Tôi vẫn ăn kiêng và tập luyện đều đặn, nhưng tại sao đến một lúc nào đó cân nặng lại chững lại và không giảm thêm chút nào nữa thưa bác sĩ?
Tôi hiểu cảm giác hụt hẫng khi nhìn con số trên bàn cân đứng yên dù bạn đã rất cố gắng. Hiện tượng này xảy ra do cơ chế 'tính hằng định' (homeostasis) của cơ thể. Khi lượng dinh dưỡng giảm đột ngột, não bộ sẽ nhận diện đây là tình trạng khẩn cấp và chủ động làm chậm tốc độ trao đổi chất để bảo tồn năng lượng. Bạn đang ở giai đoạn 'thích nghi chuyển hóa', đây là phản ứng tự bảo vệ của cơ thể nên đừng quá lo lắng nhé.
Việc rơi vào giai đoạn chững cân (plateau) thường khiến người giảm cân rơi vào tâm lý tự trách. Cơ thể chúng ta vốn xem việc sụt cân nhanh là một 'mối đe dọa sinh tồn'. Để sống sót, nó sẽ hạ thấp mức chuyển hóa cơ bản, điều mà y học hiện đại gọi là 'Thích nghi chuyển hóa' (Metabolic adaptation).
Trong Đông y, hiện tượng này được chẩn đoán dựa trên tình trạng Tỳ hư (脾虛) và Đàm ẩm (痰飮). Tỳ vị là cơ quan chủ quản việc tiêu hóa và chuyển hóa. khi bạn nhịn ăn quá mức hoặc ăn kiêng cực đoan, Tỳ khí (脾氣) bị suy yếu, khiến hiệu suất trao đổi chất sụt giảm. Lúc này, năng lượng không được đốt cháy hết sẽ tích tụ lại thành chất cặn bã trong cơ thể, gọi là Đàm ẩm.
Khi bước vào giai đoạn chững cân, có thể hiểu rằng Đàm ẩm đang cản trở sự lưu thông của khí huyết. Nếu kèm theo căng thẳng (stress), huyết dịch sẽ trở nên vẩn đục và ngưng trệ tạo thành Ứ huyết (瘀血), khiến tình trạng phù nề nặng hơn và cân nặng không thể giảm thêm.
Bí quyết để vượt qua giai đoạn này không phải là cố nhịn ăn thêm, mà là bồi bổ Tỳ khí để tái kích hoạt 'công tắc' chuyển hóa, đồng thời loại bỏ Đàm ẩm và Ứ huyết tích tụ lâu ngày. Chỉ khi cơ thể cảm thấy 'an toàn', nó mới bắt đầu đốt cháy mỡ thừa trở lại. Thay vì tự chịu đựng, hãy để bác sĩ kiểm tra kỹ trạng thái chuyển hóa của cơ thể bạn.
Bác sĩ kiểm duyệt