A. Nguyên nhân gây hiệu ứng yo-yo khác nhau ở mỗi người. Nếu giảm cân quá nhanh, cơ thể có xu hướng tích trữ năng lượng mạnh hơn; nếu mất cơ, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giảm, dễ tăng cân trở lại. Trường hợp đầu nên giảm từ từ, trường hợp sau nên duy trì cơ bắp và giảm mỡ. Trong Y học cổ truyền Hàn Quốc, cũng xem xét các yếu tố thể chất như Tỳ hư (脾虛) hoặc Đàm ẩm (痰飮) để quản lý.
📝 Detailed Answer
Những người gặp hiệu ứng yo-yo thường có hai mô hình chung. Thứ nhất, thời gian ăn kiêng ngắn và hạn chế calo nghiêm trọng. Cơ thể coi đó là 'đói' nên hạ thấp trao đổi chất và tích trữ mỡ. Trong trạng thái này, chỉ cần ăn một chút cũng có thể tăng cân. Thứ hai, thiếu protein dẫn đến mất cơ. Mất cơ làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, khiến ăn cùng lượng như trước vẫn tăng cân dễ hơn. Theo Y học cổ truyền Hàn Quốc, quá trình này thường được xem là Tỳ hư (脾虛). Tỳ (lá lách) có chức năng hấp thụ thức ăn và tạo ra năng lượng. Khi ăn kiêng quá mức, chức năng của Tỳ yếu đi, chuyển hóa nước kém, sinh ra Đàm ẩm (痰飮). Đàm ẩm tích tụ khiến cơ thể phù nề, mệt mỏi và dễ tăng cân. Ngoài ra, ăn kiêng lặp đi lặp lại làm tuần hoàn máu kém, sinh ra ứ huyết (瘀血). Điều này khiến mỡ khó phân giải và dễ kết tụ. Vì vậy, để ngăn ngừa hiệu ứng yo-yo, trước hết cần xác định tình trạng của bản thân. Nếu bụng lạnh và tiêu hóa kém, có thể cân nhắc các dược liệu làm ấm Tỳ như Can khương (乾薑), Bạch truật (白朮). Nếu cơ thể phù nề và mệt mỏi, có thể dùng dược liệu hỗ trợ chuyển hóa nước như Phục linh (茯苓), Trạch tả (澤瀉). Người có cơ thể lạnh nên bổ sung dương khí. Đơn thuốc không chỉ đơn thuần là 'giảm cân' mà là quá trình khôi phục cân bằng cơ thể. Trên hết, thói quen giảm cân từ từ và tập luyện sức mạnh đều đặn là nền tảng.