Lời mở đầu
Bạn đang đọc bài viết này trên điện thoại thông minh khi đang trên tàu điện ngầm đường về nhà phải không?
Hôm nay, trên đường về sau khi làm tăng ca, bạn lại tự nhủ 'từ mai nhất định phải nhịn ăn thôi', nhưng khi đi ngang qua cửa hàng tiện lợi gần nhà, đôi chân bạn lại vô thức dừng lại.
Trước đây, khi tôi còn bận rộn với việc khám chữa bệnh, tôi cũng từng khổ sở vì không cưỡng lại được sự cám dỗ của một bát mì tôm mỗi đêm. Sau một thời gian loay hoay thử sai, tôi đã nhận ra một điều.
Không phải là vấn đề về ý chí
Nhiều người thường tự trách mình rằng 'vì ý chí yếu kém nên không giảm cân được', nhưng thực tế đó không phải là lỗi của bạn.
Khi nhịp điệu hormone và trạng thái cân bằng nội môi của cơ thể bị phá vỡ, việc chiến thắng sự thèm ăn chỉ bằng tinh thần gần như là điều không thể.
Vì vậy, hôm nay tôi sẽ không chỉ nói về cách giảm cân đơn thuần, mà sẽ phân tích dưới góc độ y học về nguyên nhân gốc rễ tại sao cơ thể bạn cứ mãi theo chiều hướng tăng cân.
Nội dung hướng dẫn này sẽ đề cập
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu sâu về cơ chế hoạt động của thuốc giảm cân Tây y và thuốc đông y giảm cân mỗi loại tác động như thế nào.
Thay vì những lời giải thích mơ hồ như 'thuốc giảm cân', tôi đã đưa vào đây những thông tin ở cấp độ chuyên sâu về việc hệ thống chuyển hóa của cơ thể cần thay đổi như thế nào để có thể giảm cân mà không bị hiệu ứng yoyo.
Những ai thường tìm kiếm những điều này?
Khi gặp gỡ các bệnh nhân tại phòng khám, tôi thường cảm thấy rất đáng tiếc.
Bởi vì họ là những người đã nỗ lực hết mình ở vị trí của mình đến mức không có thời gian để chăm sóc cho chính bản thân.
Nhân viên văn phòng độ tuổi 30-40, ranh giới giữa 'béo phì thể gầy' và hội chứng chuyển hóa
Gần đây, ngày càng có nhiều người như các trưởng nhóm đại lý marketing ở độ tuổi giữa 30 tìm đến tôi.
Họ than phiền rằng mình đã tăng đột ngột 8kg chỉ trong vòng một năm, và điểm chung là họ đều có thói quen làm thêm giờ thường xuyên, đi ăn tiệc công ty và ăn uống vô độ do căng thẳng.
Mặc dù con số trên cân nặng có thể nằm trong phạm vi tiêu chuẩn, nhưng nhiều trường hợp lại ở trạng thái 'béo phì thể gầy' - tức là không có cơ bắp mà chỉ toàn mỡ thừa.
Sau sinh và mãn kinh, vòng xoáy của nội tiết tố
Nỗi lo của các bà nội trợ ở độ tuổi đầu 40 cũng rất sâu sắc. Khi các triệu chứng tiền mãn kinh chồng chéo lên tình trạng chưa thể quay lại cân nặng cũ sau khi sinh, béo bụng sẽ trở nên trầm trọng hơn.
Với những trường hợp này, nếu tăng lượng vận động một cách mù quáng thì rất dễ làm tổn thương khớp gối hoặc cột sống, vì vậy cần có một cách tiếp cận thận trọng hơn.
Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản bị phá hủy do ăn kiêng lặp đi lặp lại
Trong số những người đang chuẩn bị xin việc hoặc những người mới đi làm ở độ tuổi cuối 20, có nhiều người đã từng trải qua việc nhịn ăn hoặc ăn kiêng một loại thực phẩm nhiều lần.
