Giám định y khoa최연승대표원장
Dù tôi đã ăn kiêng nhưng vẫn bị yo-yo (tăng cân trở lại). Có cách nào để ngăn chặn yo-yo không?
Hãy tự kiểm tra: 1) Chế độ ăn có phù hợp với thể chất không? (nếu tỳ hư, ăn ít calo lại gây hại) 2) Có thèm ăn đột ngột không? (nhịn ăn gây yo-yo) 3) Giấc ngủ và căng thẳng có được kiểm soát không? (stress kích thích hormone béo phì) 4) Có cảm giác lạnh hay phù nề không? (có thể do đàm ẩm, ứ huyết).
Yo-yo không đơn thuần do thiếu ý chí, mà là do cơ thể cố duy trì trạng thái cân bằng sau khi giảm cân. Trong Y học cổ truyền Hàn Quốc, nguyên nhân gốc là tỳ hư (tỳ yếu) và đàm ẩm (đờm và nước ứ đọng). Tỳ là 'người quản lý kho' chuyển hóa thức ăn thành khí và huyết. Khi ăn kiêng quá ít calo lặp đi lặp lại, chức năng tỳ suy yếu, thay vì dùng chất dinh dưỡng, cơ thể tích tụ cặn bã (đàm ẩm, ứ huyết). Kết quả là cơ thể nhận biết 'trạng thái nguy hiểm', giảm chuyển hóa cơ bản và tích trữ mỡ nhiều hơn vào bữa sau – đó là vòng lặp yo-yo. Vì vậy, ngăn yo-yo không phải là 'ăn ít hơn', mà là 'phục hồi chức năng tỳ'. Các điểm cần lưu ý: ✓ Chế độ ăn hợp thể chất: người tỳ hư cần đồ ấm, dễ tiêu (gừng, táo đỏ, thuốc bắc) thay vì salad lạnh hay protein shake. ✓ Kiểm soát cơn thèm ăn: nhịn ăn làm tăng cortisol, gây béo bụng và bùng phát cảm giác thèm; theo YHCT là can uất, cần thông can khí. ✓ Ngủ đủ và quản lý stress: thiếu ngủ làm rối loạn leptin/ghrelin, stress gây hại cho gan và tắc khí huyết. ✓ Cảm giác lạnh hay phù nề: dấu hiệu của đàm ẩm, ứ huyết – cần châm cứu, ngải cứu, thuốc để thông kinh lạc. Bản thân tôi từng bị yo-yo khi nhịn ăn, chỉ đến khi điều trị tỳ hư mới ổn định cân nặng. Ngăn yo-yo không phải 'ăn kiêng khác' mà là 'bình thường hóa quá trình trao đổi chất'. Nên đến phòng khám YHCT gần nhất để kiểm tra thể chất và mạch chẩn.