Q. Sau khi ăn kiêng, tôi thường bị tăng cân trở lại (yo-yo). Tôi muốn biết cách phòng ngừa.

Rất nhiều người gặp phải tình trạng tăng cân trở lại sau khi ăn kiêng. Cá nhân tôi cũng từng trải qua yo-yo nhiều lần do ăn kiêng quá mức. Cơ chế gây yo-yo có thể chia làm hai dạng chính. Thứ nhất là do hạn chế calo đột ngột. Khi giảm cân, cơ thể nhận định đó là tình trạng nguy hiểm nên làm giảm tốc độ trao đổi chất cơ bản. Sau đó, khi quay lại chế độ ăn bình thường, cân nặng dễ tăng nhiều hơn. Trong y học cổ truyền, trạng thái này được gọi là Tỳ hư (tỳ vị suy yếu). Khi chức năng tỳ vị suy giảm, thức ăn không được tiêu hóa và hấp thụ tốt, tích tụ thành mỡ hoặc phù thũng. Trường hợp này cần dùng thuốc bổ Tỳ kết hợp tăng dần khẩu phần ăn. Thứ hai là do căng thẳng hoặc thiếu ngủ dẫn đến mất kiểm soát sự thèm ăn. Ăn kiêng quá mức gây căng thẳng, làm tăng cortisol, khiến cơ thể thèm carbohydrate. Y học cổ truyền gọi đây là Can khí uất kết hoặc Đàm ẩm. Can khí bị ứ trệ làm khó kiểm soát cảm xúc, Đàm ẩm tích tụ gây cảm giác nặng nề, phù nề. Trường hợp này cần ưu tiên sơ Can giải uất và trừ Đàm. Tóm lại, phương pháp phòng ngừa phụ thuộc vào nguyên nhân yo-yo của mỗi người. Không có một công thức chung. Cần kết hợp xem xét thể trạng và phương pháp ăn kiêng của bản thân. Không thể chỉ uống thuốc Bắc mà không thay đổi cách sống. Tôi cũng từng mất thời gian tìm hiểu mới nhận ra điều này.