Hiện chưa rõ một nguyên nhân đơn nhất gây ra hen suyễn; thay vào đó, các yếu tố như cơ địa di truyền, dị ứng, môi trường (khói thuốc, ô nhiễm không khí) và nhiễm trùng đường hô hấp giai đoạn đầu cùng tác động gây ra tình trạng viêm và tăng phản ứng của đường thở. Cảm lạnh, mạt bụi nhà, phấn hoa, khói, vận động mạnh hoặc không khí lạnh là những yếu tố kích thích làm bùng phát các triệu chứng hen suyễn sẵn có. Đối với các triệu chứng ho kéo dài hoặc khò khè, trước hết cần được chẩn đoán thông qua kiểm tra chức năng phổi và phản ứng với thuốc giãn phế quản, sau đó ưu tiên điều trị bằng thuốc hít.
Hướng dẫn về nguyên nhân gây ra và làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn
Phân loại nguyên nhân
| Mô hình quan sát được | Nguyên nhân/Trục gây khởi phát có thể | Hành động tiếp theo |
|---|---|---|
| Tiền sử gia đình, viêm mũi, viêm da cơ địa và khò khè tái diễn | Nền tảng viêm đường hô hấp do di truyền hoặc dị ứng | Đánh giá chức năng phổi và dị ứng |
| Ho về đêm và khó thở kéo dài sau cảm lạnh | Tình trạng xấu đi do nhiễm virus | Kiểm tra kế hoạch hành động và liệu pháp hít |
| Tình trạng xấu đi tại một địa điểm, mùa hoặc khi làm một công việc cụ thể | Tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, khói hoặc yếu tố nghề nghiệp | Ghi chép nhật ký tiếp xúc, chỉ số PEF và thăm khám |
| Khó nói và tình trạng xấu đi dù đã dùng thuốc hít cắt cơn | Cơn hen suyễn nặng | Cấp cứu ngay lập tức |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Nguyên nhân gây hen suyễn không chỉ đơn thuần là do 'dị ứng'. Tiền sử gia đình, hệ miễn dịch, sự phát triển của đường hô hấp, cùng với việc nhiễm trùng thời thơ ấu, khói thuốc lá, ô nhiễm không khí và tiếp xúc nghề nghiệp đều góp phần làm tăng nguy cơ viêm và quá mẫn đường hô hấp. Trong khi đó, cảm lạnh, tác nhân gây dị ứng, khói, vận động hoặc không khí lạnh sẽ kích hoạt các triệu chứng trên đường hô hấp vốn đã nhạy cảm. Việc phân biệt rõ giữa yếu tố nguy cơ và tác nhân kích thích sẽ giúp việc chẩn đoán và duy trì liệu pháp hít trở nên dễ dàng hơn mà không gây ra những hạn chế không cần thiết.
Trong bệnh hen suyễn, tình trạng viêm, phù nề vách đường hô hấp và tiết dịch nhầy làm hẹp đường thở và khiến chúng trở nên nhạy cảm hơn với các kích thích. Đây là lý do tại sao việc kiểm soát viêm là cần thiết ngay cả trong những ngày không có triệu chứng.
Sau các kích thích như khói, nhiễm trùng hoặc vận động, cơ đường hô hấp co thắt gây ra tình trạng khò khè, ho và khó thở biến thiên. Chức năng phổi và phản ứng với thuốc giãn phế quản là những manh mối quan trọng để chẩn đoán.
Trên nền tảng cơ địa dị ứng hoặc tiền sử hen suyễn gia đình, việc tiếp xúc với khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, nhiễm trùng giai đoạn đầu và các chất độc hại trong nghề nghiệp có thể ảnh hưởng đến khả năng khởi phát bệnh.
Việc cha mẹ bị hen suyễn hoặc bản thân bị viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa có liên quan đến nguy cơ mắc hen suyễn. Tuy nhiên, không thể loại trừ hen suyễn chỉ vì không có triệu chứng dị ứng.
Hút thuốc trực tiếp hoặc gián tiếp, bụi mịn, cũng như các hóa chất và bụi trong công việc vệ sinh, làm đẹp, sơn hoặc làm bánh có thể kích thích đường hô hấp hoặc gây ra hen suyễn nghề nghiệp.
Béo phì và một số tình trạng nhiễm virus hoặc môi trường vi sinh vật thời thơ ấu có liên quan đến nguy cơ hen suyễn. Thay vì kết luận một nguyên nhân cá nhân, bệnh sẽ được đánh giá dựa trên toàn bộ bệnh sử và kết quả xét nghiệm.
