Bạn cảm thấy như đã khỏi cảm lạnh nhưng lại bị ho vào ban đêm hoặc rạng sáng, hoặc nghe thấy tiếng rít như tiếng huýt sáo khi thở ra sau khi vận động hoặc hít không khí lạnh? Đặc trưng của hen suyễn là các triệu chứng ho, khò khè, khó thở và tức ngực không cố định mà thay đổi theo mô hình lúc tăng lúc giảm. Tình trạng này có thể trở nên trầm trọng hơn sau khi bị cảm lạnh, dị ứng, vận động, tiếp xúc với không khí lạnh hoặc khi cười. Nếu bạn khó thở đến mức không thể nói hết câu, môi chuyển sang màu xanh tím, hoặc không thuyên giảm dù đã sử dụng thuốc hít giảm triệu chứng được kê đơn, bạn cần được đánh giá cấp cứu ngay lập tức.
Hướng dẫn triệu chứng hen suyễn
Bảng mô hình triệu chứng hen suyễn
| Tình huống | Dấu hiệu hen suyễn | Hành động |
|---|---|---|
| Ho về đêm/rạng sáng | Thay đổi theo thời điểm trong ngày | Ghi lại tần suất |
| Khò khè sau khi vận động hoặc tiếp xúc không khí lạnh | Liên quan đến các tác nhân kích thích | Ghi lại triệu chứng trước và sau đó |
| Ho kéo dài sau khi cảm lạnh | Có khả năng tăng nhạy cảm đường hô hấp | Tham vấn về chức năng phổi |
| Khó nói và môi tím tái | Đợt cấp nặng | Tìm trợ giúp cấp cứu ngay lập tức |
Những điều phòng khám kiểm tra trước tiên
Hen suyễn không được chẩn đoán chỉ dựa trên một lần khò khè tại phòng khám. Hãy ghi lại xem các triệu chứng như ho, khó thở, tức ngực có lặp đi lặp lại vào ban đêm, rạng sáng, khi vận động, khi bị cảm lạnh, tiếp xúc với không khí lạnh hoặc các tác nhân gây dị ứng, và liệu chúng có thuyên giảm trong khoảng thời gian giữa các đợt hay không. Nhật ký triệu chứng sẽ giúp ích cho việc phân tích kết quả đo chức năng phổi và phản ứng với thuốc giãn phế quản, tuy nhiên, đối với tình trạng khó thở đến mức không thể nói chuyện và tím tái, việc ứng phó cấp cứu quan trọng hơn là ghi chép.
Ngay cả khi đã khỏi cảm lạnh, bạn có thể bị thức giấc vì ho vào lúc sắp ngủ hoặc lúc rạng sáng, và các triệu chứng có thể giảm bớt vào buổi sáng. Ngay cả khi chỉ có triệu chứng ho nổi bật, hãy ghi lại thời gian lặp lại và mức độ ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Khi thở ra, bạn có thể nghe thấy tiếng rít như tiếng sáo, cảm giác không khí không thoát ra hết, hoặc cảm thấy tức ngực như bị một sợi dây thắt chặt kèm theo khó thở.
Việc các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn sau khi chạy, cười, tiếp xúc với không khí lạnh, khói, tác nhân gây dị ứng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp, sau đó thuyên giảm nhờ điều trị hoặc thay đổi môi trường là manh mối quan trọng để đánh giá hen suyễn.
Triệu chứng có thể tập trung vào việc ho kéo dài sau khi sốt, đau họng, sổ mũi, hoặc cảm giác dịch mũi chảy xuống họng khi nằm. Vì tình trạng này có thể xảy ra đồng thời với hen suyễn, nên nếu kéo dài, cần được đánh giá cả hai.
Nếu cảm giác vướng ở cổ họng và ho khan trở nên nghiêm trọng sau khi ăn hoặc khi nằm, hoặc có tiếng động lớn ở cổ họng và cảm giác thắt nghẹt khi hít vào, cần kiểm tra các nguyên nhân khác ngoài hen phế quản.
Nếu có tiền sử hút thuốc và tình trạng khó thở liên tục trầm trọng hơn, hoặc xuất hiện kèm theo đau ngực, ngất xỉu, sưng một bên chân và khó thở đột ngột, hãy đi khám ngay lập tức thay vì chờ đợi theo dõi hen suyễn.
Thường có tiếng rít cao như tiếng huýt sáo khi thở ra, nhưng việc không có tiếng khò khè không có nghĩa là loại trừ khả năng bị hen suyễn.
Cơn ho kéo dài vào ban đêm, rạng sáng hoặc sau khi vận động; có trường hợp ho là triệu chứng chính duy nhất.
Bạn có thể cảm thấy hơi thở không ra hết được hoặc cảm thấy tức ngực như có một sợi dây đai thắt chặt xung quanh.
Triệu chứng có thể thay đổi trong cùng một ngày, hoặc ổn định trong vài ngày rồi tái phát.
Sau khi nhiễm trùng đường hô hấp do virus, tình trạng ho và khò khè có thể kéo dài hoặc đột ngột trở nên trầm trọng hơn.
Theo dõi xem các triệu chứng có lặp lại sau khi vận động, tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, không khí lạnh, khói, hoặc khi cười và khóc hay không.
Nếu số lần thức giấc do ho hoặc khó thở tăng lên, cần đánh giá lại tình trạng kiểm soát bệnh hiện tại.
Hãy thông báo cho bác sĩ khi bạn bắt đầu tránh đi bộ, leo cầu thang, vận động hoặc khi việc học tập và làm việc bị ảnh hưởng.
Nếu bạn cần dùng thuốc thường xuyên hơn bình thường hoặc hiệu quả của thuốc ngắn lại, hãy cùng bác sĩ xem xét lại kế hoạch điều trị thay vì tự ý thay đổi.
Có thể. Tuy nhiên, vì còn có các nguyên nhân khác như hội chứng chảy dịch mũi sau, trào ngược hoặc nhiễm trùng, nên cần đánh giá mô hình lặp lại và chức năng phổi.
Nhiễm trùng virus có thể làm bộc lộ hoặc làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn, nhưng không thể chẩn đoán xác định chỉ dựa trên một lần xuất hiện triệu chứng.
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy khả năng kiểm soát bệnh đang kém đi. Thay vì tự ý tăng liều lượng thuốc, hãy liên hệ với nhân viên y tế theo kế hoạch hành động hen suyễn.
Ngày rà soát nội dung:
Thông tin này chỉ hỗ trợ việc tìm hiểu và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn.
