Tôi cứ cử động mà không kiểm soát được | Rối loạn tic vận động tái phát ở tuổi teen

“Tôi cứ cử động không kiểm soát được” | Rối loạn tic vận động tái phát ở tuổi thiếu niên

“Tôi cứ cử động không kiểm soát được”: Rối loạn tic vận động ở tuổi thiếu niên, tại sao lại tái phát?

Minji (tên giả, 15 tuổi) mà tôi từng gặp, đã từng có chứng tic nháy mắt thoáng qua khi còn học tiểu học nhưng nhanh chóng biến mất nên cha mẹ em đã quên đi.

Tuy nhiên, khi lên lớp 8 (trung học cơ sở), em đột nhiên ho khan thường xuyên và có những cử động co rụt cổ, các tic vận động này tăng lên rõ rệt.

Đây cũng là giai đoạn căng thẳng học tập nhiều, và em trở nên nhạy cảm hơn do gặp phải những hiểu lầm nhỏ trong các mối quan hệ bạn bè.

Cha mẹ đã an ủi Minji: “Hồi tiểu học con chỉ bị thoáng qua thôi mà, đừng bận tâm làm gì,” nhưng chứng tic không hề giảm đi mà dường như còn trở nên thường xuyên hơn khi Minji càng căng thẳng.

Chiếc bể cá mang tên cơ thể chúng ta: Độ nhạy cảm của hệ thần kinh và những thay đổi ở tuổi dậy thì

Tôi đã giải thích cho Minji và cha mẹ em như sau:

Việc rối loạn tic vận động ở tuổi thiếu niên tái phát không đơn thuần là 'chứng tic cũ quay trở lại'.

Tôi ví von điều này như 'một chiếc bể cá sắp tràn'.

Trong chiếc bể cá mang tên cơ thể con chúng ta, từ khi còn nhỏ đã có một lượng nước nhất định, đó chính là độ nhạy cảm của hệ thần kinh.

Điều này bắt nguồn từ các yếu tố di truyền hoặc đặc điểm thần kinh sinh học, một số trẻ có hệ thần kinh tinh tế và nhạy cảm với các phản ứng hơn những trẻ khác.

Rối loạn tic được nhận định là một rối loạn phát triển thần kinh với đặc điểm di truyền và thần kinh sinh học phức tạp, và nguyên nhân cốt lõi đôi khi được chỉ ra là do sự phối hợp kém của nhiều hệ thống não bộ hơn là rối loạn chức năng của một chất dẫn truyền thần kinh đơn lẻ.

Độ nhạy cảm của hệ thần kinh này chính là yếu tố tiềm ẩn của tic.

Vậy thì 'dòng nước đổ vào bể cá' ở tuổi dậy thì là gì?

Thay đổi lớn nhất chính là sự thay đổi hormone tuổi dậy thì.

Tuổi dậy thì có thể trùng với giai đoạn mức độ nghiêm trọng của tic đạt đỉnh điểm.

Theo nghiên cứu, nồng độ testosterone hoặc estrogen cao có thể ảnh hưởng phức tạp đến các triệu chứng tic, nhưng thực tế, nguyên nhân chính làm tăng triệu chứng tic thường là căng thẳng thể chất, xã hội, cảm xúc và lo âu mà trẻ trải qua trong giai đoạn này, hơn là bản thân hormone.

Những thay đổi trong quá trình phát triển não bộ cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của tic.

Những yếu tố phức tạp này kích thích hệ thần kinh nhạy cảm, làm cho chứng tic tiềm ẩn tái phát, đây chính là lý do tic tái xuất hiện.

'Dòng nước từ bên ngoài' thúc đẩy triệu chứng tic: Căng thẳng học tập và mối quan hệ bạn bè

Ngoài ra, còn có căng thẳng học tập và các vấn đề trong mối quan hệ bạn bè, những điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống hàng ngày.

Nỗi lo sợ về kết quả học tập sa sút, mâu thuẫn với bạn bè, sự so sánh thông qua mạng xã hội, v.v., đều tạo áp lực rất lớn cho lứa tuổi thiếu niên.

Tic có thể trực tiếp gây cản trở việc học hoặc làm tăng căng thẳng, ngược lại, căng thẳng học tập cũng có thể làm trầm trọng thêm chứng tic.

