Điều trị Đông y cho chứng ho khan, ho không đờm, ho mãn tính | Phòng khám Đông y | 백록담한의원

Cảm lạnh đã khỏi nhưng cơn ho vẫn kéo dài suốt 3 tuần, hay bạn luôn bị ho vào mỗi thời điểm giao mùa hàng năm? Những cơn ho không có đờm nhưng cổ họng ngứa ngáy và bộc phát ra ngoài không thể khỏi chỉ bằng cách đơn thuần là 'ức chế'. Ho khan là một 'cảnh báo khô hạn' khi các dịch nhầy ở niêm mạc phế quản đã bị khô cạn. Baekrokdam không phải là ức chế cơn ho, mà là giúp bổ sung độ ẩm cho cơ thể đang khô héo để niêm mạc có thể tự phục hồi.

Cơn ho bộc phát mỗi khi nói chuyện, đừng chịu đựng thêm nữa mà hãy bắt đầu tư vấn ngay. Vận hành khám bệnh từ xa trên toàn quốc — Nhận thuốc Đông y thoải mái ngay tại nhà. Đăng ký khám bệnh từ xa →

Tình trạng ho kéo dài không có đờm dù kết quả kiểm tra phổi không có gì bất thường. Trong Đông y, tình trạng này được gọi là 'Càn khái' (乾咳). Đúng như tên gọi, nó có nghĩa là 'ho khan'.

Hệ hô hấp của cơ thể chúng ta luôn cần được bao phủ bởi một lớp dịch nhầy ẩm ướt. Tuy nhiên, khi tân dịch (津液) bị khô do căng thẳng, lão hóa hoặc các yếu tố môi trường, niêm mạc sẽ tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài, dẫn đến tình trạng ho ngay cả với những kích thích nhỏ nhất.

Cốt lõi của vấn đề không chỉ nằm ở cổ họng mà là do 'thiếu hụt Phế âm (肺陰)'. Khi khí âm của phổi, tức là độ ẩm, bị thiếu hụt, phế quản sẽ trở nên khô nứt và nhạy cảm giống như thửa ruộng bị hạn hán.

Trong cuốn y thư 'Donguibogam' (Đông Y Bảo Giám) từ thời Joseon, ho khan cũng được định nghĩa là 'tiếng ho không có đờm', và các bài thuốc làm ẩm phổi được coi là quan trọng để điều trị tình trạng này.

Trong Tây y, tình trạng này được gọi là ho không hiệu quả (ho không sản sinh đờm), và được xem xét trong một phạm vi rộng bao gồm hen suyễn dạng ho (giai đoạn tiền hen suyễn) hoặc ho do trào ngược dạ dày thực quản.

Đối với chứng ho khan, cần bắt đầu từ việc tìm ra 'lý do tại sao' phế quản bị khô.

• Hậu quả sau cảm lạnh — Virus cảm lạnh đã biến mất, nhưng trong quá trình viêm nhiễm, tân dịch của niêm mạc đã bị thiêu rụi, chỉ còn lại tình trạng nhạy cảm.
• Lão hóa và thiếu hụt tân dịch — Càng lớn tuổi, tân dịch (độ ẩm) trong cơ thể càng giảm. Đây là lý do tại sao ho khan thường xuyên xảy ra sau tuổi 50.
• Căng thẳng mãn tính — Trong Đông y, 'Hỏa (火)' làm khô tân dịch. Khi nhiệt tích tụ trong cơ thể do căng thẳng, phế quản là nơi bị khô đầu tiên.
• Sử dụng quá mức do nghề nghiệp — Ở các nhóm nghề nói nhiều như giáo viên, giảng viên, niêm mạc bị khô và tổn thương liên tục mà không có thời gian nghỉ ngơi.
• Môi trường khô hanh — Bụi mịn, việc lạm dụng điều hòa hoặc máy sưởi là những tác nhân chính làm chậm tốc độ tái tạo của niêm mạc phế quản.

Ho khan thường đi kèm với các triệu chứng khô toàn thân, không chỉ đơn thuần là tiếng ho.

[Vùng hô hấp]

• Tiếng ho khục khặc không đờm — Cảm giác như có vật gì vướng ở cổ họng nhưng không có gì thoát ra
• Ho nặng hơn vào ban đêm — Khi nằm xuống, khí dồn lên trên khiến bạn mất ngủ vì ho
• Ngứa cổ họng — Cảm giác như có lông vũ gãi trong cổ họng, gây ra những cơn ho bộc phát
• Ho khi nói chuyện — Cơn ho bắt đầu ngay khi vừa mở lời khiến việc giao tiếp trở nên khó khăn
• Thay đổi giọng nói — Giọng luôn bị khàn hoặc có tiếng khàn đặc như tiếng kim loại

[Triệu chứng đi kèm — Vùng toàn thân] Khi dịch cơ thể (tân dịch) bị thiếu hụt, không chỉ hệ hô hấp mà các bộ phận khác của cơ thể cũng bắt đầu khô héo.

