Q. Khi giảm cân, tôi thường nghe nói về "giai đoạn chững cân" (plateau). Chính xác thì đây là gì và tại sao nó lại xảy ra ạ?

Giai đoạn chững cân thường gây ra cảm giác hoang mang cho người ăn kiêng vì dù vẫn duy trì chế độ ăn uống và tập luyện cũ, con số trên cân vẫn đứng yên. Thực tế, đây không phải là lỗi của bạn mà là hệ thống phòng thủ tinh vi của cơ thể. Tây y gọi hiện tượng này là "Thích ứng chuyển hóa" (Metabolic Adaptation). Khi cân nặng giảm nhanh, cơ thể lo ngại về tình trạng thiếu hụt năng lượng và sẽ điều chỉnh các hormone (như hormone tuyến giáp) để hạ thấp tỷ lệ trao đổi chất cơ bản xuống mức tối thiểu. Điều này tương tự như một chiếc xe tự động chuyển sang chế độ siêu tiết kiệm nhiên liệu để bảo toàn năng lượng. Y học cổ truyền (Đông y) nhìn nhận nguyên nhân của giai đoạn này qua hai phương diện bệnh lý chính: 1. Tỳ hư (脾虛): Tỳ vị là cơ quan chủ về vận hóa, tạo ra năng lượng. Khi ăn kiêng quá mức hoặc làm việc quá sức, công năng của Tỳ bị suy yếu, khiến "ngọn lửa" chuyển hóa bên trong bị giảm nhiệt, dẫn đến việc đốt cháy năng lượng không còn hiệu quả. 2. Khí trệ (氣滯) và Đàm ẩm (痰飮): Áp lực tâm lý khi giảm cân khiến dòng chảy của Khí bị tắc nghẽn (Khí trệ), từ đó sinh ra các chất thải nội sinh tích tụ (Đàm ẩm). Điều này làm chậm quá trình trao đổi chất, giống như dòng nước bị tắc nghẽn khiến mọi thứ trì trệ. Chững cân thực chất là tín hiệu nhắc nhở bạn cần nghỉ ngơi và bồi bổ năng lượng để đi tiếp. Thay vì tiếp tục nhịn ăn, việc sử dụng các bài thuốc Đông y để kiện Tỳ và hành Khí hoạt huyết là rất quan trọng để tái khởi động bộ máy chuyển hóa. Đừng quá lo lắng hay bỏ cuộc, bởi cơ thể bạn đang nỗ lực hết mình để thích nghi và ổn định ở mức cân nặng mới.