Q. Nhiều người thường thất bại trong việc giảm cân vì hiệu ứng yo-yo, làm thế nào để ngăn ngừa hiệu ứng này?

Yo-yo không chỉ là vấn đề ý chí, mà là phản ứng sinh lý khi chế độ ăn kiêng phá vỡ sự cân bằng nội môi của cơ thể. Trong Y học cổ truyền, nguyên nhân béo phì được phân loại chủ yếu là tỳ hư, đàm ẩm, huyết ứ và khí trệ. Đặc biệt, việc ăn kiêng lặp đi lặp lại làm suy yếu chức năng tỳ. Tỳ có vai trò chuyển hóa thức ăn thành khí và huyết; khi tỳ yếu, chuyển hóa chậm lại, nước và chất cặn bã dễ tích tụ. Kết quả là cân nặng tăng trở lại và cơ bắp giảm, tạo vòng luẩn quẩn. Do đó, trọng tâm phòng ngừa yo-yo là thiết lập sự cân bằng chuyển hóa bền vững, không gây quá sức. Dưới đây là danh sách kiểm tra mà tôi thường sử dụng: 1) Chế độ ăn kiêng có quá khắt khe không? – Nhịn ăn hoặc ăn một loại thực phẩm làm nặng thêm tỳ hư. 2) Sau ăn có bị đầy bụng, đầy hơi không? – Đó có thể là dấu hiệu tỳ hư gây khó tiêu. 3) Tay chân có lạnh hay dễ mệt không? – Thường kèm theo khí hư. 4) Có ăn uống do cảm xúc hoặc ăn đêm không? – Liên quan đến khí trệ hoặc can uất do stress. 5) Giấc ngủ có thất thường hoặc khó ngủ sâu không? – Rối loạn nhịp sinh học ảnh hưởng đến hormone chuyển hóa. Bản thân tôi từng bị yo-yo do ăn kiêng quá mức, nên tôi dùng danh sách này khi tư vấn cho bệnh nhân. Nếu phát hiện tỳ hư, có thể dùng thuốc bổ tỳ, cứu hoặc châm cứu để hỗ trợ chức năng tỳ; nếu nhiều đàm, kết hợp phương pháp lý đàm. Mọi điều trị đều tùy theo thể trạng và cơ địa từng người, vì vậy đến khám trực tiếp sẽ giúp xây dựng kế hoạch cụ thể hơn.