Giám định y khoa최연승대표원장
Tôi rất sợ hiện tượng tăng cân trở lại (yo-yo), liệu y học cổ truyền Hàn Quốc có phương pháp phòng ngừa sau khi giảm cân không?
Tôi cũng từng bị yo-yo rất nhiều. Y học cổ truyền Hàn Quốc nhấn mạnh việc xác định cơ địa trước tiên. 1. **Chẩn đoán cơ địa** – Mỗi người có cách tích mỡ khác nhau. Ví dụ, người Thái Âm cần kiểm soát ăn uống hơn vận động. 2. **Không nhịn đói quá mức** – Nhịn đói làm tỳ vị suy yếu, dễ gây yo-yo. 3. **Thuốc bắc bổ tỳ vị** – Ổn định tiêu hóa giúp giảm nguy cơ. 4. **Thay đổi lối sống từ từ** – Cho cơ thể thích nghi nhịp mới. 5. **Quản lý stress** – Can uất kích thích thèm ăn. Thực hiện theo thứ tự này sẽ duy trì cân nặng ổn định hơn.
Phòng ngừa yo-yo thực sự là một nỗi lo lớn. Tôi cũng từng trải qua điều đó sau khi dùng thuốc Tây giảm cân. Y học cổ truyền Hàn Quốc không chỉ đơn giản là 'ăn ít vận động nhiều' mà xem xét cơ địa và chức năng tạng phủ.
**1. Xác định cơ địa** – Mỗi người có kiểu tăng cân khác nhau. Người Thái Âm (Taeumin) có chức năng tỳ vị mạnh, dễ hấp thu nên cần kiểm soát ăn uống hơn vận động. Ngược lại, người Thiếu Âm (Soeumin) có tỳ vị yếu, cần tăng cường trao đổi chất từ từ thay vì vận động gắng sức. Nếu không biết cơ địa mà nhịn ăn hay tập luyện bừa bãi, nguy cơ yo-yo rất cao.
**2. Cấm giảm calo đột ngột** – Khi cắt giảm thức ăn đột ngột, cơ thể rơi vào trạng thái 'đói kém', làm giảm chuyển hóa cơ bản. Trong Đông y Hàn Quốc, đây là trạng thái tỳ hư (脾虛). Tỳ vị suy yếu không tiêu hóa và hấp thu tốt, dễ tích tụ đờm ẩm và thấp, sau này chỉ cần ăn ít cũng tăng cân. Tôi luôn nhấn mạnh 'chậm rãi, từng chút, kiên trì' với bệnh nhân.
**3. Dùng thuốc bổ tỳ vị** – Tỳ và vị khỏe mạnh thì thức ăn được chuyển hóa thành năng lượng, không tích mỡ thừa. Thuốc được kê theo cơ địa và trạng thái hiện tại. Ví dụ, tỳ hư nặng dùng Bổ trung ích khí thang (補中益氣湯), đờm thấp nhiều dùng Nhị trần thang (二陳湯). Cần thầy thuốc bắt mạch mới kê đơn, nhưng khi thấy đường ruột dễ chịu hơn là dấu hiệu tốt.
**4. Chuyển đổi nhịp sống từ từ** – Thay đổi toàn bộ thói quen một sớm một chiều khiến cơ thể không theo kịp. Ví dụ, nếu quen ăn khuya, tuần đầu hãy dời bữa sớm 30 phút; tập thể dục cũng bắt đầu bằng đi bộ nhẹ. Trong quá trình này, có thể thấy chóng mặt hoặc nặng người – đó là tín hiệu tỳ vị đang thích nghi.
**5. Quản lý stress** – Can uất (肝鬱) – khí của can bị tắc – gây khó kiểm soát cơn thèm ăn. Khi căng thẳng, thường thèm đồ ngọt hoặc tinh bột, do can uất ảnh hưởng đến tỳ vị. Tập thể dục, thiền, ngủ đủ giúp giải tỏa can khí, góp phần phòng yo-yo.
**6. Tầm nhìn dài hạn** – Thay vì giảm nhanh trong thời gian ngắn, hãy xem việc thay đổi cơ thể kéo dài 6 tháng đến 1 năm. Cải thiện cơ địa cần thời gian, nhưng một khi ổn định, thường duy trì được mà không bị yo-yo.
Tất cả các bước đều cần cá nhân hóa, vì vậy hãy đến khám và tư vấn trực tiếp để có phương pháp phù hợp.