Lời mở đầu
Bạn đã bao giờ cầm tờ kết quả InBody và nhìn chằm chằm vào nó một lúc lâu chưa?
Thật bối rối khi cân nặng rõ ràng là bình thường nhưng con số ở cột 'tỷ lệ mỡ cơ thể' lại cao hơn dự kiến.
Tôi cũng từng như vậy trong khoảng thời gian bận rộn với việc khám chữa bệnh và không thể tập thể dục.
Dù vẻ ngoài trông có vẻ ổn, nhưng bên trong lại là tình trạng 'béo phì ở người gầy' với đầy mỡ thừa.
Tình trạng thực sự của cơ thể ẩn sau những con số
Khi tư vấn giảm cân, tôi thấy nhiều người vui buồn thất thường chỉ vì 1kg trên bàn cân.
Tuy nhiên, điều thực sự quan trọng là phân biệt được trọng lượng đó là cơ bắp hay là mỡ thừa đang làm cơ thể chúng ta nặng nề hơn.
Trong hướng dẫn hôm nay, tôi sẽ không chỉ nói về cách giảm cân đơn thuần mà sẽ đi sâu vào ý nghĩa y khoa của tỷ lệ mỡ cơ thể.
Tôi sẽ giải thích từng bước lý do tại sao chúng ta phải chiến đấu với 'kẻ thù' mang tên mỡ thừa, và tại sao chỉ nhịn ăn thôi thì không thể thắng được cuộc chiến này.
Những ai thường tìm kiếm điều này?
Những người đến gặp tôi tại phòng khám vì lo lắng về tỷ lệ mỡ cơ thể thường được chia thành ba nhóm chính.
Nhóm thứ nhất là những nhân viên văn phòng ở độ tuổi quanh 30, đặc biệt là các chuyên viên marketing kỹ thuật số hoặc những người làm trong ngành IT, những người phải ngồi làm việc trong thời gian dài.
Kịch bản A: Nhân viên văn phòng bên ngoài gầy nhưng bên trong béo
Đây là trường hợp ngồi hơn 8 tiếng mỗi ngày và giải tỏa căng thẳng bằng đồ ăn giao tận nơi sau khi tăng ca, dẫn đến việc bụng phình to như nòng nọc.
Cân nặng vẫn tương đương thời đại học nhưng những chiếc quần cũ không còn vừa nữa, và cứ đến buổi chiều là cơ thể lại cảm thấy nặng trĩu như đeo chì.
Đa số những người này đến gặp tôi sau khi bị sốc bởi kết quả 'cần chú ý hội chứng chuyển hóa' trong đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Kịch bản B: Những người mệt mỏi vì thất bại ăn kiêng thường xuyên
Nhóm thứ hai là những người đã thực hiện vô số nỗ lực đến mức được gọi là 'người ăn kiêng chuyên nghiệp'.
Do lặp đi lặp lại các chế độ ăn kiêng một loại thực phẩm hoặc thực đơn cực thấp calo, cơ bắp đã biến mất hết và chỉ còn lại mỡ.
Cơ thể đã biến đổi thành cơ địa dễ tăng cân dù chỉ ăn một chút, giờ đây ngay cả khi nhịn ăn, tỷ lệ mỡ cơ thể vẫn không giảm khiến họ cảm thấy bế tắc.
Kịch bản C: Những người ở độ tuổi 40 với đèn cảnh báo sức khỏe đã bật sáng
Cuối cùng là những nam giới ở độ tuổi 40 có chỉ số mỡ máu cao hoặc béo bụng nghiêm trọng.
Họ là những người không có thời gian tập thể dục nhưng lại thường xuyên đi tiệc tùng, khiến mỡ nội tạng tích tụ dần dần và dẫn đến tình trạng kháng insulin cao.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Góc nhìn Tây y
Trong Tây y, sự gia tăng tỷ lệ mỡ cơ thể không chỉ đơn thuần là vấn đề do "ăn nhiều".
