Tê bì toàn thân: Nguyên nhân do đâu?

Xin chào, tôi là lương y Choi Yeon-seung từ Phòng khám Đông y Baekrokdam.

Cách đây không lâu, một bệnh nhân nữ khoảng 40 tuổi đã đến phòng khám của chúng tôi. Cô ấy trông rất mệt mỏi do nhiều năm làm việc quá sức và căng thẳng. Vấn đề của cô ấy là:

'Thưa bác sĩ, tôi cảm thấy như có một mạng nhện mỏng giăng khắp cơ thể. Cứ râm ran tê bì, và cảm giác như da thịt không phải của mình vậy.'

Khi lắng nghe câu chuyện, tôi được biết cô ấy đã đi khám ở nhiều bệnh viện, thậm chí đã chụp MRI, nhưng câu trả lời nhận được luôn giống nhau.

'Trên kết quả xét nghiệm không có bất thường gì.'

Ngay khi nghe câu nói này, người ta thường rơi vào cảm giác bế tắc sâu sắc hơn là sự nhẹ nhõm. Cơ thể rõ ràng đang phát ra những tín hiệu khó chịu, nhưng thế giới lại nói rằng 'bình thường', cuối cùng dẫn đến sự tự trách và cảm giác cô lập, tự hỏi 'có phải mình khác biệt?', 'có phải chỉ mình nhạy cảm đến vậy không?'.

Bạn có đang trải qua trải nghiệm tương tự không? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá bản đồ của những triệu chứng khó chịu này là gì.

Đọc tọa độ của chứng tê bì: Vị trí và Kiểu

Bước đầu tiên là đọc 'tọa độ' của chứng tê bì của bạn hiện đang ở đâu. Tọa độ này được cấu thành từ hai trục:

• 'Vị trí', tức là phạm vi của chứng tê bì
• 'Kiểu', tức là dạng thức của chứng tê bì

Vị trí

Nếu chứng tê bì luôn xuất hiện ở cùng một vị trí cụ thể, ví dụ như hai ngón tay phải hoặc mu bàn chân trái, thì đó là 'tê bì cục bộ'. Trong những trường hợp này, có khả năng là một vấn đề 'cấu trúc' như dây thần kinh bị chèn ép ở khu vực đó, vì vậy bạn nên đi khám chuyên khoa xương khớp hoặc thần kinh để xác định nguyên nhân trước.

Tuy nhiên, câu chuyện chúng ta sẽ tập trung hôm nay là về 'tê bì toàn thân'. Đây là trường hợp tê bì di chuyển khắp nơi, hoặc tê bì đối xứng ở cả hai tay và chân, hoặc xuất hiện một cách mơ hồ trên toàn bộ cơ thể. Đây có khả năng cao là một vấn đề 'chức năng' hoặc 'toàn thân'.

Kiểu

Chứng tê bì của bạn gần với kiểu nào nhất trong ba kiểu sau?

1. Cảm giác nhói, tê rần như bị điện giật. Đây là cảm giác tương đối sắc nét và rõ ràng.
2. Cảm giác tê dại, ì ạch như thuốc tê chưa tan hết. Đây là trường hợp cảm giác bị cùn đi và cảm thấy như da thịt không phải của mình.
3. Cảm giác khó chịu như có côn trùng bò lổm ngổm. Không hẳn là đau, nhưng cứ làm mình bận tâm và là một cảm giác mơ hồ.

Chỉ bằng cách phân biệt và nhận biết vị trí và kiểu của chứng tê bì, chúng ta có thể làm rõ hơn đường nét của những triệu chứng mơ hồ. Và đường nét này sẽ trở thành một manh mối rất quan trọng để chúng ta tìm ra nguyên nhân, điều mà chúng ta sẽ xem xét tiếp theo.

Tại sao xét nghiệm không thể tìm ra nguyên nhân?

Vậy, câu hỏi quan trọng nhất đặt ra ở đây là: 'Tại sao ngay cả với các thiết bị tiên tiến như MRI hay CT, vẫn không thể tìm thấy bất thường nào trong cơ thể tôi?'

Lý do là vì các thiết bị xét nghiệm của y học hiện đại chủ yếu rất chuyên biệt trong việc tìm kiếm sự cố 'cấu trúc', tức là hỏng hóc 'linh kiện' trong cơ thể chúng ta. Chúng thực sự xuất sắc trong việc phát hiện các vấn đề có thể nhìn thấy được như đĩa đệm thoát vị, tắc nghẽn mạch máu, hoặc sự xuất hiện của khối u.

Tuy nhiên, các tín hiệu mà cơ thể đang gửi đi hiện tại có khả năng cao không phải là vấn đề 'hỏng linh kiện'.