Do đó, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản đã giảm xuống mức thấp nhất, và đa số họ đã rơi vào tình trạng cơ địa "oan ức" - tức là dù chỉ ăn bằng một nửa người khác nhưng vẫn bị tăng cân.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Tây y
Trong y học hiện đại (Tây y), cốt lõi của việc điều trị béo phì được chia thành hai nhánh chính.
Một là tác động trực tiếp lên não bộ, và hai là can thiệp vào hệ thống nội tiết tố (hormone).
Hệ thần kinh trung ương và cơ chế ức chế thèm ăn
Phentermine, một trong những loại thuốc được kê đơn phổ biến nhất, thúc đẩy giải phóng norepinephrine trong vùng dưới đồi của não.
Nói một cách đơn giản, nó đưa cơ thể chúng ta vào trạng thái tỉnh táo giống như tình huống 'chiến đấu hay bỏ chạy', khiến chúng ta quên đi cảm giác đói.
Tuy nhiên, trong quá trình này, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức, dẫn đến các triệu chứng khó chịu như mất ngủ, tim đập nhanh hoặc run tay.
Sự xuất hiện và thay đổi của các chất tương tự GLP-1
Các loại thuốc tiêm đang gây sốt gần đây như Saxenda hay Wegovy mô phỏng GLP-1, một loại hormone incretin trong cơ thể chúng ta.
Khi chúng ta ăn, nó gửi tín hiệu 'no' đến não và làm chậm chuyển động của dạ dày, giúp duy trì cảm giác no lâu hơn.
Tuy nhiên, những loại thuốc này có hạn chế là khó kiểm soát hiện tượng thèm ăn bùng phát trở lại khi ngừng sử dụng.
- Dòng Phentermine: Ức chế thèm ăn mạnh mẽ thông qua kích thích thần kinh trung ương
- Contrave: Ức chế cảm giác thèm ăn và mạch phần thưởng
- Orlistat: Ngăn chặn hấp thụ chất béo (có thể gây ra phân mỡ)
- Chất tương tự GLP-1: Tăng cảm giác no và điều chỉnh insulin
Kê đơn Tây y có hiệu quả nhanh chóng, nhưng có xu hướng tập trung vào bản thân 'chỉ số cân nặng' hơn là phản ánh chi tiết tình trạng toàn thân như suy nhược cơ thể hay phù nề của từng cá nhân.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Đông y
Trong Đông y, béo phì không đơn thuần chỉ là tình trạng tăng cân, mà được xem là một bệnh lý thuộc hệ Béo (Phì hệ - 肥系) do sự lưu thông trong cơ thể bị tắc nghẽn.
Khi khí huyết trong cơ thể không được lưu thông tốt, các chất cặn bã sẽ tích tụ lại, và mấu chốt nằm ở cách chúng ta xử lý những chất này.
Tỳ hư (脾虛) phát sinh do hệ tiêu hóa yếu
Một trong những loại phổ biến nhất chính là thể Tỳ hư thấp thịnh (脾虛濕盛).
Khi chức năng tiêu hóa suy giảm, các chất dinh dưỡng chúng ta nạp vào không thể chuyển hóa thành năng lượng mà biến thành Đàm ẩm (痰飮) - một loại chất thải dính nhớt - và tích tụ ở khắp nơi trong cơ thể.
Những người thuộc nhóm này thường có đặc điểm là dù ăn ít vẫn thấy đầy bụng, cơ thể nặng nề như đeo đá vào mỗi sáng và rất dễ bị sưng phù.
Can khí uất kết (肝氣鬱結) do căng thẳng (stress) gây ra
Đây là thể thường gặp ở dân văn phòng, chỉ hiện tượng khí bị ứ đọng tại một chỗ do căng thẳng.
Khi khí không được lưu thông, quá trình trao đổi chất sẽ giảm mạnh, đặc biệt là Ứ huyết (瘀血) và mỡ sẽ tích tụ tập trung ở vùng bụng.
Nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng, nó sẽ đi kèm với các triệu chứng Tâm hỏa (心火) như tức ngực, bốc hỏa và khiến bạn phải chịu đựng những cơn đói giả.
Thể Vị nhiệt (胃熱) do dạ dày quá nóng
Ngược lại, cũng có những người có khả năng tiêu hóa quá tốt nhưng lại không thể kiểm soát được sự thèm ăn.
Khi nhiệt trong dạ dày quá cao, dù vừa ăn xong bạn cũng sẽ nhanh chóng cảm thấy đói và liên tục tìm kiếm những hương vị kích thích.
Trong trường hợp này, thay vì cố gắng nhịn ăn, quá trình Thanh vị tả hỏa (淸胃瀉火) để hạ nhiệt dạ dày nhất định phải được thực hiện trước tiên.
Các phương pháp thường thử và giới hạn của chúng
Trước khi đến phòng khám Đông y, có lẽ bạn cũng đã thử qua rất nhiều cách khác nhau.
Tuy nhiên, hầu hết đều là những phương pháp đi ngược lại bản năng sinh tồn của cơ thể, nên thất bại là điều tất yếu.
Nhịn ăn cực đoan và sự phản bội của tỷ lệ trao đổi chất cơ bản
Phương pháp chỉ ăn một bữa mỗi ngày hoặc nhịn ăn hoàn toàn là nguy hiểm nhất.
Cơ thể chúng ta sẽ nhận diện đó là tình trạng khẩn cấp và bắt đầu đốt cháy cơ bắp để lấy năng lượng, sau đó biến thành một 'cơ thể tiết kiệm năng lượng' – kiểu cơ thể mà chỉ uống nước thôi cũng tăng cân.
Cuối cùng, khi tỷ lệ trao đổi chất cơ bản bị phá hủy, bạn sẽ bị mắc kẹt trong cái vòng lẩn quẩn của hiệu ứng yo-yo, khiến cân nặng tăng vọt hơn cả trước đây.
Giới hạn của các loại thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân trên thị trường
Các loại thực phẩm hỗ trợ chứa thành phần như Garcinia hay Catechin đúng nghĩa chỉ là 'hỗ trợ' mà thôi.
Khi hệ thống trao đổi chất đã bị suy sụp, chỉ riêng những thực phẩm chức năng này là không đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể.
Tác dụng ngược của việc tập thể dục cường độ cao quá sức
Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn bắt đầu các bài tập như Spinning hay CrossFit khi thể lực đã cạn kiệt?
Cơ thể sẽ cảm thấy mệt mỏi tột độ và để bù đắp cho điều đó, nó sẽ tiết ra các hormone gây thèm ăn mạnh mẽ hơn.
Kết quả là sau khi tập thể dục, bạn lại nạp vào nhiều calo hơn bình thường, dẫn đến kết cục buồn là trở thành một 'chú lợn khỏe mạnh'.
Cách tiếp cận của Baekrokdam
Phòng khám Đông y Baekrokdam không chỉ đơn thuần là ức chế sự thèm ăn, mà tập trung vào việc phục hồi các chức năng của cơ thể.
Chúng tôi ưa chuộng cụm từ 'Tối ưu hóa chuyển hóa chức năng' hơn là từ ngữ mơ hồ như 'phù hợp với thể trạng'.
Sự kết hợp khoa học của Baekrokdam Gambi-jung
Baekrokdam Gambi-jung, đơn thuốc tiêu chuẩn của chúng tôi, là loại thuốc được tái giải thích theo hướng hiện đại dựa trên nguyên lý của bài thuốc Phòng phong thông thánh tán (防風通聖散).
Thành phần cốt lõi là Ma hoàng (麻黃) được tinh chế một cách tinh xảo, giúp thúc đẩy tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giống như trạng thái đang vận động.