Cốt lõi nằm ở việc hệ thống điều tiết chuyển hóa năng lượng của cơ thể, đặc biệt là nhịp điệu của Insulin bị phá vỡ.
Vòng xoáy bệnh lý giữa kháng Insulin và mỡ nội tạng
Khi chúng ta nạp thức ăn, lượng đường trong máu tăng lên và Insulin được tiết ra để đưa năng lượng vào các tế bào.
Việc thường xuyên ăn quá nhiều và tiêu thụ đường fructose lỏng khiến Insulin tiết ra quá thường xuyên, dẫn đến các tế bào bắt đầu ngừng phản ứng.
Hiện tượng này được gọi là kháng Insulin, khi đó năng lượng dư thừa không còn nơi để đi và cuối cùng tích tụ trong các tế bào mỡ dưới dạng chất béo trung tính.
Đặc biệt, mỡ nội tạng (Visceral Fat) nằm xen kẽ giữa các cơ quan là một thành phần rất nguy hại.
- Cytokine: Là chất gây viêm được tiết ra từ mỡ nội tạng, gây ra tình trạng viêm mãn tính trên toàn cơ thể.
- Bệnh chuyển hóa: Là nguyên nhân trực tiếp gây ra cao huyết áp, tiểu đường và rối loạn mỡ máu.
Hạn chế và tác dụng phụ của việc điều trị bằng thuốc
Nhiều người vì nôn nóng nên đã sử dụng các loại thuốc ức chế sự thèm ăn thuộc nhóm Phentermine theo đơn thuốc.
Mặc dù chúng kích thích hệ thần kinh trung ương để làm giảm cảm giác đói, nhưng ngay khi ngừng thuốc, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản sẽ giảm mạnh, khiến hiện tượng yoyo dễ dàng xảy ra.
Các thủ thuật như hút mỡ có thể loại bỏ mỡ cục bộ, nhưng vẫn có hạn chế là không thể thay đổi được môi trường chuyển hóa bên trong cơ thể.
Tại sao điều đó lại xảy ra — Quan điểm của Y học cổ truyền
Trong Y học cổ truyền, hiện tượng tích tụ mỡ thừa được hiểu là do chức năng tuần hoàn và đào thải của cơ thể bị suy giảm.
Không chỉ đơn thuần là "tăng cân", mà nó được tiếp cận dưới góc độ là các chất thải không cần thiết đang tích tụ bên trong cơ thể.
Mối quan hệ giữa Tỳ hư (脾虛) và Thấp đàm (濕痰)
Nguyên nhân phổ biến nhất là triệu chứng Tỳ hư (脾虛), khi khí của hệ tiêu hóa bị suy yếu.
Khi chức năng Tỳ Vị (脾胃) suy giảm, cơ thể không thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng sạch mà tạo ra các chất thải dính nhớt.
Những chất thải này được gọi là Đàm ẩm (痰飮) hoặc Thấp đàm (濕痰), và chúng tương đồng với khái niệm mỡ thừa trong y học hiện đại.
Ba loại biện chứng chính
Khi thăm khám tình trạng của bệnh nhân, tôi thường thấy họ thuộc một trong ba loại sau đây.
- Thể Thấp đàm (濕痰型): Cơ thể luôn bị sưng phù và nặng nề, thịt mềm và thiếu độ đàn hồi. Đặc điểm là cơ thể đau nhức hơn khi trời mưa và rất khó thức dậy vào buổi sáng.
- Thể Khí hư (氣虛型): Đây là những người có mức chuyển hóa cơ bản cực kỳ thấp, chỉ cần vận động một chút là hụt hơi và luôn cảm thấy mệt mỏi. Vì bản thân năng lượng bị thiếu hụt nên cơ thể không có sức để đốt cháy mỡ.
