Giám định y khoa최연승대표원장
Sau khi sinh, dù tôi đã điều chỉnh chế độ ăn uống nhưng cân nặng vẫn không giảm. Tại sao lại như vậy ạ?
Tình trạng chững cân sau sinh là do sự thay đổi phức tạp của hệ thống cơ thể: Biến đổi hormone và phù nề → Giảm hiệu suất chuyển hóa → Giảm tiêu hao năng lượng → Chững cân. Theo Tây y, nguyên nhân chính là do thay đổi hormone đột ngột và tích tụ chất lỏng; còn theo Đông y, đây là kết quả của việc suy giảm chức năng chuyển hóa do hao tổn khí huyết (氣血). Đó là lý do tại sao việc chỉ đơn thuần ăn ít đi không thể giải quyết được vấn đề.
Trong quá trình nghiên cứu và điều trị, tôi nhận thấy những thay đổi của cơ thể sau sinh diễn ra vô cùng mạnh mẽ và đột ngột. Nhiều chị em lầm tưởng rằng chỉ cần ăn ít đi như trước đây là sẽ giảm cân, nhưng thực tế không đơn giản như vậy.
Xét về mặt y học hiện đại, lượng máu và chất lỏng tăng cao trong thai kỳ thường không thoát ra nhanh chóng mà gây đình trệ sau sinh. Thêm vào đó, áp lực từ việc chăm sóc con nhỏ làm tăng hormone cortisol, khiến tốc độ chuyển hóa cơ bản sụt giảm nghiêm trọng.
Dưới góc nhìn của Hàn y học (Đông y), trạng thái này được xem là sự hao tổn cực độ của khí huyết (氣血). Đặc biệt, chúng tôi chú trọng đến tình trạng 'Tỳ hư' (脾虛) – tức chức năng của tỳ vị bị suy yếu. Tỳ là trục trung tâm hấp thụ và vận chuyển dưỡng chất; khi tỳ yếu, hiệu suất năng lượng giảm sút và các chất cặn bã dễ tích tụ.
Quá trình này tạo ra 'Đàm ẩm' (痰飮 - chất cặn bã trong cơ thể) và 'Ứ huyết' (瘀血 - máu lưu thông kém). Khi các chất phế thải này làm tắc nghẽn đường bài tiết, dù bạn có kiêng khem nghiêm ngặt, cơ thể vẫn coi đó là 'trạng thái khẩn cấp' và cố gắng giữ chặt chất béo hơn. Do đó, việc nhịn ăn cưỡng ép sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng Tỳ hư, dẫn đến hiệu ứng yo-yo (tăng cân trở lại) nhanh hơn.
Thay vì ăn kiêng quá mức, điều bạn cần lúc này là bổ khuyết, tăng cường khí lực để cơ thể tự phục hồi khả năng đốt cháy năng lượng. Tôi khuyên bạn nên đánh giá mức độ hồi phục hiện tại của cơ thể để có phương án điều chỉnh phù hợp nhất.