Giám định y khoa최연승대표원장
Vì căng thẳng mà tôi cứ ăn uống vô độ. Có cách nào giải quyết không?
Ăn uống vô độ do căng thẳng – tôi cũng từng vậy. Hãy tự kiểm tra: (1) Nhận biết cảm xúc: 'tức giận' hay 'trống rỗng'? (2) Ghi lại mô hình ăn trong 3 ngày: khi nào, sau cảm xúc gì? (3) Dấu hiệu cơ thể: mệt mỏi, đầy bụng → có thể tỳ hư. (4) Chuẩn bị hành động thay thế: kẹo cao su không đường hoặc trà ấm khi cơn thèm đến. Sau 2 tuần, nếu mô hình rõ, hãy đến phòng khám Đông y để được tư vấn.
Tôi cũng từng có thời gian ăn sạch tủ lạnh mỗi khi căng thẳng. Nhưng sau khi tìm hiểu, tôi nhận ra đó không đơn thuần là vấn đề ý chí. Theo Đông y, căng thẳng gây can uất (ức chế chức năng can). Can có nhiệm vụ điều tiết khí huyết; stress tích tụ làm khí tắc nghẽn, sinh can uất. Can uất truyền sang tỳ vị gây rối loạn tiêu hóa: có người chán ăn, có người ăn vô độ. Trường hợp ăn vô độ thường có nền tỳ hư (tỳ vị yếu), can uất làm mất khả năng kiểm soát của tỳ, dẫn đến không kìm chế được cơn thèm. Sau đó, dễ sinh đàm ẩm – thức ăn không tiêu hóa hết, cặn bã tích tụ, lại cản trở khí huyết, khiến stress nặng thêm, tạo vòng luẩn quẩn. Vì vậy, chỉ tự nhủ 'phải nhịn' thường không hiệu quả. Chi tiết bảng kiểm tra:
- Phân loại cảm xúc: ăn vì tức giận → can uất cấp; ăn vì buồn chán → tỳ hư kết hợp can uất. Ghi chú tâm trạng trong ngày.
- Ghi chép mô hình ăn: trước mỗi cơn ăn vô độ thường bạn đã bỏ bữa sáng hoặc ăn trưa qua loa. Nhịn đói lâu làm can uất nặng, đường huyết không ổn định, giảm ngưỡng chịu đựng. Ghi 3 ngày là thấy rõ.
- Dấu hiệu cơ thể: lưỡi dày, rêu trắng; phân lỏng hoặc táo bón xen kẽ → tỳ hư + đàm ẩm. Tay chân lạnh, vai gáy cứng → can uất nặng.
- Hành động thay thế: khi cơn thèm đến, cố gắng chịu 10 phút. Nhai kẹo cao su không đường hoặc uống trà gừng ấm giúp giảm thèm và ổn định trung tâm thèm ăn. Ngoài ra, dùng ngón tay ấn nhẹ quanh rốn theo chiều kim đồng hồ cũng có tác dụng.
Hãy tự theo dõi 2 tuần để xác định loại ăn vô độ. Sau đó đến phòng khám, chúng tôi có thể kết hợp thuốc Đông y giải uất, bổ tỳ cùng châm cứu để phá vỡ vòng luẩn quẩn. Không ép buộc, hãy cùng nhau từ từ tìm hướng giải quyết.