- Can khí uất kết (肝氣鬱結): Trường hợp này là do căng thẳng (stress) làm tắc nghẽn lưu thông khí huyết. Khi những cảm xúc ức chế hoặc stress tích tụ, chức năng sơ tiết (疏泄) của Can (肝) bị rối loạn, dẫn đến mỡ tích tụ tập trung ở vùng bụng.
Bản thân tôi cũng từng trải qua những nỗ lực vô ích nên tôi biết, nếu vừa nhịn ăn vừa chịu stress thì bụng sẽ càng to ra do tình trạng Can khí uất kết (肝氣鬱結) này.
Các phương pháp thường thử và giới hạn của chúng
Khi quyết định giảm tỷ lệ mỡ cơ thể, điều đầu tiên bạn làm thường là "nhịn ăn" và "chạy như điên" đúng không?
Tuy nhiên, những phương pháp này đôi khi lại trở thành con dao hai lưỡi khiến tỷ lệ mỡ cơ thể tăng lên.
Cạm bẫy của chế độ ăn cực thấp calo
Chế độ ăn kiêng cực đoan không nạp đủ 1.000 calo mỗi ngày sẽ đưa cơ thể chúng ta vào "trạng thái chiến tranh khẩn cấp".
Vì không có năng lượng nạp vào, cơ thể sẽ loại bỏ cơ bắp trước tiên - nơi tiêu tốn nhiều năng lượng nhất.
Kết quả là cân nặng giảm đi, nhưng mỡ lại lấp đầy chỗ trống của cơ bắp đã mất, khiến tỷ lệ mỡ cơ thể tăng lên và bạn rơi vào cái bẫy "béo phì ở người gầy" (skinny fat).
Sự lạm dụng các loại thực phẩm chức năng giảm cân trên thị trường
Có rất nhiều người sử dụng các loại thực phẩm chức năng chứa thành phần Garcinia hoặc Catechin thường xuyên như uống cà phê.
- Garcinia: Ức chế quá trình tổng hợp chất béo từ carbohydrate, nhưng có giới hạn trong việc đốt cháy lượng mỡ đã tích tụ sẵn.
- Thực phẩm chức năng chủ yếu là Caffeine: Có thể gây đánh trống ngực (tim đập nhanh) hoặc mất ngủ, thậm chí làm rối loạn nhịp độ trao đổi chất.
Việc cố chấp thực hiện các bài tập cardio cường độ cao khi tỷ lệ trao đổi chất cơ bản đang ở mức thấp cũng rất nguy hiểm.
Không chỉ gây áp lực lên xương khớp, mà cảm giác đói dữ dội sau khi tập luyện thường dẫn đến tình trạng ăn uống vô độ.
Cách tiếp cận của Baekrokdam
Tại Phòng khám Đông y Baekrokdam, chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc ức chế cảm giác thèm ăn mà còn tập trung vào việc tạo ra môi trường để mỡ tự đốt cháy.
Thay vì chỉ dựa vào thể trạng riêng biệt của từng bệnh nhân, chúng tôi hướng tới mô hình Tongchibang (Thông trị phương) nhằm giải quyết tình trạng suy giảm trao đổi chất mà người hiện đại thường gặp phải.
Nguyên lý và thành phần cốt lõi của Baekrok Gambi-jung
Cốt lõi của bài thuốc đông y mà chúng tôi kê đơn là thúc đẩy sinh nhiệt trong cơ thể và đào thải Seupdam (Thấp đàm).
Thành phần Mahwang (Ma hoàng) kích thích thần kinh giao cảm một cách hợp lý, tạo ra trạng thái trao đổi chất giống như đang vận động ngay cả khi bạn không tập thể dục.
Ngoài ra, bằng cách ứng dụng nguyên lý của Bangpungtongseong-san (Phòng phong thông thánh tán), các độc tố và chất thải trong cơ thể sẽ được đào thải một cách nhẹ nhàng qua đường bài tiết và mồ hôi.