Tôi thường dùng một phép ví von với các bệnh nhân: Hãy thử coi cơ thể chúng ta như một chiếc ô tô. Hiện tại, cơ thể không phải là trạng thái một linh kiện nào đó bị hỏng, mà giống như 'nhiên liệu (huyết) của xe gần như cạn kiệt, và ắc quy (khí) thì sắp hết điện'.

Nếu bạn mang một chiếc xe như vậy đến một trung tâm bảo dưỡng được trang bị các thiết bị tiên tiến thì sao? Người thợ sẽ quét kỹ lưỡng tất cả các linh kiện như động cơ, lốp xe, vô lăng, rồi nói:

"Thưa quý khách, khung xe không có bất kỳ vấn đề gì."

Đây chính là lý do bạn có thể đã nghe câu nói 'không có bất thường gì' tại bệnh viện. Các linh kiện vẫn nguyên vẹn, nhưng năng lượng và nhiên liệu cơ bản để xe hoạt động đã cạn kiệt. Đây chính là vấn đề 'chức năng' mà Y học cổ truyền chú trọng.

Chẩn đoán của Y học cổ truyền: Vấn đề 'cạn kiệt' chứ không phải 'tắc nghẽn'

Vậy, Y học cổ truyền sẽ chẩn đoán và giải thích 'trạng thái hết nhiên liệu và cạn điện' này như thế nào? Nhiều người khi cảm thấy 'tê bì' thường mơ hồ nghĩ rằng 'máu không lưu thông tốt sao?' và tìm đến các loại thuốc tăng cường tuần hoàn máu. Tất nhiên, điều đó không sai, nhưng thường bỏ qua cốt lõi của vấn đề.

Trong Y học cổ truyền, khi xem xét chứng tê bì, điều đầu tiên cần phân biệt rõ ràng là liệu đây là vấn đề do 'tắc nghẽn (thực chứng)' hay do 'thiếu hụt (hư chứng)'.

'Tê bì cục bộ' mà chúng tôi đã đề cập trước đó gần với 'chứng tý (痺證)', tức là bệnh do 'tắc nghẽn'. Giống như một đoạn đường cao tốc bị tắc nghẽn hoàn toàn do tai nạn, đây là vấn đề phát sinh do sự lưu thông của khí và huyết bị cản trở vật lý.

Tuy nhiên, các triệu chứng 'tê bì toàn thân' lại đa phần là 'khí huyết bất túc (氣血不足)', tức là 'hư chứng (虛證)' khi khí (năng lượng của cơ thể) và huyết (chất dinh dưỡng) – cả hai nguồn năng lượng chính của cơ thể – đều bị 'cạn kiệt'.

Đặc biệt, trong ba 'kiểu' đã nêu, kiểu thứ hai – tê bì dạng tê dại 'như thuốc tê chưa tan hết, cảm giác ì ạch và cùn đi' – có thể nói là dấu hiệu điển hình nhất cho thấy trạng thái khí huyết bất túc này.

Nói cách khác, đường đã thông nhưng lại thiếu cả xe để chạy và nhiên liệu để xe vận hành. Đây chính là bản chất thực sự của sự khó chịu mà cơ thể cảm nhận, dù không thể hiện trên các kết quả xét nghiệm.

Điều gì đã lấy đi nhiên liệu và ắc quy của cơ thể tôi?

Vậy thì, một câu hỏi khác lại nảy sinh. Năng lượng và huyết dịch, tức nhiên liệu và ắc quy vốn đang hoạt động bình thường trong cơ thể, rốt cuộc đã cạn kiệt vì lý do gì? Nguyên nhân không hề xa vời. Nó nằm ngay trong 'lối sống tiêu hao' mà hầu hết chúng ta đang trải qua hàng ngày.

Tất cả bao gồm trạng thái căng thẳng và áp lực liên tục ngày đêm, thiếu ngủ, những bữa ăn thất thường qua loa, công việc đòi hỏi cảm xúc mà không ai thấy được, và cả những khoảng thời gian không ngừng thúc ép bản thân. Hoặc cũng có thể là trường hợp cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn sau một trận ốm nặng hay phẫu thuật.

Tất cả những điều này liên tục tiêu hao năng lượng và chất dinh dưỡng có hạn trong cơ thể chúng ta, không cho phép cơ thể có thời gian hồi phục. Cuối cùng, hệ thống vận hành của cơ thể, đặc biệt là hệ thần kinh tự chủ điều hòa tuần hoàn và cảm giác, bị rối loạn, và cơ thể chuyển sang 'chế độ tiết kiệm năng lượng'. Ngay cả khả năng đưa máu đến đầu ngón tay, ngón chân cũng không còn nữa.

