Q. Tôi cứ bị tăng cân trở lại (yo-yo) hoài, có cách nào để xác định nguyên nhân gốc rễ của bệnh béo phì trong cơ thể tôi không?

Yo-yo lặp đi lặp lại không đơn thuần là vấn đề 'ý chí', mà rất có thể cơ thể bạn đã được thiết lập theo thể trạng dễ tăng cân. Trong y học cổ truyền, nguyên nhân béo phì được chia làm bốn loại chính. **① Can uất (肝鬱) — Thể ăn uống vô độ do stress** Chức năng can bị ứ trệ sẽ cản trở khí huyết lưu thông, dễ gây cảm xúc thất thường, khiến bạn tìm đến đồ ngọt hoặc ăn khuya. Nếu vùng thượng vị đầy tức, càng nóng giận càng ăn nhiều thì khả năng cao là thể này. **② Tỳ hư (脾虛) — Thể béo bụng do thiếu khí lực** Tỳ vị yếu không chuyển hóa thức ăn thành năng lượng mà tích tụ thành mỡ. Dù ăn ít vẫn tăng cân, sau khi ăn dễ buồn ngủ, phân lỏng hoặc nát. Những người 'uống nước cũng béo' thường thuộc thể này. **③ Thấp đàm (濕痰) — Thể béo phù nề** Thủy thấp và chất cặn bã ứ đọng trong cơ thể. Chiều tối chân phù to, lưỡi có rêu trắng, cảm giác có đờm trong cổ. Trường hợp này cần quản lý thủy phần trước, chứ không chỉ mỡ. **④ Thận hư (腎虛) — Thể liên quan hormone và lão hóa** Sau tuổi 40-50, chức năng thận suy giảm làm chuyển hóa cơ bản giảm, mỡ tập trung vùng bụng. Nếu kèm theo lạnh thắt lưng, lạnh đầu gối, tiểu đêm, tay chân lạnh thì khả năng thận hư cao. Bốn thể này có thể kết hợp lẫn nhau. Tại phòng khám y học cổ truyền, bác sĩ dùng phúc chẩn (sờ bụng), thiệt chẩn (xem lưỡi), mạch chẩn (bắt mạch) để chẩn đoán chính xác. Nếu không biết nguyên nhân mà nhịn ăn hoặc lạm dụng thuốc, yo-yo sẽ tiếp diễn. Tập trung cải thiện thể chất mới là cách bền vững lâu dài.