Hơn nữa, việc bị bạn bè bắt nạt, từ chối hay xung đột là những nguồn căng thẳng chính gây ra cảm giác cô đơn và trầm cảm ở thanh thiếu niên, và những yếu tố này cũng được biết là làm trầm trọng thêm các triệu chứng tic.

Đây chính là lý do tại sao mối quan hệ bạn bè tích cực có thể trở thành yếu tố bảo vệ sức khỏe tinh thần.

Những yếu tố phức tạp này kích thích hệ thần kinh nhạy cảm, làm cho chứng tic tiềm ẩn tái phát, trở thành yếu tố quan trọng gây ra rối loạn tic vận động ở tuổi thiếu niên.

Trí tuệ hàn gắn chiếc bể cá đang tràn: Hành trình điều trị rối loạn tic toàn diện

Vậy thì, chúng ta nên nhìn nhận và điều trị chứng tic ở thanh thiếu niên tái phát ở con mình như thế nào?

Tôi đã giải thích cho Minji rằng: “Chúng ta cần múc bớt nước trong chiếc bể đang tràn và hàn gắn những vết nứt của chính chiếc bể đó.”

Tôi cho rằng việc chỉ đơn thuần ức chế các triệu chứng tic không thể là giải pháp triệt để.

Điều tôi chú trọng là hiểu rõ các nguyên nhân phá vỡ sự cân bằng của cơ thể ở nhiều cấp độ, và thông qua phương pháp điều trị toàn diện, giúp hệ thần kinh của trẻ tự tìm lại sự ổn định và cân bằng.

Trong phòng khám của tôi, tôi sẽ xem xét kỹ lưỡng thể chất và hoàn cảnh sống của trẻ để tìm ra manh mối và mô hình về nguyên nhân rối loạn tic.

Điều đó có nghĩa là tôi khám phá xem tình trạng sức khỏe tổng thể và thói quen sinh hoạt của trẻ có liên quan như thế nào đến tic, chẳng hạn như trẻ có ngủ ngon không, tiêu hóa có thoải mái không, khả năng miễn dịch ra sao (có thường xuyên bị cảm cúm không), tính cách thường ngày như thế nào.

Ví dụ, nếu trẻ thiếu ngủ hoặc có hệ tiêu hóa yếu, khiến cơ thể luôn mệt mỏi và nhạy cảm, thì trẻ sẽ dễ bị tổn thương hơn bởi căng thẳng bên ngoài và chứng tic có thể dễ dàng xuất hiện.

Vì vậy, điều trị rối loạn tic không chỉ là ức chế các triệu chứng đơn thuần mà còn là quá trình thay đổi môi trường cơ thể của trẻ và khôi phục sự cân bằng của hệ thần kinh.

Trong y học phương Tây, các phương pháp điều trị không dùng thuốc như Can thiệp Hành vi Toàn diện (CBIT) cũng được áp dụng hiệu quả cùng với liệu pháp dùng thuốc.

Đặc biệt, CBIT bao gồm huấn luyện đảo ngược thói quen và đã chứng minh hiệu quả cấp tính cũng như lâu dài, đến mức được nhiều học viện y khoa khuyến nghị là phương pháp điều trị hàng đầu.

Đối với các bệnh nhân mà tôi gặp, tôi giúp họ phục hồi sự cân bằng của hệ thần kinh tự chủ bị rối loạn và làm giảm căng thẳng quá mức của hệ thần kinh thông qua việc kê đơn thuốc Đông y phù hợp với thể trạng và hoàn cảnh của từng bệnh nhân, từ đó giúp trẻ tự phục hồi khả năng điều hòa tự chủ.

Ví dụ, đối với trẻ bị tim đập nhanh và khó ngủ do căng thẳng và áp lực, tôi sử dụng các loại dược liệu giúp thư giãn tâm trí và thúc đẩy giấc ngủ sâu, tạo nền tảng để cơ thể tự phục hồi.

Điều trị bằng thuốc Đông y đóng vai trò là người hỗ trợ, giúp điều chỉnh các vấn đề cốt lõi của cơ thể và ổn định hệ thần kinh.