Trong nhiều trường hợp khó tiêu mãn tính, bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng khó tiêu chức năng, một dạng rối loạn tương tác giữa ruột và não mà không tìm thấy nguyên nhân cấu trúc rõ ràng. Tuy nhiên, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, loét dạ dày tá tràng, sử dụng thuốc NSAID, sắt, một số loại kháng sinh hoặc thuốc nhóm GLP-1 cũng có thể là nguyên nhân. Ngoài ra, cần phân biệt với bệnh trào ngược với triệu chứng chính là ợ nóng vì hai tình trạng này có cảm giác tương tự nhau. Thực phẩm và căng thẳng có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng cá nhân, nhưng không được kết luận là nguyên nhân duy nhất.
Nguyên nhân gây khó tiêu
Trình tự xác định theo nguyên nhân
| Tình huống đã xác nhận | Giải thích có thể có | Hành động tiếp theo |
|---|---|---|
| Đau vùng thượng vị, nhanh no tái diễn và không tìm thấy nguyên nhân qua xét nghiệm | Có khả năng là khó tiêu chức năng | Giải thích về rối loạn tương tác ruột-não và tư vấn điều trị theo mô hình triệu chứng |
| Bắt đầu sau khi dùng thuốc NSAID, sắt, kháng sinh hoặc thuốc GLP-1 | Có khả năng bị khó tiêu liên quan đến thuốc | Không tự ý ngưng thuốc, hãy thảo luận với bác sĩ kê đơn về liều lượng hoặc thuốc thay thế |
| Tiền sử nhiễm H. pylori hoặc nguy cơ loét dạ dày | Phân biệt giữa nhiễm trùng hoặc loét tiêu hóa | Tham vấn về sự cần thiết của xét nghiệm hơi thở, xét nghiệm phân hoặc nội soi |
| Ợ nóng, dịch axit trào ngược lên cổ họng | Có khả năng các triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản là chủ yếu | Đánh giá tách biệt giữa triệu chứng trào ngược và khó tiêu |
| Giảm cân, nôn ra máu, phân đen, khó nuốt | Có khả năng mắc bệnh lý cấu trúc nghiêm trọng | Nhanh chóng tiến hành khám tiêu hóa và nội soi cần thiết |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Nguyên nhân gây khó tiêu trước hết được phân chia thành: khó tiêu chức năng, nhiễm H. pylori và loét tiêu hóa, cùng các triệu chứng trào ngược dễ nhầm lẫn với tác dụng của thuốc. Phản ứng với thực phẩm hoặc căng thẳng không phải là xét nghiệm để xác định nguyên nhân; nếu có các triệu chứng như giảm cân, xuất huyết, khó nuốt hoặc nôn mửa liên tục, việc nội soi và đánh giá tiêu chuẩn sẽ được tiến hành sớm hơn.
Trong trường hợp khó tiêu chức năng, người ta cho rằng có sự tham gia đồng thời của khả năng giãn nở dạ dày phù hợp với thức ăn, cảm giác đối với axit dạ dày hoặc vận động bình thường của dạ dày, và sự điều tiết tín hiệu giữa ruột và não.
Nhiễm H. pylori và loét tiêu hóa có thể gây đau vùng thượng vị và khó tiêu, vì vậy cần xác nhận thông qua tiền sử bệnh và xét nghiệm để điều trị theo đúng nguyên nhân.
Các thuốc như NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc, trong khi sắt, một số loại kháng sinh hoặc thuốc nhóm GLP-1 có thể liên quan về mặt thời gian với các triệu chứng khó tiêu.
Tiền sử nhiễm trùng, việc đã điều trị diệt khuẩn hay chưa, chẩn đoán loét hoặc tiền sử xuất huyết là những thông tin quan trọng để đánh giá nguyên nhân hiện tại và lựa chọn xét nghiệm.
Kiểm tra xem thời điểm bắt đầu hoặc tăng liều thuốc mới có trùng với thời điểm xuất hiện triệu chứng hay không, nhưng không tự ý ngưng thuốc kê đơn mà phải điều chỉnh cùng bác sĩ kê đơn.
Một số loại thực phẩm, thiếu ngủ hoặc căng thẳng có thể ảnh hưởng đến triệu chứng, nhưng không được sử dụng làm nguyên nhân gây bệnh duy nhất hoặc tiêu chuẩn chẩn đoán.
Ngay cả khi các xét nghiệm không tìm thấy nguyên nhân có thể giải thích được như loét hay khối u, những bất thường về sự giãn nở, cảm giác của dạ dày và tín hiệu giữa ruột-não vẫn có thể gây ra tình trạng đau vùng thượng vị, nhanh no hoặc no lâu sau khi ăn.
Khả năng giãn nở của dạ dày theo lượng thức ăn, mức độ nhạy cảm với axit dạ dày, viêm tá tràng và các yếu tố tâm lý có thể tác động đến một số người, nhưng không một yếu tố đơn lẻ nào được dùng để khẳng định bệnh.
