Sẹo teo gây lõm xuống dưới bề mặt da
Sẹo dạng kim (ice-pick) hẹp và sâu, sẹo dạng hố (boxcar) có ranh giới tròn hoặc hình bầu dục, và sẹo dạng lượn sóng (rolling) rộng và nông khiến da trông như gợn sóng. Nhiều loại sẹo có thể xuất hiện cùng lúc.
Triệu chứng sẹo mụn trứng cá, hãy phân biệt giữa sẹo lõm, sẹo lồi và vết thâm phẳng
Triệu chứng sẹo mụn được chia thành sẹo teo (da bị lõm xuống) và sẹo phì đại hoặc sẹo keloid (da lồi lên và cứng). Sẹo lõm có thể là sự kết hợp của sẹo hình kim (hẹp và sâu), sẹo hình hộp (có ranh giới tương đối rõ ràng) và sẹo hình lượn sóng (rộng và trông như sóng). Ngược lại, những thay đổi màu đỏ hoặc nâu phẳng sau mụn có thể là hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố, cần phân biệt với sẹo có sự thay đổi về cấu trúc da. Nếu mụn mới tiếp tục xuất hiện, có mủ, cảm giác nóng, sưng nhanh, hoặc các tổn thương trông giống sẹo to lên nhanh chóng, bị chảy máu hoặc loét, bạn cần đi khám da liễu trước tiên.
Hướng dẫn về triệu chứng sẹo mụn
Điểm chính cần nhớ
- 1Sẹo teo có độ sâu và ranh giới khác nhau, chẳng hạn như hình kim, hình hộp hoặc hình lượn sóng.
- 2Sẹo phì đại và sẹo keloid là dạng sẹo lồi, trong đó sẹo keloid có thể phát triển rộng hơn phạm vi viêm ban đầu.
- 3Các vết đỏ hoặc nâu có bề mặt phẳng có thể là thay đổi màu sắc sau viêm chứ không phải là sẹo.
Tiêu chuẩn xác nhận theo hình dạng
Phân loại trước thành: Lõm, Nhô cao, hoặc Thay đổi màu sắc phẳng
Đừng gọi tất cả là sẹo chỉ vì chúng nằm ở vị trí từng bị mụn, hãy kiểm tra độ cao bề mặt, ranh giới, màu sắc và tình trạng viêm hiện tại.| Thay đổi quan sát được | Đặc điểm phân loại | Hành động tiếp theo |
|---|---|---|
| Lỗ nhỏ, hẹp và sâu | Có khả năng là sẹo teo hình kim | Đánh giá độ sâu và loại sẹo hỗn hợp tại phòng khám da liễu |
| Lõm hình tròn hoặc oval, thấy rõ ranh giới | Có thể là sẹo teo dạng hố (boxcar) | Ghi lại phân bố bằng ảnh chụp dưới cùng một điều kiện ánh sáng |
| Vết lõm rộng và nông, da trông như gợn sóng | Có thể là sẹo teo dạng lượn sóng (rolling) | Kiểm tra phạm vi và bóng đổ theo hướng ánh sáng |
| Nổi cứng, kèm theo ngứa hoặc đau | Có thể là sẹo phì đại hoặc sẹo lồi (keloid) | Nếu sẹo đang to dần, cần đi khám da liễu sớm |
| Bề mặt phẳng, có màu đỏ hoặc nâu | Có thể là hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố | Phân biệt với sẹo để chẩn đoán và quản lý tia UV |
| Có mủ mới, cảm giác nóng, sưng nhanh hoặc phát triển đột ngột | Mụn trứng cá đang hoạt động, nhiễm trùng hoặc tổn thương da khác | Không tự điều trị tại nhà, cần đi khám ngay lập tức |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Có phải tất cả các vết đỏ hoặc nâu sau mụn đều là sẹo không?
Không đúng. Những thay đổi chỉ về màu sắc với bề mặt phẳng có thể là hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố và có thể mờ dần theo thời gian. Hãy đến phòng khám da liễu để phân biệt xem có sự thay đổi cấu trúc như bị lõm hoặc lồi hay không.Tìm hiểu về triệu chứng
Sẹo mụn trứng cá thường là loại sẹo teo khiến da bị lõm xuống, một số trường hợp do collagen tăng sinh quá mức sẽ tạo thành sẹo phì đại hoặc sẹo lồi nhô lên. Có thể xuất hiện thay đổi về màu sắc, nhưng hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố với bề mặt phẳng sẽ khác với sẹo thay đổi cấu trúc da. Nếu hiện tại bạn vẫn có các nốt sần gây đau, xuất hiện mủ hoặc các tổn thương nhô cao không rõ chẩn đoán đang to dần, thì việc đánh giá tại chuyên khoa da liễu là ưu tiên hàng đầu thay vì quản lý sẹo.
