Giám định y khoa최연승대표원장
Trong Y học cổ truyền Hàn Quốc, có phương pháp riêng nào để ngăn ngừa hiệu ứng yo-yo (tăng cân trở lại) trong quá trình giảm cân không?
✓ **Bắt đầu bằng chẩn đoán thể chất.** Nếu bạn bị yo-yo liên tục, ăn ít vẫn khó giảm hoặc dễ mệt mỏi, rất có thể bạn thuộc thể tỳ hư (비허) hoặc đàm ẩm (담음). Nhịn đói mù quáng sẽ làm mất cơ, giảm chuyển hóa và khiến yo-yo trầm trọng hơn.
✓ **Tránh chế độ ăn kiêng cực đoan.** Hạn chế dưới 800 kcal/ngày hoặc chỉ ăn một loại thực phẩm khiến cơ thể rơi vào trạng thái 'đói kém', sau đó dù ăn bình thường cũng dễ tích trữ nhiều hơn.
✓ **Thay đổi từ từ, bền vững.** Cải thiện dần thói quen sinh hoạt (ngủ, căng thẳng, vận động) hiệu quả hơn so với thay đổi đột ngột. Thuốc Đông y hay châm cứu hỗ trợ điều chỉnh nền tảng này.
Hiện tượng tăng cân trở lại sau giảm cân không chỉ do 'ý chí' mà thường bắt nguồn từ mô hình chuyển hóa vốn có của cơ thể. Trong Y học cổ truyền Hàn Quốc, nguyên nhân béo phì được chia thành ba loại chính: tỳ hư (비허), đàm ẩm (담음) và ứ huyết (어혈).
✓ **Xác định tình trạng tỳ hư trước tiên.** Tỳ (lá lách theo Đông y) là cơ quan then chốt tiêu hóa, hấp thu và chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. Khi tỳ yếu, thức ăn không được sử dụng đúng cách mà tích tụ thành mỡ hoặc thấp (습). Người tỳ hư thường khó tiêu, phân lỏng, phù nề, ăn ít cũng đầy bụng. Nhịn ăn đơn thuần làm suy giảm khí lực, mất cơ, giảm chuyển hóa cơ bản và dẫn đến yo-yo.
✓ **Kiểm tra thể đàm ẩm.** Đàm ẩm là tình trạng nước và chất thải dư thừa kết tụ trong cơ thể. Biểu hiện: mặt, tay chân phù nề, đờm nhiều, cảm giác vướng ở cổ, cơ thể nặng nề, ít vận động. Với thể này, chế độ ăn low-carb, nhiều chất béo lại làm đàm ẩm nặng thêm, thúc đẩy yo-yo nhanh chóng.
✓ **Xem xét khả năng ứ huyết.** Ứ huyết là do máu lưu thông kém, tạo cặn bã. Da sần sùi, dễ bầm tím, đau bụng kinh, đau đầu thường xuyên, và mỡ tập trung ở vùng bụng dưới hoặc đùi. Những người này khó giảm chỉ bằng vận động, sau các đợt giảm cân bằng thuốc vẫn dễ tái phát do rối loạn tuần hoàn còn tồn tại.
✓ **Điều chỉnh lối sống theo thể chất là nền tảng.** Ví dụ: thể tỳ hư nên ăn thức ăn ấm, dễ tiêu (cháo, rau hấp) đều đặn, tránh hoa quả lạnh, nước uống lạnh. Thể đàm ẩm cần tập aerobic nhẹ (đi bộ, bơi) để thúc đẩy chuyển hóa nước, giảm dầu mỡ và bột mì. Thể ứ huyết nên ngâm bán thân, kéo giãn cơ để cải thiện tuần hoàn, ăn thực phẩm làm sạch máu (tỏi, hành tây).
✓ **Ưu tiên ổn định lâu dài thay vì mục tiêu ngắn hạn.** Lý tưởng là giảm 5–10% trọng lượng và duy trì ít nhất 6 tháng, nhưng tốc độ mỗi người khác nhau. Quan trọng hơn 'bao nhiêu kg' là trạng thái cơ thể thoải mái, tràn đầy năng lượng và kiểm soát được cảm giác thèm ăn. Tôi từng trải qua và nhận thấy: giảm gấp thì chắc chắn quay lại. Tại phòng khám Baekrokdam, chúng tôi chẩn đoán qua mạch, lưỡi và khám bụng để xác định bạn thuộc thể tỳ hư, đàm ẩm hay ứ huyết, từ đó kê đơn thuốc Đông y và hướng dẫn sinh hoạt phù hợp. Tất nhiên không ép buộc. Nếu có thắc mắc, bạn có thể đến tư vấn thử.