riêng biệt, chúng tôi tập trung vào việc giải quyết các trạng thái bệnh lý chung gây cản trở quá trình tuần hoàn ở phần thân dưới.
Đơn thuốc tiêu chuẩn đánh thức quá trình trao đổi chất
Chúng tôi ứng dụng nguyên lý của Bangpungtongseong-san (Phòng phong thông thánh tán) vào đơn thuốc bằng cách tái giải thích theo hướng hiện đại.
Cốt lõi là loại bỏ tình trạng Susup (thủy thấp) bị đình trệ bằng cách đào thải độc tố và chất thải trong cơ thể qua đường phân, nước tiểu và mồ hôi.
Bên cạnh đó, chúng tôi điều chỉnh tinh vi thành phần Ephedrine của Mahwang (Ma hoàng) để kích hoạt quá trình trao đổi chất và thúc đẩy quá trình đốt cháy mỡ ở phần thân dưới.
Hướng dẫn sinh hoạt và ăn uống hỗ trợ tuần hoàn
- Kiểm soát muối: Natri tích nước làm trầm trọng thêm tình trạng phù nề phần thân dưới, vì vậy bạn cần tăng cường ăn các loại rau giàu Kali.
- Liệu pháp nhiệt: Nếu phần thân dưới bị lạnh, các enzyme phân giải mỡ sẽ bị vô hiệu hóa. Việc tăng nhiệt độ vùng bụng dưới bằng cách tắm bồn nửa người hoặc ngâm chân là rất quan trọng.
- Hạn chế tinh bột tinh chế: Chỉ số insulin cao sẽ đẩy nhanh quá trình tích tụ mỡ ở phần thân dưới, vì vậy nên kết hợp với chế độ ăn hạn chế đường.
Mục tiêu của chúng tôi không chỉ đơn thuần là để bạn uống thuốc, mà là tạo ra một môi trường khiến phần thân dưới bắt buộc phải giảm mỡ.
Tự kiểm tra và những lưu ý
Hãy kiểm tra xem tình trạng thân dưới của bạn hiện tại như thế nào.
Danh sách kiểm tra tình trạng ứ trệ tuần hoàn thân dưới
- Vết hằn của tất hoặc giày để lại sâu vào buổi chiều.
- Khi chạm vào vùng mỡ ở đùi hoặc mông, cảm thấy đặc biệt lạnh.
- Khi véo vào da, bề mặt da sần sùi như vỏ cam.
- Cân nặng buổi tối chênh lệch hơn 1kg so với buổi sáng.
- Chỉ cần đi bộ một chút là chân đã thấy nặng nề và nhanh chóng cảm thấy mệt mỏi.
- Tình trạng sưng phù và đau nhức thân dưới trở nên nghiêm trọng hơn trước và sau kỳ kinh nguyệt.
Những lưu ý
Nếu tự ý sử dụng các loại thuốc ức chế thèm ăn trên thị trường trong thời gian dài, hệ thần kinh giao cảm có thể bị kích thích quá mức, dẫn đến làm giảm tuần hoàn ngoại vi.
Ngoài ra, nếu tập thể dục quá sức khi khung xương chậu bị lệch nghiêm trọng, nó sẽ gây áp lực lên các khớp và làm tình trạng ứ trệ tuần hoàn trở nên tồi tệ hơn.
Nếu các triệu chứng nghiêm trọng, thay vì lo lắng một mình, việc ưu tiên hàng đầu là nhận sự giúp đỡ từ chuyên gia để nắm bắt chính xác tình trạng của mình.
Kết luận — Bắt đầu từ những hành động nhỏ
Mỡ mông và đùi giống như pháo đài cuối cùng được giải phóng trong cơ thể chúng ta.
Nhưng đừng bỏ cuộc. Chỉ cần mở đúng con đường lưu thông của cơ thể, phần thân dưới chắc chắn sẽ có phản hồi.
Từ hôm nay, bạn thấy thế nào về việc thử bắt đầu bằng cách đứng dậy kiễng chân mỗi giờ một lần tại văn phòng?
Những chuyển động nhỏ sẽ đóng vai trò như một chiếc máy bơm giúp đẩy lượng máu bị ứ đọng lên trên.
Nếu việc ăn kiêng một mình khiến bạn cảm thấy quá mịt mù và mệt mỏi, hãy thoải mái yêu cầu tư vấn bất cứ lúc nào.
Chúng tôi sẽ cùng bạn đồng hành cho đến ngày phần thân dưới của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn. →