Q. Thưa bác sĩ, tôi đang ăn kiêng nhưng không rõ 'ngày cấm' chính xác là gì và tại sao tôi phải tuân thủ ngày này?

Trước đây, tôi cũng từng thử nhịn ăn mù quáng hoặc tăng cường vận động hết mức, nhưng có những ngày cân nặng tuyệt đối không hề suy chuyển. Cảm giác chóng mặt kèm theo câu hỏi 'Tại sao chỉ mình mình không thành công?' khiến tôi đã rất trăn trở. Xét theo y học hiện đại, vào những ngày hormone căng thẳng (cortisol) tăng cao hoặc khi thiếu ngủ, tỷ lệ trao đổi chất sẽ sụt giảm mạnh. Lúc này, cơ thể chuyển sang 'chế độ sinh tồn', không giải phóng năng lượng ra ngoài mà cố gắng tích trữ chặt chẽ. Trong Đông y, hiện tượng này được nhìn nhận là do 'Đàm ẩm' (痰飮 - dịch chất tích tụ) và 'Tỳ hư' (脾虛 - chức năng lá lách/hệ tiêu hóa suy yếu). Đàm ẩm là trạng thái các chất cặn bã trong cơ thể kết tụ lại thành chất nhầy đặc, còn Tỳ hư là khi chức năng vận hóa của tỳ vị bị kém. Khi hai yếu tố này kết hợp, khí huyết lưu thông bị tắc nghẽn khiến cơ thể nặng nề, chỉ cần ăn một chút cũng dễ bị phù nề hoặc tích mỡ. Nói cách khác, 'ngày cấm' chính là ngày mà công tắc chuyển hóa của cơ thể bạn tạm thời bị tắt. Nếu bạn cố tình nhịn ăn vào lúc này, cơ thể sẽ coi đó là một cuộc khủng hoảng lớn hơn và càng hạ thấp tỷ lệ trao đổi chất xuống sâu hơn. Vì vậy, thay vì cố gắng giảm cân một cách cưỡng ép trong giai đoạn này, điều quan trọng trước hết là phải khơi thông khí huyết bị tắc nghẽn và phục hồi chức năng tỳ vị để đưa cơ thể trở lại trạng thái 'dễ giảm cân'. Việc cùng nhau kiểm tra xem cơ thể bạn đang ở giai đoạn nào và điều chỉnh cho phù hợp sẽ mang lại kết quả nhanh chóng và hiệu quả hơn nhiều.