Bằng cách kết hợp thêm các loại dược liệu bồi bổ khí lực, chúng tôi đã nỗ lực để giảm thiểu các tác dụng phụ thường gặp khi ăn kiêng như chóng mặt hoặc rụng tóc.
Hệ thống kê đơn theo từng giai đoạn
Chiến lược ăn kiêng cũng cần phải khác nhau tùy theo từng giai đoạn.
- Giai đoạn 1 (Thanh lọc): Giai đoạn đào thải độc tố và đàm ẩm (痰飮) trong cơ thể, đồng thời cải thiện tình trạng phù nề.
- Giai đoạn 2 (Đốt cháy): Giai đoạn tối đa hóa việc phân giải mỡ thừa và thúc đẩy tỷ lệ trao đổi chất lên mức cao nhất.
- Giai đoạn 3 (Duy trì): Giai đoạn chống lại hiệu ứng yo-yo, giúp não bộ nhận diện mức cân nặng đã giảm là cân nặng bình thường của cơ thể.
Tận dụng 'Cửa sổ (Window)' kiểm soát sự thèm ăn
Khi thuốc Đông y giúp kiểm soát sự thèm ăn một cách tự nhiên, bạn nên tận dụng khoảng thời gian đó để thiết lập lại thói quen ăn uống đúng cách.
Mục tiêu của chúng tôi không phải là để bạn phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc, mà là giúp bạn nuôi dưỡng khả năng tự kiểm soát trong khoảng không gian thoải mái mà thuốc tạo ra.
Tự kiểm tra và những lưu ý
Bạn có thắc mắc liệu cơ thể mình hiện tại có đang cần sự hỗ trợ y tế hay không?
Nếu bạn gặp phải từ 3 mục trở lên trong danh sách dưới đây, thay vì lo lắng một mình, tốt hơn hết bạn nên tham vấn với chuyên gia.
- Khi thức dậy vào buổi sáng, tay chân hoặc mặt bị sưng húp
- Cảm thấy buồn ngủ không cưỡng lại được sau khi ăn
- Khi bị căng thẳng, bạn cực kỳ thèm đồ ăn cay hoặc đồ ngọt
- Dù ăn uống như trước nhưng bụng vẫn to ra như tăng cân do tuổi tác
- Đã từng thử uống thuốc giảm cân nhưng phải ngừng lại vì tim đập nhanh
- Dù ăn ít nhưng không giảm cân mà ngược lại chỉ thấy mất sức
Lưu ý khi dùng thuốc
Thuốc giảm cân theo đơn nhất định phải được uống dưới sự chẩn đoán của đội ngũ y tế.
Việc mua lại thuốc cũ từ người khác hoặc lạm dụng các loại thực phẩm chức năng chưa được kiểm chứng là rất nguy hiểm.
Đặc biệt, những người mắc bệnh tim mạch hoặc mất ngủ nghiêm trọng cần phải điều chỉnh nồng độ thuốc một cách tỉ mỉ, vì vậy nhất định phải báo trước cho chúng tôi.
Lời kết — Bắt đầu từ những hành động nhỏ
Cảm ơn bạn đã vất vả đọc bài viết dài này đến tận đây.
Tôi nghĩ giảm cân không chỉ đơn thuần là một trò chơi cắt giảm những con số, mà phải là một quá trình để bạn yêu thương bản thân mình một lần nữa.
Thay vì bắt đầu nhịn ăn ngay lập tức, hãy thử bắt đầu bằng việc uống một ly nước ấm và đi ngủ sớm hơn một chút vào tối nay.
Nếu bạn cảm thấy bế tắc khi thực hiện một mình, đừng ngần ngại chia sẻ với chúng tôi bất cứ lúc nào. Chúng tôi hoàn toàn có thể xem xét tình trạng và hỗ trợ bạn thông qua tư vấn từ xa.
Chúng tôi sẽ luôn lặng lẽ ủng hộ sự thay đổi lành mạnh của bạn.