Giám định y khoa최연승대표원장
Cứ mỗi khi bị stress là tôi lại muốn ăn liên tục. Tại sao tôi lại bị ăn uống quá độ như vậy?
Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể tiết ra hormone 'cortisol', kích thích cảm giác thèm ăn, đặc biệt là đồ ngọt. Dưới góc độ Đông y, đây là trạng thái 'Can khí uất kết' (肝氣鬱結) – khi khí trong gan bị tắc nghẽn, không lưu thông được, khiến não bộ tạo ra cảm giác 'đói giả' để giải tỏa sự bức bối, hình thành chuỗi: [Stress → Trệ khí → Đói giả → Ăn quá độ].
Tôi cũng từng trải qua cảm giác này khi khối lượng công việc quá tải. Dù vừa mới ăn xong nhưng miệng vẫn thấy trống trải, dẫn đến việc ăn đêm không kiểm soát rồi lại tự trách bản thân.
Về mặt y học, stress làm suy giảm tạm thời chức năng thùy trước trán của não, khiến khả năng kiềm chế xung động yếu đi, dẫn đến việc ăn nhiều hơn bình thường. Đồng thời, hormone cortisol gây ra ảo giác làm giảm đường huyết, khiến bạn ám ảnh với đồ ngọt và dầu mỡ.
Trong Đông y, tình trạng này được gọi là 'Can khí uất kết' (肝氣鬱結), nghĩa là khí của tạng Can không được thông suốt mà bị tích tụ lại. Khi năng lượng trong cơ thể không lưu thông, tâm trí trở nên bất an và bức bối, khiến não bộ hiểu lầm sự 'đói về mặt tâm lý' này là tín hiệu của cơn đói thực sự.
Nếu tình trạng ăn quá độ này lặp đi lặp lại, hệ tiêu hóa sẽ bị quá tải dẫn đến trạng thái 'Tỳ hư' (脾虛 - chức năng tỳ vị suy yếu). Khi tỳ vị yếu, khả năng chuyển hóa giảm sút, các chất cặn bã không được xử lý hết sẽ tích tụ thành 'Đàm ẩm' (痰飮) trong cơ thể, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý khiến cơ thể càng dễ tăng cân hơn.
Đây không đơn thuần là do bạn thiếu ý chí. Khi chúng ta khơi thông dòng khí bị tắc nghẽn và phục hồi chức năng tiêu hóa, cảm giác 'đói giả' sẽ tự nhiên giảm bớt. Thay vì tự dằn vặt, bạn nên tìm hiểu xem dòng khí trong cơ thể mình đang bị tắc nghẽn ở đâu để điều chỉnh kịp thời.