Giám định y khoa최연승대표원장
Tại sao tôi đã giảm cân thành công mà vẫn bị tăng cân trở lại? Tôi muốn biết lý do gây ra hiện tượng yoyo.
Cơ thể con người có cơ chế 'duy trì trạng thái cân bằng' (homeostasis). Khi bạn nhịn ăn đột ngột hoặc dùng thuốc ức chế thèm ăn, não bộ sẽ nhận diện đây là tình trạng khẩn cấp, từ đó giảm tiêu hao năng lượng và chuyển sang chế độ tích trữ.
[Quá trình]: Nhịn ăn cấp tốc → Giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản → Quay lại chế độ ăn bình thường → Tích tụ mỡ hiệu quả hơn → Hiện tượng yoyo xảy ra.
Đây là kết quả của việc chỉ tập trung giảm cân nặng mà không khôi phục lại sự cân bằng trao đổi chất vốn đã bị phá vỡ.
Tôi rất thấu hiểu cảm giác của bạn vì trước đây tôi cũng từng thử nhịn ăn một cách mù quáng, cảm giác lúc đó thực sự rất mệt mỏi và choáng váng. Thực chất, hiện tượng yoyo không phải do thiếu ý chí, mà là do bản năng sinh tồn của cơ thể chúng ta.
Xét theo y học hiện đại, chế độ ăn kiêng cực đoan làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản. Khi cơ thể nhận định 'nguồn năng lượng nạp vào đang bị thiếu hụt', nó sẽ tự chuyển đổi thành một cỗ máy tiết kiệm năng lượng. Lúc này, nếu bạn quay lại ăn uống bình thường, cơ thể sẽ tích trữ chất béo nhanh hơn và nhiều hơn để dự phòng cho những đợt 'đói' tiếp theo.
Trong Đông y, chúng tôi không nhìn nhận vấn đề này đơn thuần là câu chuyện về calo, mà là sự 'suy giảm chức năng'. Đặc biệt, khi bị 'Tỳ hư' (chức năng lá lách suy yếu), cơ thể không thể vận chuyển chất dinh dưỡng hiệu quả, dẫn đến tích tụ chất cặn bã. Khi tình trạng này kết hợp với 'Huyết ứ' (máu lưu thông kém) và 'Đàm ẩm' (các tạp chất trong cơ thể), dòng chảy trao đổi chất sẽ bị tắc nghẽn hoàn toàn.
Có thể ví điều này giống như việc động cơ (chức năng chuyển hóa) đã bị hỏng nhưng bạn lại cố gắng đẩy chiếc xe đi bằng sức lực. Để xe có thể tự vận hành bình thường, bạn không nên chỉ ăn ít đi, mà quan trọng là phải loại bỏ đàm ẩm và phục hồi chức năng của Tỳ vị để cơ thể có thể tự đốt cháy năng lượng. Điều cốt lõi là bạn cần một quá trình 'bật lại công tắc' trao đổi chất của chính mình.