Việc có người thân trong gia đình bị hen suyễn có thể làm tăng nguy cơ, nhưng chỉ riêng gen di truyền không quyết định hoàn toàn việc có phát bệnh hay không.
Viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa và mẫn cảm với các tác nhân gây dị ứng là những nền tảng phổ biến. Kết quả xét nghiệm máu và da cần được phân tích cùng với mô hình tiếp xúc với triệu chứng.
Việc nhiễm trùng khi còn nhỏ và môi trường như khói thuốc, ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của đường thở và phản ứng miễn dịch.
Cảm lạnh là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến bệnh trầm trọng hơn. Khi bị cảm, hãy kiểm tra và thực hiện điều trị hít sớm theo kế hoạch hành động.
Mạt bụi nhà, nấm mốc, phấn hoa, thú cưng, khói thuốc và hương liệu có thể gây ra triệu chứng, nhưng điều này khác nhau tùy theo mỗi người.
Thay vì tránh vận động hoàn toàn, hãy cùng bác sĩ điều chỉnh dựa trên chẩn đoán, tình trạng kiểm soát bệnh, khởi động kỹ và sử dụng thuốc hít được kê đơn.
Không chẩn đoán xác định chỉ dựa trên các triệu chứng lặp lại, mà cần đánh giá thông qua đo hô hấp ký (spirometry), lưu lượng đỉnh (peak flow) và phản ứng với thuốc giãn phế quản.
Ngay cả trong khi tìm kiếm tác nhân kích thích, không được tự ý ngưng thuốc kiểm soát đã kê đơn, đồng thời cần kiểm tra lại cách sử dụng bình hít và mức độ tuân thủ điều trị.
Điều trị bằng thuốc thảo dược Hàn Quốc không thay thế cho việc xử lý cơn hen cấp tính. Phương pháp này hỗ trợ phục hồi và cải thiện tình trạng ho, đờm, mệt mỏi mãn tính hoặc tái phát sau khi đã điều trị theo phác đồ chuẩn.
Quan điểm tư vấn nguyên nhân hen suyễn tại Baekrokdam
Khi gặp tình trạng khó thở không thể nói chuyện, tím tái, thay đổi ý thức hoặc không đáp ứng với thuốc hít cắt cơn, việc điều trị cấp cứu được ưu tiên hơn là tư vấn nguyên nhân.
Hãy kiểm tra kết quả xét nghiệm, đơn thuốc bao gồm steroid dạng hít, cách sử dụng bình hít và kế hoạch hành động; tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc.
Trong khi duy trì điều trị tiêu chuẩn, chúng tôi sẽ theo dõi sự thay đổi của các triệu chứng ho, đờm, mệt mỏi, tình trạng thức giấc ban đêm, tần suất dùng thuốc cắt cơn và chức năng phổi.
Nếu bạn chuẩn bị sẵn nhật ký triệu chứng và yếu tố gây bệnh, kết quả kiểm tra chức năng phổi và dị ứng, ghi chép lưu lượng đỉnh (peak flow), danh sách tất cả các loại thuốc hít/thuốc uống cùng cách sử dụng, cũng như tần suất triệu chứng ban đêm và dùng thuốc cắt cơn, chúng tôi có thể xác định phạm vi hỗ trợ của thuốc thảo dược Hàn Quốc một cách an toàn trong buổi tư vấn tại Baekrokdam.
Cả hai đều có liên quan. Tiền sử gia đình, cơ địa dị ứng kết hợp với nhiễm trùng, khói, ô nhiễm và tiếp xúc nghề nghiệp cùng tác động đến nguy cơ, nên rất khó để kết luận chỉ do một nguyên nhân duy nhất.
Không đúng. Có cả loại hen suyễn không do dị ứng. Việc đánh giá chức năng phổi thông qua sự biến đổi của triệu chứng, đo hô hấp ký (spirometry) và phản ứng với thuốc giãn phế quản là rất quan trọng.
Vui lòng không tự ý ngừng thuốc. Việc tránh các tác nhân gây bệnh là chiến lược bổ trợ để giảm tình trạng trầm trọng hơn. Việc điều chỉnh điều trị, bao gồm cả thuốc steroid hít, phải được quyết định bởi nhân viên y tế dựa trên tình trạng kiểm soát bệnh.
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.
