Q. Dạo gần đây các quán cà phê như Mega Coffee bán rất nhiều đồ uống không đường (zero sugar) hoặc đồ uống ăn kiêng. Vừa uống những loại này vừa giảm cân thì có ổn không ạ? Bác sĩ thường khuyên dùng loại nào ạ?

Một ly nước mát lạnh và ngọt ngào trong lúc làm việc là niềm vui nhỏ bé nhưng quý giá của dân văn phòng. Bản thân tôi trước đây cũng từng uống rất nhiều vì nghĩ 'đồ uống zero sugar chắc không béo đâu', nhưng sau đó lại bị đầy bụng và khó tiêu trong một thời gian dài. Về ưu điểm, loại đồ uống này có lượng calo thấp và không làm đường huyết tăng đột ngột, là giải pháp thay thế tốt để tránh độc tố từ đường (glycation). Đây là 'bước đệm' cho những ai chưa thể cắt bỏ hoàn toàn đồ ngọt ngay lập tức. Tuy nhiên, dưới góc độ Y học cổ truyền, tôi vẫn có vài điều lo ngại. Chất tạo ngọt nhân tạo có thể kích thích não bộ khiến bạn thèm ngọt hơn về sau. Quan trọng nhất là nhiệt độ lạnh gây hại cho sức khỏe. Thói quen chỉ uống đồ lạnh dễ dẫn đến chứng Tỳ hư (脾虛 - chức năng tỳ vị suy yếu). Khi tỳ vị yếu, khả năng tiêu hóa giảm, dẫn đến tích tụ chất thải gọi là Đàm ẩm (痰飮). Tình trạng này kéo dài sẽ gây sưng nề, khí huyết ngưng trệ và biến cơ thể thành cơ địa khó giảm cân. Trong quá trình thăm khám, tôi cũng thường gặp các trường hợp bị Ứ huyết (瘀血 - máu lưu thông kém) dẫn đến đau bụng kinh hoặc đau cơ do thói quen dùng quá nhiều đồ lạnh. Vì vậy, tôi đề xuất một chiến lược uống thông minh: Nếu đã uống một ly đồ lạnh không đường, lần tới hãy uống nước ấm hoặc các loại trà có tính ấm (như trà gừng, trà quế) để làm ấm lại hệ tiêu hóa. Chỉ khi nhiệt độ cơ thể được duy trì ổn định thì quá trình chuyển hóa mới diễn ra trơn tru. Việc quan sát kỹ trạng thái tiêu hóa của bản thân để điều chỉnh thói quen chính là chìa khóa của một lộ trình giảm cân lành mạnh.