Các tế bào miễn dịch tấn công tuyến lệ và tuyến nước bọt
Viêm gây tổn thương các mô tuyến, làm giảm tiết nước mắt và nước bọt, dẫn đến khô mắt và khô miệng.
Nguyên nhân gây hội chứng Sjögren, tại sao tuyến lệ và tuyến nước bọt bị tấn công?
Hội chứng Sjögren là một bệnh tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh của các tuyến sản xuất nước mắt và nước bọt, nhưng nguyên nhân chính xác tại sao phản ứng này bắt đầu vẫn chưa được làm rõ. Các nhà nghiên cứu cho rằng có sự kết hợp giữa nhiều khác biệt về di truyền liên quan đến chức năng miễn dịch và các yếu tố môi trường. Có giả thuyết cho rằng các đợt nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus trước đó có thể là yếu tố kích hoạt, nhưng không thể khẳng định một đợt nhiễm trùng cụ thể là nguyên nhân duy nhất đối với mỗi cá nhân. Đừng chỉ dựa vào tình trạng khô mắt và miệng để dự đoán nguyên nhân, mà cần đánh giá tổng hợp các triệu chứng, xét nghiệm máu, cũng như đánh giá tuyến nước mắt và tuyến nước bọt.
Nguyên nhân gây hội chứng Sjögren
Điểm chính cần nhớ
- 1Cơ chế tự miễn, trong đó các tế bào miễn dịch tấn công các tế bào khỏe mạnh của tuyến nước mắt và tuyến nước bọt, là yếu tố trung tâm.
- 2Hiện chưa biết nguyên nhân đơn nhất chính xác, mà được xem là sự kết hợp của nhiều khác biệt di truyền và yếu tố môi trường.
- 3Không khẳng định một yếu tố đơn lẻ như nhiễm trùng, căng thẳng hay thực phẩm là nguyên nhân gây bệnh cho một cá nhân.
Giới hạn của việc giải thích nguyên nhân
Phân biệt giữa cơ chế miễn dịch đã được xác nhận và các yếu tố kích khởi đang được nghiên cứu
Mối liên quan không đồng nghĩa với nguyên nhân trực tiếp của mỗi cá nhân.| Manh mối hiện tại | Lưu ý khi diễn giải | Hành động tiếp theo |
|---|---|---|
| Khô mắt và miệng kéo dài hàng ngày | Không thể xác định nguyên nhân Sjögren chỉ dựa trên triệu chứng khô | Tổng hợp triệu chứng cùng xét nghiệm tuyến lệ, tuyến nước bọt và xét nghiệm máu |
| Xác nhận có phản ứng tự miễn | Cơ chế hệ miễn dịch tấn công các mô tuyến | Đánh giá đồng thời vùng bị ảnh hưởng và tác động đến các cơ quan |
| Tiền sử bệnh tự miễn trong gia đình | Là manh mối về yếu tố di truyền, không phải là khẳng định chắc chắn sẽ phát bệnh | Đánh giá dựa trên triệu chứng cá nhân và kết quả xét nghiệm |
| Triệu chứng bắt đầu sau khi nhiễm trùng | Một trong những giả thuyết về tác nhân kích thích từ môi trường | Không kết luận một loại vi-rút hay vi khuẩn cụ thể là nguyên nhân duy nhất |
| Đi kèm các triệu chứng toàn thân ngoài vùng tuyến | Có khả năng hệ miễn dịch tấn công các mô và cơ quan khác | Tư vấn đánh giá bệnh thấp khớp và xét nghiệm theo từng cơ quan |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Có phải hội chứng Sjögren xảy ra do nhiễm trùng hoặc căng thẳng không?
Khả năng các yếu tố môi trường và nhiễm trùng cụ thể tham gia vào việc kích hoạt bệnh đang được nghiên cứu, nhưng không thể khẳng định đó là nguyên nhân đơn nhất của một cá nhân. Bệnh được xem là sự kết hợp giữa các yếu tố di truyền, môi trường và phản ứng tự miễn.Tìm hiểu nguyên nhân có thể gặp
Nguyên nhân của hội chứng Sjögren được giải thích là quá trình hệ miễn dịch nhận diện nhầm các mô của chính cơ thể là vật thể lạ, từ đó tấn công tuyến lệ và tuyến nước bọt. Tuy nhiên, nguyên nhân đơn nhất kích hoạt phản ứng miễn dịch này vẫn chưa được biết rõ, và các nghiên cứu cho thấy nhiều khác biệt về di truyền cùng các yếu tố môi trường cùng tác động.