• Khô mắt và khô miệng
• Cảm giác nóng ở lòng bàn tay và lòng bàn chân
• Da khô ráp và ngứa ngáy
• Cảm giác mệt mỏi tột độ sau khi ho
• Tức ngực và hồi hộp (tim đập nhanh)

Nếu các triệu chứng này xuất hiện cùng nhau, đó là dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy dịch cơ thể bên trong đã bị cạn kiệt.

Tóm tắt — Cơn ho không phải là kẻ thù cần phải cưỡng ép dừng lại, mà là tín hiệu cầu cứu từ niêm mạc. Việc bổ sung tân dịch bằng thuốc Đông y chính là con đường cuối cùng để ngăn ngừa tái phát.

[Tại sao Baekrokdam lại tập trung vào thuốc Đông y] Ho khan là lĩnh vực không thể giải quyết bằng cách ức chế triệu chứng đơn thuần. Thuốc giảm ho ức chế trung tâm ho có thể mang lại sự thoải mái khi uống, nhưng khi thuốc hết tác dụng, niêm mạc vốn đã nhạy cảm vẫn còn đó, khiến cơn ho bùng phát trở lại. Đây chính là lý do tại sao bạn phải chịu đựng mỗi khi giao mùa trong suốt 5 hay 10 năm qua.

Thuốc Đông y hướng tới việc cung cấp độ ẩm cho niêm mạc phế quản và giúp ổn định hệ thần kinh tự chủ. Nếu thuốc Tây là 'chặn tín hiệu ho', thì thuốc Đông y có thể coi là 'cải thiện môi trường niêm mạc'. Khi niêm mạc trở nên ẩm mượt, nó sẽ ít nhạy cảm hơn với các kích thích bên ngoài, từ đó cơn ho sẽ tự nhiên thuyên giảm.

[Tại sao kết quả kiểm tra thường không cho thấy bất thường] X-quang ngực hay CT dùng để quan sát các tổn thương về mặt cấu trúc. Chúng kiểm tra xem có tình trạng viêm nhiễm lớn hay khối u nào không. Tuy nhiên, bản chất của ho khan không nằm ở cấu trúc mà nằm ở độ nhạy cảm của niêm mạc và tình trạng tân dịch. Việc niêm mạc bị khô đến mức nào không thể hiện qua hình ảnh chụp chiếu.

Vì vậy, câu nói 'phổi sạch' không có nghĩa là 'không có vấn đề gì'. Cảm giác ngứa họng và những cơn ho kịch phát mà bệnh nhân cảm nhận được là những triệu chứng có thật. Cần phải tìm ra sự nhạy cảm của niêm mạc mà các xét nghiệm thông thường bỏ qua thông qua chẩn đoán Đông y.

[Vậy điều trị như thế nào — Phương pháp của Baekrokdam] Để xác định độ khô của niêm mạc vốn không thể thấy qua kiểm tra, chúng tôi xem xét tình trạng tân dịch của toàn bộ cơ thể.

• Thiệt chẩn (舌診) — Kiểm tra trực tiếp mức độ thiếu hụt tân dịch trong cơ thể (âm hư) thông qua màu sắc lưỡi, rêu lưỡi và mức độ nứt nẻ.
• Mạch chẩn (脈診) — Xác định cảm giác nhiệt ở phổi và tình trạng lưu thông khí huyết thông qua độ dày và tốc độ của mạch.
• Vấn chẩn (問診) — Lắng nghe tổng hợp về thời điểm cơn ho trở nên trầm trọng hơn (đêm/ngày), sự thay đổi giọng nói, tình trạng tiêu hóa và mức độ căng thẳng.

Dựa trên những chẩn đoán này, thuốc Đông y sẽ thực hiện vai trò làm ẩm phổi (nhuận phế) và hạ nhiệt đang bốc lên cao (giáng hỏa). Mục tiêu không chỉ đơn thuần là thuốc ho mà là bình thường hóa hệ thống chuyển hóa nước của cơ thể. Đây chính là bản chất của việc điều trị ho khan.

[Phân loại biện chứng của ho khan quan sát được trong lâm sàng] Nguyên nhân khác nhau tùy thuộc vào dạng ho. Hãy kiểm tra xem bạn thuộc trường hợp nào.

[Thể Phế âm hư 肺陰虛] Những người bị ho nặng hơn vào ban đêm, miệng và họng khô khốc, có sốt nhẹ Direction điều trị: Tư âm nhuận phế (滋陰潤肺)

[Thể Phong táo 風燥] Những người nhạy cảm với thời điểm giao mùa hoặc gió lạnh, cổ họng cực kỳ ngứa ngáy Direction điều trị: Sơ phong nhuận táo (疏風潤燥)

[Thể Can hỏa phạm phế 肝火犯肺] Những người bị ho kịch phát khi bị căng thẳng và bị đau tức mạn sườn Direction điều trị: Thanh can tả hỏa (淸肝瀉火)

[Thể Tỳ khí hư 脾氣虛] Những người mệt mỏi, ho nhiều hơn sau khi ăn và có hệ tiêu hóa yếu Direction điều trị: Kiện tỳ ích khí (健脾益氣)

Chúng tôi điều trị bằng cách điều chỉnh tỉ mỉ đơn thuốc Đông y theo chu kỳ 2-4 tuần để phù hợp với thể trạng và sự thay đổi triệu chứng của bệnh nhân.

