Q. Hiện nay có nhiều người sử dụng bột thay thế bữa ăn (shake) để điều chỉnh chế độ ăn uống, dưới góc nhìn của một bác sĩ Đông y, bác sĩ thấy thế nào? Bác sĩ có khuyên dùng phương pháp này không ạ?

Tôi cũng từng có thời gian dùng shake để thay thế bữa ăn do lịch trình khám chữa bệnh bận rộn. Đến cuối ngày, tôi cảm thấy mệt lả và chóng mặt (cười). Từ trải nghiệm thực tế đó, tôi xin chia sẻ thẳng thắn về ưu và nhược điểm của phương pháp này. Shake rất tiện lợi vì không cần tính toán calo phức tạp và dễ mang theo, là giải pháp cứu cánh cho những người bận rộn. Cảm giác cân nặng giảm nhanh lúc đầu cũng là một động lực lớn. Tuy nhiên, vì thiếu hành động nhai, não bộ ít cảm nhận được sự no bụng, và do mất cân bằng dinh dưỡng, khối lượng cơ bắp rất dễ bị sụt giảm. Trong Đông y, tình trạng này liên quan mật thiết đến chứng Tỳ hư (脾虛). Khi chức năng của tạng Tỳ (hệ tiêu hóa) suy yếu, cơ thể không thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng mà lại tích tụ lại thành các chất thải chuyển hóa gọi là Đàm ẩm (痰飮). Nếu chỉ cắt giảm lượng ăn vào một cách cực đoan, cơ thể sẽ coi đó là tình trạng khẩn cấp và hạ thấp tỷ lệ trao đổi chất để sinh tồn. Về sau, bạn sẽ dễ rơi vào cơ địa dễ tăng cân dù ăn rất ít. Vì vậy, thay vì chỉ dựa dẫm hoàn toàn vào shake, tôi khuyên bạn nên tìm hiểu thể chất của mình trước. Những người bị suy nhược, thiếu hụt khí lực cần dùng thảo dược để Bổ (補) khí, còn những người hay bị sưng phù, cơ thể nặng nề thì cần các bài thuốc giúp đào thải Ứ huyết (瘀血) và độc tố. Nguyên nhân gốc rễ của việc tăng cân không nằm trong hộp bột shake. Nếu muốn giảm cân bền vững và không bị yoyo, con đường khôn ngoan nhất là rà soát kỹ lưỡng căn nguyên từ bên trong cơ thể và thiết lập chế độ ăn phù hợp với thể trạng riêng biệt của mình.