Biểu hiện thường gặp
Sẹo phì đại và sẹo lồi nhô cao lên trên
Sẹo có thể sờ thấy cứng, gây ngứa hoặc đau. Sẹo phì đại có xu hướng nằm trong phạm vi tổn thương ban đầu, nhưng sẹo lồi có thể phát triển lớn hơn phạm vi đó.
Thay đổi màu sắc bề mặt phẳng khác với sẹo
Những thay đổi màu đỏ, hồng, nâu hoặc xám xanh tại vị trí mụn có thể là hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố. Hãy kiểm tra xem có vết lõm hoặc nốt nhô nào khi sờ vào hay không.
Những tình trạng có biểu hiện tương tự
Mụn trứng cá viêm đang hoạt động
Nếu xuất hiện các sẩn, nốt sần đỏ gây đau hoặc mủ mới, đó không phải là sẹo cũ. Để giảm thiểu sẹo mới, bạn nên điều trị mụn hiện tại trước.
Hồng ban sau viêm và tăng sắc tố
Độ cao của da không thay đổi, chỉ để lại màu đỏ hoặc nâu. Vì quá trình diễn tiến và phương pháp quản lý khác với sẹo cấu trúc, nên không được quyết định phương pháp điều trị chỉ dựa trên hình ảnh.
Các tổn thương da nhô cao khác
Nếu tổn thương xuất hiện không liên quan đến mụn, to lên nhanh chóng, hoặc có chảy máu, loét, thì không nên tự chẩn đoán là sẹo lồi. Nếu chẩn đoán không rõ ràng, cần phải thăm khám da liễu.
Điều nên ghi lại trước khi khám
- Thời điểm lần đầu nhận thấy vết lõm hoặc nốt nhô sau khi mụn lặn
- Vị trí xuất hiện sẹo (mặt, đường viền hàm, ngực hoặc lưng)
- Sẹo hẹp và sâu, ranh giới rõ ràng, hay rộng và gợn sóng
- Tổn thương nhô cao có phát triển vượt quá phạm vi mụn ban đầu hay không
- Tình trạng ngứa, đau, đau khi ấn và tần suất chạm vào trong sinh hoạt hàng ngày
- Bề mặt có phẳng và chỉ thay đổi màu sắc sang đỏ hoặc nâu hay không
- Có xuất hiện sẩn mới, nốt sần, mủ, cảm giác nóng hoặc sưng tấy hay không
- Ảnh chụp sự thay đổi về kích thước và kết cấu được chụp cùng điều kiện ánh sáng, khoảng cách và góc độ
Thông tin chi tiết
Sẹo lõm có hình dạng và độ sâu khác nhau
Sẹo hình kim trông hẹp nhưng sâu
Đây là những vết lõm trông như những lỗ nhỏ và kéo dài sâu vào trong da. Đừng chỉ dựa vào diện tích bề mặt để đoán độ sâu mà hãy đánh giá thông qua thăm khám da.
Sẹo hình hộp có vết lõm tròn và ranh giới rõ ràng
Sẹo này rộng hơn sẹo hình kim, có hình tròn hoặc hình bầu dục và có thể thấy các cạnh rõ ràng như một bức tường.
Sẹo hình lượn sóng tạo ra những vùng bóng rộng
Da bị lõm rộng và thoai thoải, khiến bề mặt da trông gồ ghề hoặc như sóng tùy theo hướng ánh sáng. Các loại sẹo khác nhau có thể xuất hiện cùng một vùng.
Phân biệt sẹo lồi và vết thâm màu
Sẹo phì đại lồi lên và cứng
Da có thể trở nên dày hơn và sờ vào thấy cứng trong phạm vi vùng viêm ban đầu, đôi khi đi kèm với ngứa hoặc đau.
Sẹo keloid có thể phát triển vượt quá phạm vi ban đầu
Các mô lồi ở đường viền hàm, ngực hoặc lưng có thể rộng hơn vùng bị mụn ban đầu. Nếu sẹo tiếp tục dày lên hoặc gây khó chịu, hãy đi khám sớm.
Vết đỏ và nâu phẳng có thể là thay đổi sắc tố
Nếu khi sờ vào không thấy sự chênh lệch về độ cao, đó có thể là hồng ban sau viêm hoặc tăng sắc tố. Đừng kết luận đó là sẹo mà hãy ghi chép riêng về màu sắc và kết cấu da.
Ưu tiên kiểm tra viêm nhiễm hiện tại và các thay đổi nguy hiểm
Nếu mụn mới tiếp tục xuất hiện, sẹo có thể tăng lên
Nếu các nốt sần đau và mủ lặp đi lặp lại, đừng chỉ nhìn vào hình dạng sẹo mà hãy điều trị mụn đang hoạt động trước để giảm thiểu tổn thương thêm.