Tốc độ hồi phục có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thời gian kéo dài cơn ho của bệnh nhân. Đây là tiến triển thông thường khi điều trị bằng thuốc Đông y.

[Tháng thứ 1 — Giai đoạn làm dịu sự nhạy cảm] Đây là giai đoạn bắt đầu cung cấp độ ẩm cho niêm mạc. Độ gắt của cơn ho sẽ giảm bớt.

• Tần suất ngứa họng bắt đầu giảm
• Tiếng ho thay đổi từ tiếng ho như xé cổ họng sang tiếng ho dịu hơn
• Số lần thức giấc vào ban đêm do ho giảm xuống

[Tháng thứ 2~3 — Giai đoạn tái tạo niêm mạc] Đây là thời kỳ niêm mạc phế quản bị tổn thương được tái tạo và trở nên khỏe mạnh hơn trước các kích thích.

• Dù nói chuyện lâu, cơn ho cũng không bộc phát ngay lập tức
• Cảm giác vướng víu ở cổ họng biến mất và giọng nói trở nên trong trẻo hơn
• Phản ứng ít nhạy cảm hơn với các kích thích bên ngoài như không khí lạnh hoặc bụi bẩn

[Tháng thứ 3~4 — Giai đoạn ổn định tân dịch và phòng ngừa tái phát] Ổn định quá trình chuyển hóa độ ẩm của toàn bộ cơ thể để duy trì hiệu quả ngay cả sau khi kết thúc điều trị.

• Cơn ho gần như biến mất hoàn toàn và thể trạng toàn thân được phục hồi
• Cải thiện các triệu chứng đi kèm như khô da hoặc khô mắt
• Nắm vững phương pháp quản lý phế quản trong sinh hoạt và kết thúc liệu trình uống thuốc Đông y

Bệnh nhân ho mãn tính kéo dài trên 1 năm: Do niêm mạc phế quản đã bị bào mòn và trở nên rất mỏng, nên có thể cần điều trị dài hạn trên 6 tháng. Điều quan trọng là không nên nôn nóng mà hãy kiên trì bồi bổ dần dần.

Đây là những bệnh lý trông có vẻ giống ho khan nhưng lại có nguyên nhân khác nhau. Việc phân biệt chính xác là bước khởi đầu của quá trình điều trị. Hen suyễn dạng ho Là một loại hen suyễn không có tiếng khò khè (thở rít) mà chỉ có triệu chứng ho. Phản ứng dị ứng diễn ra mạnh mẽ và thường trở nên nghiêm trọng hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm. Viêm thanh quản trào ngược Là tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thanh quản và gây kích ứng niêm mạc. Đặc trưng là đau họng nhiều hơn vào buổi sáng và cảm giác vướng víu ở cổ họng rất rõ rệt. Hội chứng chảy dịch mũi sau Dịch mũi chảy xuống phía sau họng gây kích ứng phế quản và dẫn đến ho. Người bệnh có cảm giác vướng víu như có vật gì đó dính ở sau họng và thường xuyên muốn khạc nhổ ra ngoài. Viêm phế quản mãn tính Là tình trạng ho và có đờm kéo dài trên 3 tháng trong một năm, liên tục trong 2 năm. Bệnh thường gặp ở người hút thuốc lá và thường kèm theo đờm. Tác dụng phụ của thuốc Ho khan có thể xuất hiện như một tác dụng phụ của một số loại thuốc huyết áp (thuốc ức chế men chuyển ACE). Cần kiểm tra thời điểm bắt đầu uống thuốc và thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng ho.

📱 [Ho khan, có thể tư vấn từ xa từ mọi nơi trên toàn quốc] Ho khan thường trở nên tồi tệ hơn khi bạn nói chuyện nhiều, khiến việc đến phòng khám trực tiếp trở nên khó khăn. Phòng khám Đông y Baekrokdam cung cấp dịch vụ khám từ xa ngay từ lần khám đầu tiên, giúp bạn có thể nhận tư vấn thoải mái tại nhà.

• 1 Đăng ký khám trên trang web → Gửi phiếu câu hỏi y tế
• 2 Điền trước thông tin về triệu chứng, thói quen sinh hoạt và tiền sử bệnh
• 3 Tư vấn chuyên sâu qua điện thoại/video với Viện trưởng
• 4 Bốc thuốc Đông y → Nhận hàng qua chuyển phát nhanh
• 5 Hướng dẫn dùng thuốc · Kiểm tra tiến triển Xem chi tiết về khám bệnh từ xa →

Đây là các bệnh hô hấp nên được quản lý cùng với ho khan.

Ho mãn tính: Ho dai dẳng kéo dài trên 8 tuần → Viêm phế quản: Viêm niêm mạc phế quản kèm theo đờm → Hen phế quản: Phản ứng quá mẫn của đường hô hấp và khó thở → Đau họng · Cảm giác vướng họng: Đau họng và các triệu chứng của chứng mai hạch khí → Xem toàn bộ chương trình Hô hấp · Phổi →