Không phải do một sự kiện đặc biệt nào cả, mà có lẽ chính những thói quen hàng ngày quá đỗi bình thường đến mức chúng ta không nhận ra, đã âm thầm làm cạn kiệt năng lượng của cơ thể.

Logic điều trị: Điều trị 'bồi bổ' chứ không phải 'thông tắc'

Vậy có cách nào để đưa cơ thể đang cạn kiệt này trở lại trạng thái ban đầu không? Tin tốt là Y học cổ truyền, chuyên chẩn đoán và điều trị 'trạng thái' của cơ thể, có giải pháp rõ ràng cho vấn đề này.

Mục tiêu của điều trị Y học cổ truyền không chỉ đơn thuần là cố gắng dập tắt các triệu chứng tê bì. Mà là 'sạc lại ắc quy đã cạn kiệt và đổ đầy bình nhiên liệu rỗng' như đã nói ở trên. Tức là, khôi phục lại động lực và dưỡng chất cơ bản của cơ thể chúng ta.

Trước hết, châm cứu có vai trò 'khởi động lại' hệ thống vận hành rối loạn của cơ thể. Nó giúp ổn định hệ thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức và thông suốt những nơi khí bị tắc nghẽn, qua đó 'sửa sang đường đi và bình thường hóa hệ thống giao thông' để nhiên liệu và năng lượng sắp được bổ sung có thể lan tỏa khắp cơ thể.

Và điều trị bằng thuốc Đông y, có thể nói là cốt lõi của quá trình này. Bởi vì nó trực tiếp bổ sung chính 'nhiên liệu và ắc quy' đã cạn kiệt.

Thuốc Đông y được kê theo tình trạng của bệnh nhân sẽ bổ sung khí (氣) và huyết (血) đang thiếu hụt (bổ ích khí huyết, 補氣補血), giúp cơ thể tự phục hồi và phục hồi cảm giác bình thường bằng cách nuôi dưỡng sức mạnh cơ bản.

Khi hai phương pháp tiếp cận này – 'bình thường hóa hệ thống' bằng châm cứu để mở đường và 'bổ sung tài nguyên' bằng thuốc Đông y để bồi bổ gốc rễ – được thực hiện cùng lúc, cơ thể chúng ta cuối cùng mới có thể ngừng phát ra tín hiệu khẩn cấp là tê bì và trở lại trạng thái ổn định.

Tê bì là tín hiệu khẩn cấp của cơ thể

Hôm nay, chúng ta đã cùng nhau vẽ nên bản đồ của chứng tê bì toàn thân không rõ nguyên nhân, một triệu chứng từng mơ hồ như sương mù. Xin nhấn mạnh lại, chứng tê bì này không phải do bạn đặc biệt hay nhạy cảm. Ngược lại, đó là tín hiệu 'cạn kiệt' chân thật nhất, và có lẽ là khẩn cấp nhất mà cơ thể đang gửi đi khi đã đến giới hạn.

Nếu chúng ta bắt đầu giải thích tín hiệu này chỉ với nỗi lo lắng 'có chuyện lớn rồi', cơ thể và tâm trí sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng không cần thiết, làm tín hiệu càng thêm trầm trọng. Điều quan trọng là coi tín hiệu này như một 'cơ hội' tích cực.

'À, hóa ra năng lượng trong cơ thể mình đã cạn kiệt thật rồi. Giờ là lúc mình phải lắng nghe cơ thể và chăm sóc tận gốc.'

Chứng tê bì không rõ nguyên nhân không phải là kẻ thù đe dọa cuộc sống, mà có thể là một 'lời mời' đến để dẫn dắt cuộc sống đi theo hướng khỏe mạnh hơn. Và trong hành trình hồi phục đó, trí tuệ Y học cổ truyền, với cách xem xét sự cân bằng và trạng thái của cơ thể, sẽ là một la bàn tuyệt vời.

Thông tin liên quan đến khám bệnh

- Giờ khám bệnh -

Thứ Hai - Thứ Sáu: 10:00 sáng - 7:00 tối

Giờ nghỉ trưa: 1:00 chiều - 2:00 chiều

※ Chúng tôi không cung cấp tư vấn riêng lẻ qua blog. Vui lòng kiểm tra thông tin đặt lịch hẹn và khám bệnh qua Naver Place hoặc trang web chính thức.

Phòng khám Đông y Baekrokdam, Tầng 3, Songdo Dream City, 81 Convention-daero, Yeonsu-gu, Incheon