A. Phân tích thể chất chủ yếu xem "nguyên nhân nằm ở đâu": (1) Chức năng tiêu hóa – ăn ngon, đại tiện bình thường nhưng vẫn béo thì có thể do ứ huyết; (2) Tốc độ tiêu hóa – ăn nhiều rồi nhanh đói thì tỳ vị có nhiệt; (3) Tay chân lạnh, đau – chỉ phần cánh tay, đùi gầy trước thì thể chất hàn thấp; (4) Vùng béo tập trung – bụng dưới thì tỳ thận dương hư, trên cơ thể thì nghi ngờ vị nhiệt. Bác sĩ y học cổ truyền sẽ xem mạch, bụng, lưỡi để kết luận tổng hợp. Nếu tự kiểm tra cảm giác của mình trước thì quá trình khám sẽ thuận lợi hơn.
📝 Detailed Answer
Lý do béo phì không đơn thuần do "calorie thừa" là vì tùy theo thể chất, trạng thái bên trong cơ thể gây béo phì hoàn toàn khác nhau. Tại phòng khám Baekrokdam, khi phân tích thể chất, bác sĩ sẽ xem xét theo bốn tiêu chí chính:
Thứ nhất, trạng thái chức năng tỳ vị (hệ tiêu hóa). Nếu ăn xong很快 又饿了 (nhanh đói), hoặc cảm giác phân không được tạo ra đầy đủ, thì có thể đang ở trạng thái tỳ hư (tỳ suy yếu). Ngược lại, nếu khẩu vị tốt nhưng chức năng hấp thu lại quá mức hoạt động, đó là biểu hiện của vị nhiệt (nhiệt ở dạ dày). Trường hợp này thường béo ở phần trên cơ thể, đặc biệt là mặt và vùng xung quanh hàm.
Thứ hai, hàn thấp (lạnh – ẩm) và đàm ẩm (đờm – ẩm). Khi tay chân lạnh, ngồi lâu thì chân phù nặng hoặc cảm giác nặng, nhất là cân nặng tăng từ đùi, bắp chân… những phần không tiếp xúc nhiều với bên ngoài, thì nghi ngờ thể chất hàn thấp. Trong y học cổ truyền, thấp tà (độ ẩm) là yếu tố chính cản trở vận khí, khiến chất thải chuyển hóa tích tụ.
Thứ ba, trạng thái ứ huyết (máu ứ trệ). Khi đã tập thể dục, kiểm soát ăn uống mà mỡ ở vùng bụng dưới, đùi trong, cánh tay trong… vẫn không giảm, thì có thể liên quan đến ứ huyết (rối loạn tuần hoàn máu). Đây là dạng khó cải thiện chỉ bằng ăn kiêng đơn thuần, cần kết hợp hoạt huyết (cải thiện tuần hoàn máu).
Thứ tư, dương hư ở hạ tiêu (thiếu năng lượng thận). Khi bụng dưới to, cân nặng tăng vọt khi trời lạnh, triệu chứng nặng hơn khi mệt mỏi thì cần xem xét tỳ thận dương hư. Thể chất này thường có基础代谢 (trao đổi chất cơ bản) thấp, chỉ kiểm soát ăn uống thì có giới hạn, cần bổ sung ôn lý bổ thận (hâm nóng bên trong, bổ sung năng lượng thận).
Trong phòng khám, bác sĩ sẽ tổng hợp bốn tiêu chí này cùng triệu chứng chủ quan, mạch, xoa bụng, quan sát lưỡi của bệnh nhân để chẩn đoán. Thay vì tự phán đoán "mình thuộc thể chất nào", tốt nhất nên đến gặp bác sĩ y học cổ truyền để được hỏi bệnh chính xác. Lý do là một người thường có từ hai đến ba yếu tố thể chất hỗn hợp khá phổ biến. Nếu quan tâm, khi đến khám chúng tôi sẽ cung cấp checklist triệu chứng đơn giản, bạn điền trước thì thời gian khám sẽ hiệu quả hơn.