Q. Người ta nói độ béo phì lúc nhỏ sẽ ảnh hưởng đến cả khi trưởng thành, vậy cách tính độ béo phì ở trẻ em chính xác là gì và tại sao nó lại khiến việc giảm cân sau này trở nên khó khăn ạ?

Quan niệm "Béo lúc nhỏ sau này sẽ phát triển hết thành chiều cao" là điều mà nhiều người vẫn lầm tưởng. Tuy nhiên, thực tế y khoa cho thấy độ béo phì ở trẻ em thường được tính dựa trên bách phân vị chỉ số BMI so với các bạn cùng lứa tuổi, và nếu rơi vào ngưỡng béo phì, các tế bào mỡ trong cơ thể sẽ bước vào giai đoạn 'tăng sinh'. Y học hiện đại đặc biệt cảnh giác với tình trạng béo phì do tăng số lượng tế bào (hyperplastic obesity). Khi trưởng thành, dù nỗ lực giảm cân thì chúng ta chỉ có thể làm thu nhỏ kích thước tế bào, chứ số lượng tế bào mỡ đã hình thành từ bé vẫn giữ nguyên. Chúng luôn chực chờ cơ hội để phình to trở lại, đây chính là nguyên nhân gốc rễ gây ra hiệu ứng yo-yo nghiêm trọng hoặc thay đổi cơ chất khiến cơ thể khó giảm cân. Dưới góc độ Đông y, hiện tượng này liên quan mật thiết đến mối liên kết giữa Tỳ hư (脾虛) và Đàm ẩm (痰飮). Khi công năng của hệ tiêu hóa (Tỳ) suy yếu, dưỡng chất không được chuyển hóa tốt sẽ biến thành tạp chất và chất thải, gọi là 'Đàm ẩm'. Đàm ẩm tích tụ từ nhỏ gây cản trở lưu thông khí huyết, tạo thành một thể chất khó đốt cháy mỡ thừa, lâu dần đông cứng lại như Ứ huyết (瘀血) cản trở quá trình trao đổi chất của cơ thể. Vì vậy, việc theo dõi sát sao độ béo phì của trẻ không chỉ vì con số cân nặng hiện tại, mà là để kiểm soát cách 'động cơ chuyển hóa' của trẻ được thiết lập cho cả đời. Nếu số lượng tế bào mỡ đã tăng quá mức, chúng ta cần một lộ trình cải thiện thể chất tinh tế và bài bản hơn để tháo gỡ nút thắt này.