Q. Nhịn ăn gián đoạn có thực sự giúp giảm cân hiệu quả không? Dưới góc nhìn của Đông y thì phương pháp này thế nào?

Phương pháp nhịn ăn gián đoạn phổ biến hiện nay có lý thuyết khá đơn giản: kéo dài thời gian nhịn ăn để giảm mức insulin, từ đó thúc đẩy cơ thể sử dụng chất béo làm năng lượng. Tuy nhiên, trong quá trình thăm khám, tôi gặp không ít trường hợp cơ thể bị suy nhược nghiêm trọng do áp dụng phương pháp này một cách máy móc.

Trong Đông y, thay vì khuyên nhịn ăn vô điều kiện, chúng tôi xem xét liệu bệnh nhân có bị Tỳ hư (脾虛) hay không — tức là trạng thái chức năng lá lách yếu dẫn đến khả năng tiêu hóa và hấp thụ kém. Nếu cơ thể đang thiếu hụt khí lực mà cố tình nhịn ăn, cơ thể sẽ nhận diện là 'trạng thái khẩn cấp' và có xu hướng tích trữ năng lượng mạnh hơn, gây phản tác dụng.

• Khí huyết bất túc (氣血不足): Xuất hiện tình trạng chóng mặt nghiêm trọng hoặc mệt mỏi rã rời khi thời gian nhịn ăn kéo dài.
• Đàm tích (痰積): Chất cặn bã tích tụ trong đường tiêu hóa, khiến tình trạng khó tiêu hoặc đầy hơi vẫn tồn tại ngay cả khi đang nhịn ăn.
• Can Thận âm hư (肝腎陰虛): Mất cân bằng hormone dẫn đến ăn bù quá mức hoặc rối loạn giấc ngủ sau khi nhịn ăn.

Vì vậy, thay vì tuân thủ cứng nhắc về mặt thời gian, điều quan trọng là điều chỉnh thời gian nhịn ăn phù hợp với mức chuyển hóa cơ bản và chức năng tạng phủ của mỗi người. Đặc biệt, những người bị tiểu đường hoặc huyết áp thấp cần hết sức thận trọng.