Hướng dẫn ăn uống kiểm soát đường huyết đột biến
Chúng tôi không yêu cầu bạn phải nhịn ăn cực đoan. Thay vào đó, chúng tôi đề xuất một chế độ ăn uống giúp phục hồi độ nhạy insulin.
Chúng tôi khuyến khích chế độ ăn giàu protein để bảo tồn khối lượng cơ bắp và giảm carbohydrate tinh chế nhằm ngăn ngừa đường huyết tăng đột biến.
Bằng cách này, cơ thể sẽ ghi nhớ lại cách sử dụng mỡ làm nguồn năng lượng.
Quản lý lối sống bền vững
Thiếu ngủ làm giảm leptin (hormone kiểm soát sự thèm ăn) và tăng ghrelin.
Vì vậy, chúng tôi kiểm tra kỹ lưỡng các kiểu ngủ và mức độ hoạt động để cùng bạn tạo ra một lộ trình trao đổi chất không gây hiệu ứng yo-yo.
Chúng tôi đã thiết lập hệ thống để bạn có thể nhận được sự quản lý chi tiết này ngay cả thông qua hình thức khám bệnh từ xa.
Tự kiểm tra và những điểm cần lưu ý
Nếu bạn thắc mắc tình trạng cơ thể hiện tại của mình như thế nào, hãy thử kiểm tra các mục dưới đây.
Danh sách kiểm tra dấu hiệu nguy hiểm về tỷ lệ mỡ cơ thể
- Cân nặng bình thường nhưng bụng lại phình ra.
- Khi thức dậy vào buổi sáng, tay chân thường xuyên bị sưng và cảm thấy nặng nề.
- Chỉ cần ăn một chút là cảm thấy đầy bụng và đầy hơi ngay lập tức.
- Sau khi ăn, cơn buồn ngủ ập đến đến mức khó có thể kìm nén.
- Trong vòng 1 năm gần đây, kích cỡ quần áo đã tăng lên hơn 1 size.
- Khi đo InBody, tỷ lệ mỡ vượt quá 30% đối với nữ và 25% đối với nam.
Nếu bạn thuộc từ 3 mục trở lên trong các mục trên, điều đó có nghĩa là thấp đàm (습담) do tỳ hư (비허) đã bắt đầu tích tụ.
Đặc biệt, những người béo phì thể gầy thường dễ bỏ qua vì không lộ ra bên ngoài, nhưng nếu sau này dẫn đến tiểu đường hoặc cao huyết áp thì sẽ khó điều trị hơn rất nhiều.
Thay vì nhịn ăn quá mức hoặc uống những loại thuốc chưa được kiểm chứng một mình, việc tham khảo ý kiến chuyên gia về tình trạng trao đổi chất hiện tại của bạn là con đường nhanh nhất.
Kết luận — Bắt đầu từ những hành động nhỏ
Đừng quá tự trách mình nếu chỉ số tỷ lệ mỡ cơ thể cao.
Đó không phải vì ý chí của bạn yếu đuối, mà chỉ là do nhịp điệu trao đổi chất của cơ thể tạm thời bị mất phương hướng mà thôi.
Thay vì bắt đầu tập luyện quá sức ngay từ hôm nay, hãy thử bắt đầu từ những việc nhỏ như uống một ly nước ấm hoặc đi bộ 10 phút sau bữa ăn.
Nếu cứ tự mình lo lắng, bạn sẽ dễ đưa ra những lựa chọn cực đoan.
Những lúc như vậy, hãy gõ cửa Baekrokdam bất cứ lúc nào. → Chúng tôi sẽ cùng bạn trăn trở và giúp đỡ để cơ thể bạn trở nên nhẹ nhàng hơn.
Ngay bây giờ, bạn thấy thế nào về việc kiểm tra tình trạng cơ thể thông qua tư vấn trực tuyến?