Mủ, cảm giác nóng và sưng nhanh cần kiểm tra nhiễm trùng
Nếu sau khi thực hiện thủ thuật hoặc tự nặn mụn mà tình trạng đỏ lan rộng, kèm theo mủ, cảm giác nóng hoặc sốt, hãy đi khám ngay lập tức thay vì chờ đợi xem đó có phải là phản ứng tạo sẹo hay không.
Sự phát triển nhanh, chảy máu hoặc loét có thể che khuất các tổn thương khác
Nếu tổn thương trông giống sẹo đột nhiên to lên, dễ chảy máu hoặc bị loét, đừng tự kết luận là sẹo keloid mà hãy đến phòng khám da liễu để xác định chẩn đoán.
Quan điểm tư vấn triệu chứng sẹo mụn trứng cá tại Baekrokdam
Chúng tôi ưu tiên xem xét tiến trình hình thành viêm cấp tính và sẹo mới hơn là hình dạng của sẹo
Đối với các tổn thương có mủ, cảm giác nóng, sưng nhanh và sốt, hoặc tổn thương phát triển nhanh kèm theo chảy máu và loét, việc đánh giá cấp tính tại khoa da liễu là ưu tiên hàng đầu trước khi điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc tại Baekrokdam. Chúng tôi phân biệt giữa cấu trúc sẹo lõm, sẹo lồi và sự thay đổi màu sắc phẳng, từ đó duy trì kế hoạch điều trị mụn trứng cá đang hoạt động và thủ thuật trị sẹo. Chỉ khi mụn mới tái phát liên tục, kèm theo những bất ổn mãn tính như khó ngủ hoặc tiêu hóa kém, chúng tôi mới tư vấn về phạm vi và giới hạn mà thuốc thảo dược Hàn Quốc có thể hỗ trợ.Loại trừ nhiễm trùng và các tổn thương da khác trước tiên
Chúng tôi kiểm tra xem có mủ mới, cảm giác nóng, sưng nhanh, sốt, phát triển nhanh, chảy máu hoặc loét hay không để không làm chậm trễ việc thăm khám tại khoa da liễu.
Ghi chép riêng biệt về độ lõm, độ lồi và màu sắc
Dựa trên ảnh chụp cùng điều kiện ánh sáng, cảm giác khi chạm vào, tình trạng ngứa hoặc đau để phân loại thành sẹo teo, sẹo phì đại và thay đổi màu sắc sau viêm dạng phẳng.
Theo dõi đồng thời các viêm nhiễm mới và thay đổi trong sinh hoạt
Trong khi duy trì điều trị tiêu chuẩn cho mụn trứng cá đang hoạt động, chúng tôi xem xét số lượng tổn thương tái phát cùng tình trạng giấc ngủ và tiêu hóa để tư vấn về phạm vi hỗ trợ của thuốc thảo dược Hàn Quốc.
Hãy chuẩn bị ảnh chụp cùng điều kiện ánh sáng và khoảng cách, thời điểm bắt đầu xuất hiện sẹo lõm/lồi/thay đổi màu sắc, tình trạng viêm/mủ/đau/ngứa mới gần đây, cùng lịch sử dùng thuốc và thủ thuật tại khoa da liễu hiện tại để tư vấn tại Baekrokdam.
Câu hỏi thường gặp
Sẹo mụn lõm có những loại nào?
Có loại sẹo hình kim (ice-pick) hẹp và sâu, sẹo hình hộp (boxcar) hình tròn hoặc oval có ranh giới rõ ràng, và sẹo hình lượn sóng (rolling) rộng và thoải như sóng nước; các loại này có thể xuất hiện xen kẽ tại cùng một vùng da.
Vết thâm mụn màu nâu cũng là sẹo vĩnh viễn phải không?
Những thay đổi màu nâu hoặc đỏ với bề mặt phẳng có thể là tình trạng tăng sắc tố sau viêm hoặc hồng ban, khác với sẹo cấu trúc. Hãy xác định chính xác loại tổn thương trước khi chăm sóc.
Nếu sẹo mụn nhô cao bị ngứa và to lên thì có cần đi khám không?
Sẹo phì đại hoặc sẹo lồi có thể gây ngứa hoặc đau, và sẹo lồi có thể phát triển lớn hơn tổn thương ban đầu. Nếu sẹo tiếp tục phát triển hoặc không chắc chắn về chẩn đoán, hãy đến khám tại chuyên khoa da liễu sớm.
Tài liệu tham khảo
- American Academy of Dermatology — Acne scars: Signs and symptomsCăn cứ phân loại sẹo teo hình kim, hình lượn sóng, hình hộp và sẹo phì đại, sẹo lồi, phân biệt với tăng sắc tố sau viêm không phải là sẹoMở tài liệu
- DermNet — Acne ScarringĐặc điểm lâm sàng của sẹo teo, sẹo phì đại, sẹo lồi và hồng ban sau viêm, thay đổi sắc tố, căn cứ điều trị cho các tổn thương nhô cao không rõ ràngMở tài liệu
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.