Cơ chế có thể liên quan
Phản ứng miễn dịch có thể lan sang các mô khác
Ở một số trường hợp, hệ miễn dịch có thể ảnh hưởng đến các mô và cơ quan ngoài tuyến, gây ra các triệu chứng toàn thân.
Nhiều yếu tố kết hợp hơn là một nguyên nhân duy nhất
Mặc dù nhiều khác biệt di truyền liên quan đến miễn dịch và các yếu tố môi trường được cho là cùng tác động, nhưng chưa thể xác định chính xác yếu tố khởi phát cho từng cá nhân.
Các yếu tố cần xem xét
Nền tảng di truyền liên quan đến miễn dịch
Nhiều sự khác biệt về gen có liên quan, nhưng một gen đơn lẻ không gây ra hội chứng Sjögren hoặc không đủ để xác định nguy cơ của một cá nhân.
Yếu tố môi trường
Các yếu tố môi trường kích hoạt phản ứng miễn dịch đang được nghiên cứu, nhưng không thể chỉ định một thói quen sinh hoạt cụ thể nào là nguyên nhân.
Giả thuyết về nhiễm trùng trước đó
Một số nhà nghiên cứu cho rằng nhiễm vi-rút hoặc vi khuẩn có thể là yếu tố kích thích, nhưng không phải tất cả bệnh nhân đều xác nhận có cùng một loại nhiễm trùng.
Thông tin giúp đánh giá
- Thời điểm bắt đầu khô mắt, khô miệng và liệu triệu chứng có kéo dài hàng ngày hay không
- Kết quả xét nghiệm liên quan đến việc tiết nước mắt và nước bọt
- Kết quả xét nghiệm máu, bao gồm cả tự kháng thể
- Mệt mỏi, khó chịu ở khớp và các triệu chứng toàn thân khác
- Sưng tuyến và các triệu chứng ở mô hoặc cơ quan khác
- Tiền sử bệnh tự miễn trong gia đình
- Mối quan hệ về thời gian trước và sau khi nhiễm trùng
- Các loại thuốc đang dùng và các bệnh lý khác có thể gây khô
Thông tin chi tiết
Hiểu về cơ chế tự miễn đã được xác định
Tuyến nước mắt và tuyến nước bọt là mục tiêu chính
Các tế bào miễn dịch tấn công nhầm các tế bào tuyến khỏe mạnh gây ra viêm, dẫn đến giảm tiết nước mắt và nước bọt.
Khô là kết quả, không phải là bằng chứng chứng minh nguyên nhân
Vì tình trạng khô mắt và miệng có thể xảy ra trong nhiều trạng thái bệnh lý khác nhau, nên nguyên nhân của hội chứng Sjögren được xác định thông qua sự kết hợp giữa triệu chứng và các xét nghiệm.
Các mô ngoài tuyến cũng có thể bị ảnh hưởng
Ở một số trường hợp, các mô và cơ quan khác có thể bị ảnh hưởng bởi sự tấn công miễn dịch, vì vậy cần đánh giá đồng thời các triệu chứng toàn thân.
Không phóng đại các yếu tố di truyền và môi trường
Nhiều khác biệt di truyền có liên quan
Nhiều khác biệt về gen liên quan đến chức năng miễn dịch đang được nghiên cứu, nhưng không một xét nghiệm đơn lẻ nào có thể khẳng định chắc chắn nguyên nhân gây bệnh.
Yếu tố môi trường được xem xét theo tổ hợp
Mối quan hệ giữa môi trường sống và phản ứng miễn dịch đang được nghiên cứu, nhưng không khẳng định một yếu tố duy nhất như thực phẩm, căng thẳng hay thói quen sinh hoạt là nguyên nhân trực tiếp.
Nhiễm trùng là một giả thuyết về yếu tố kích hoạt
Khả năng nhiễm virus hoặc vi khuẩn trước đó kích hoạt phản ứng miễn dịch đã được đưa ra, nhưng điều này không có nghĩa đó là nguyên nhân xác định cho mọi cá nhân.
Ưu tiên chẩn đoán và đánh giá cơ quan hơn là dự đoán nguyên nhân
Tổng hợp triệu chứng và nhiều xét nghiệm
Xem xét cùng lúc diễn tiến của tình trạng khô, xét nghiệm máu và đánh giá tuyến nước mắt/nước bọt; không xác định nguyên nhân chỉ dựa trên một kết quả duy nhất.
Thông báo các triệu chứng ở mô và cơ quan khác
Nếu có các triệu chứng toàn thân ngoài khô mắt và miệng, bác sĩ sẽ đánh giá phạm vi xâm nhập của hệ miễn dịch để lập kế hoạch quản lý.
Điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc không thay thế việc đánh giá bệnh miễn dịch
Việc điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc chỉ được tư vấn trong phạm vi hỗ trợ, không thay thế hoặc làm chậm trễ việc thăm khám chuyên khoa thấp khớp, nhãn khoa, nha khoa và đánh giá tổn thương cơ quan.
Tư vấn về nguyên nhân hội chứng Sjögren tại Baekrokdam
Ưu tiên xác định phạm vi ảnh hưởng của hệ miễn dịch hơn là dự đoán một nguyên nhân đơn lẻ
Đối với các triệu chứng đau mắt cấp tính, thay đổi thị lực, hoặc các triệu chứng về hô hấp và thần kinh, việc đánh giá tiêu chuẩn tại khoa mắt, khoa thấp khớp hoặc chuyên khoa nội tạng sẽ được ưu tiên trước khi điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc. Đối với tình trạng khô mãn tính hoặc tái phát, chúng tôi sẽ kiểm tra xem hệ miễn dịch có tấn công các tuyến hoặc ảnh hưởng đến toàn thân hay không, thay vì kết luận nguyên nhân chỉ do nhiễm trùng, thực phẩm hoặc căng thẳng cụ thể. Điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc không thay thế hay trì hoãn việc điều trị bệnh tự miễn cũng như chăm sóc tại khoa mắt và nha khoa, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ tư vấn cho những bất tiện còn sót lại trong sinh hoạt.Xem xét cơ chế tự miễn và kết quả xét nghiệm
Chúng tôi không kết luận chỉ dựa trên tình trạng khô mắt và miệng, mà sẽ kiểm tra kết hợp với xét nghiệm máu, đánh giá tuyến lệ và tuyến nước bọt.
Xem xét các triệu chứng ở mô và cơ quan ngoài tuyến
Kiểm tra các thay đổi toàn thân ngoài tình trạng khô để quyết định xem có cần đánh giá về thấp khớp và các cơ quan nội tạng hay không.
Chỉ tập trung vào những bất tiện còn lại sau điều trị tiêu chuẩn
Duy trì quản lý bệnh miễn dịch và chăm sóc tại khoa mắt, nha khoa; trước và sau khi điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc, chúng tôi chỉ theo dõi những thay đổi lặp đi lặp lại về tình trạng khô, mệt mỏi và giấc ngủ.
Vui lòng chuẩn bị thông tin về ngày bắt đầu khô mắt/miệng và tần suất xuất hiện hàng ngày, kết quả xét nghiệm máu/nước mắt/tuyến nước bọt, các triệu chứng toàn thân khác, tiền sử bệnh tự miễn trong gia đình và tất cả các loại thuốc đang sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Nguyên nhân chính xác của hội chứng Sjögren là gì?
Hiện chưa rõ một nguyên nhân đơn nhất nào. Người ta cho rằng nhiều yếu tố di truyền và môi trường cùng tác động khiến hệ thống miễn dịch tấn công các mô của chính cơ thể.
Nếu người trong gia đình mắc bệnh, tôi có chắc chắn sẽ bị không?
Không. Yếu tố di truyền chỉ là một trong nhiều nguyên nhân; việc một cá nhân có phát bệnh hay không sẽ được xác định thông qua các triệu chứng và xét nghiệm.
Nhiễm trùng virus có phải là nguyên nhân không?
Có giả thuyết cho rằng các đợt nhiễm trùng trước đó có thể là yếu tố kích khởi, nhưng không thể khẳng định một loại virus hay vi khuẩn cụ thể nào là nguyên nhân cho tất cả bệnh nhân.
Thuốc thảo dược Hàn Quốc có thể loại bỏ nguyên nhân tự miễn không?
Không có căn cứ để cam kết điều đó. Điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc không thay thế cho việc đánh giá tự miễn tiêu chuẩn cũng như việc quản lý chuyên khoa mắt, nha khoa và các cơ quan nội tạng.
Tài liệu tham khảo
- NIDCR — Sjögren's DiseaseCơ chế tự miễn tấn công tuyến lệ, tuyến nước bọt cùng các yếu tố di truyền, môi trường và giả thuyết về nhiễm trùng trước đóMở tài liệu
- NIAMS — Sjögren's DiseaseNguyên nhân chính xác chưa rõ, sự khác biệt về di truyền liên quan đến miễn dịch, yếu tố môi trường và sự xâm nhập vào các tuyến cũng như các cơ quan khácMở tài liệu
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.