Mặc dù lo âu, trầm cảm và căng thẳng có thể liên quan đến cường độ triệu chứng, nhưng không thể giải thích điều này là do sự thiếu ý chí hay do bệnh nhân tưởng tượng. Các triệu chứng thực tế và sự cản trở trong sinh hoạt hằng ngày mới là đối tượng cần điều trị.
Nhiễm H. pylori và loét dạ dày tá tràng có thể gây ra chứng khó tiêu mãn tính. Bác sĩ sẽ kiểm tra tiền sử nhiễm khuẩn, lịch sử điều trị diệt khuẩn và nguy cơ xuất huyết, tùy tình huống sẽ lựa chọn xét nghiệm hơi thở, xét nghiệm phân hoặc nội soi dạ dày.
Thuốc NSAID, sắt, một số loại kháng sinh, thuốc loãng xương, chất vận hành thụ thể GLP-1... có thể là nguyên nhân gây khó tiêu. Đừng tự ý ngưng các thuốc cần thiết mà hãy thông báo cho bác sĩ kê đơn về ngày bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
Ợ nóng và trào ngược axit có thể xuất hiện cùng lúc với khó tiêu, nhưng chúng là triệu chứng điển hình của một bệnh lý riêng biệt. Tùy vào vị trí đau kéo dài và các dấu hiệu đi kèm như vàng da, nôn mửa, bác sĩ sẽ đánh giá các nguyên nhân khác như túi mật hoặc tuyến tụy.
Một số người cảm thấy khó chịu hơn sau khi ăn đồ dầu mỡ hoặc caffeine, nhưng không phải thực phẩm nào cũng gây khó tiêu cho tất cả mọi người. Hãy ghi chép lại loại thực phẩm, lượng ăn và thời điểm xuất hiện triệu chứng.
Việc cắt bỏ quá nhiều loại thực phẩm chỉ vì một lần cảm thấy khó chịu có thể ảnh hưởng đến dinh dưỡng và cân nặng. Hãy theo dõi xem phản ứng tương tự có lặp lại hay không và điều chỉnh cùng bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu cần.
Dù căng thẳng và giấc ngủ có thể làm thay đổi triệu chứng, nhưng không được coi các dấu hiệu cảnh báo như xuất huyết, sụt cân, khó nuốt là vấn đề tâm lý. Việc đánh giá các nguyên nhân cấu trúc cần thiết phải được thực hiện trước.
Tư vấn nguyên nhân gây khó tiêu tại Baekrokdam
Nếu có các dấu hiệu cảnh báo, chúng tôi sẽ ưu tiên đánh giá cấp cứu hoặc khám tiêu hóa thay vì kết luận là rối loạn chức năng hoặc chờ tư vấn thuốc thảo dược Hàn Quốc.
Chúng tôi kiểm tra ngày bắt đầu dùng thuốc mới, tiền sử nhiễm khuẩn, kết quả diệt khuẩn và nội soi để xem các xét nghiệm cần thiết và điều trị tiêu chuẩn đã hoàn tất hay chưa.
Nếu kết hợp điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc cho các triệu chứng mãn tính sau khi đã đánh giá nguyên nhân, chúng tôi sẽ ghi lại số ngày có triệu chứng trong tuần, mức độ hoàn thành bữa ăn và cân nặng để quyết định việc tiếp tục điều trị.
Nếu bạn chuẩn bị sẵn thông tin về vị trí triệu chứng, thời gian trước và sau bữa ăn, cân nặng gần đây, danh sách thuốc đang dùng, kết quả nội soi và xét nghiệm H. pylori, cũng như việc có nôn ra máu, phân đen hay khó nuốt hay không, chúng tôi có thể phân định rõ phạm vi giữa đánh giá tiêu chuẩn và tư vấn bổ trợ.
Dấu hiệu cần đi khám sớm
Không đúng. Nếu không tìm thấy nguyên nhân thực thể nào khác nhưng các triệu chứng đặc trưng vẫn kéo dài, bệnh có thể được chẩn đoán là khó tiêu chức năng, một dạng rối loạn tương tác giữa ruột và não.
Một số loại thực phẩm có thể gây ra triệu chứng ở một số người, nhưng không được xem là nguyên nhân duy nhất gây ra tình trạng khó tiêu. Hãy ghi chép lại loại thực phẩm, lượng ăn và thời điểm xuất hiện triệu chứng để theo dõi phản ứng của cơ thể.
Các thuốc như NSAID có thể là nguyên nhân gây khó chịu, nhưng việc tự ý ngưng thuốc có thể gây nguy hiểm tùy vào lý do được kê đơn. Hãy thông báo cho bác sĩ kê đơn về tên thuốc, liều lượng, ngày bắt đầu dùng và các triệu chứng để được điều chỉnh.
Mặc dù căng thẳng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng, nhưng nếu có các dấu hiệu như xuất huyết, sụt cân, khó nuốt hoặc nôn mửa kéo dài, bạn không được trì hoãn việc thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.
